13.9 Кесте
C |
B |
A |
Y0 |
Y1 |
Y2 |
Y3 |
Y4 |
Y5 |
Y6 |
Y7 |
0 |
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
0 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
1 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
1 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
0 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
1 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
1 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
№ 6 Тәжірбие
Логикалық анализатор көмегімен 74138 микросхемасын талдаңыз.
Сұрақтар
Дешифратор қандай логикалық функцияны орындайды?
Дешифраторға кіріс басқару мақсаты қандай, басқару сигналы дешифратордың шығысына қалай әсер етеді?
Дешифратор тіке шығыс негізінде n аргументтердің логикалық функциясын жүзеге асыру үшін қандай қосымша логикалық элементтері қажет? Инверсиялық?
И, ИЛИ, НЕ базисінде орындалған 2×4 дешифратордың схемасының бейнесі қандай? A, B дешифратордың кірісі 40,41,42,43 шығыстары. Әр түрдің элементтерінің нешеуі қажет?
Оның тіке крістерін басқаруын үшін қткен жағдайда 2×4 дешифратордың схемасының бейне өзгерісі қалай? Инверсиялық? A, B дешифратордың кірісі 40,41,42,43 шығысын G немесе
кіріс басқаруын белгілеңіз?2×4 дешифратордың екеуіне 3×8 дешифратордың біреуін істеуге болады?
Бірнеше кірістің басқару 2×4 дешифратордың негізінде 4×16 дешифратордың нешеуін істеуге болады?
Екі бит (A=B=1, A=B=0) сәйкестігін және F=AB
B
функциясын жүзеге асыратын бейнелеуін
2×4 дешифратордың негізінде қалай схема
істеуге болады?F=A
B
функциясын жүзеге асыратын негізінде
логикалық схема қалай істейді?
№ 4 Зертханалық жұмыс
Мультиплексорларды зерттеу
Жұмыстың мақсаты:
Мультиплексормен жұмыс істеу принципімен танысу
Мультиплексор негізінде функционалдық модульдерді зерттеу және құру.
Құралдар мен элементтер
Сөздер генераторы (қоры)
Тактілік импульстер генераторы
Екіпозициялық айырып-қосқыш
+5В кернеу көзі
«Логикалық бірлік» сигнал көзі
Логикалық есептеулер
Мультиплексор
Мультиплексор 74138 – 3х8 дешифратор.
Теориядан қысқаша мағлұмат
1. Мультиплексор. Мультиплексор – мәліметтердің бір ақпараттық кірісі қосылған басқарушы айырып-қосқышы бар логикалық микросхемалар жиынтығы. Кіріс қосқышы басқару кірісіндегі логикалық деңгейі жиынтығымен анықталатын санға (адреске) сәйкес келеді. Мультиплексор схемасы ақпараттық және басқарушы кірістен басқа белсенді мультиплексор деңгейінен белсенді күйге ауыстыратын рұқсат ету кірісі бар. Рұқсат ету кірісіне қосқаннан кейін мультиплексор шығыстағы сигнал ақпараттық және басқарушы сигналдар мәнінен тәуелсіз тұрақты мәнді сақтайтын белсенді емес күйге өтеді. Мультиплексордың ақпараттық кірісінің саны 2,4,6 немесе 16. 13.9 суретте 8х1 типтегі G рұқсат ету кірісі, тікелей Y және W шығысы бар мультиплексор көрсетілген. (Y=W)
2. Мультиплексор теңдеу. 13.9 суретте шығыста (Ү) рұқсат етуші (G), ақпаратық кірісі (D0…D7) және (A,B,C) сигналдары төмендегі:
C·B·A·D0vC·B·A·D1vC·B·A·D2vC·B·A·D3v
Y= G
vC·B·A·D4vC·B·A·D5vC·B·A·D6vC·B·A·D7
сигналдарымен байланысты теңдеумен сипатталады.
Теңдеуден мультиплексордан кіріске қандай сигналдар мен логикалық тұрақтыларды қою керектігін анықтайтын логикалық функцияларды құру жолы көрсетілген.
3. Мультиплексор көмегімен берілген функцияны құру.
n-айнымалысының логикалық функциясы айнымалының екі мәнінің жиынтығы үшін анықталған. Бұл мультиплексорда n-басқарушы, 2n ақпараттық кірісі бар n-айнымалы функциясын құруға қажет болады. Бұл жағдайда аргументтер мәнінің жиынтығы функцияның мәні берілетін мультиплексордың жалғыз ақпараттық кірісіне сәйкес келеді. Мысалы, төмендегі функцияны құру қажет:
F1=c·b·a ν c·b·aνc·b·a ν c·b·a
Бұл функция айнымалы мәнінің жиынтығы үшін анықталған. Сондықтан да бұл функцияны үш басқару кірісі бар 8х1 мультиплексорына қолдану керек. Функцияның шын мәндерінің кестесі мынадай болады:
N |
c |
b |
a |
F1 |
0 |
0 |
0 |
0 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
0 |
2 |
0 |
1 |
0 |
0 |
3 |
0 |
1 |
1 |
1 |
4 |
1 |
0 |
0 |
0 |
5 |
1 |
0 |
1 |
0 |
6 |
1 |
1 |
0 |
1 |
7 |
1 |
1 |
1 |
1 |
Бұл кестеден мультиплексорда функцияны құру үшін мәні Ғ1 функциясының мәніне, яғни кірісі 1,2,4,5 нөмерлері логикалық нөл деңгейіне, ал қалғаны – логикалық бірлік деңгейіне сәйкес келетін N нөмерлі сигналды ақпараттық кіріс мультиплексорына дәл келетінін көреміз. Осылайша, мультиплексордың басқарушы кірісі логикалық деңгейінің жиынтығын жібергенде оның шығысына кіріс жалғанады. Схема 13.10 суретте берілген. Ақпараттық кіріске логикалық функцияны құрғанда тек тұрақты ғана емес, сонымен қоса өзгеретін кіріс сигналдарын нөмірлі ақпараттық кіріске логикалық нөл деңгейі сәйкес келуі керектігін көріп отырмыз. Айнымалысына сәйкес келетін сигнал кіріс нөмірлері N=1,5, е айнымалысына нөмірі 3 сигналдарды жіберу керек. Сәйкес келетін схема 13.12 суретте көрсетілген.