Иодид иондарының реакциялары

1. Күміс нитратының ерітіндісінің әсері

Иодид иондары күміс иондарымен сары түсті Agl тұнбасын түзеді:

I^- + Ag⁺ ↔ Agl↓.

2. Қорғасын тұзының ерітіндісінің әсері

Йодид иондары қорғасын иондарымен сары түсті РЫ₂ тұнбасын түзіп, суда қыздырғанда ериді:

2I^- + Рb²⁺ ↔ Pbl₂↓.

3 Тотықтырғыштардың әсері (фармакопеялық реакция)

Тотықтырғыштардың әсерінен иодид иондары бос иодқа дейін тотығып, иод хлороформдық қабатты қызыл-күлгін түске бояйды:

С12 +2е ↔ 2СI- 2I- -2е ↔ I2

1 1

С1₂ + 2I^- → 2С1^- + I₂

Хлорсутекті қосқанда қызыл-күлгін түс жойылып кетеді:

I2 + 6H2O -10e ↔ 2IO3- + 12H+ Cl2 +2e ↔ 2Сl-

1 5

I₂ + 6Н₂О + 5С1₂ → 2IO₃ + 12Н⁺ + 10С1^-

NO₂^- және Fe³⁺- иондары I^- иондарын бос иодқа дейін тотықтырады:

NO2 + 2H++1e ↔ NO↑ + H2O 2I- -2e ↔ I-

2 1

2NO₂^- + 4H⁺ + 2I^- → 2NO↑ +2H₂O

Fe3+ +1e ↔ Fe2+ 2I- -2e ↔ I-

2 1

2Fe³⁺ + 2I^- → 2Fe²⁺ + I₂

Сульфид-ионының реакциялары

1. Күміс нитраты ерітіндісінің әсері

Сульфид иондары күміс ионымен қара Ag₂S тұнбасын түзеді:

S^2- + 2Ag⁺ ↔ Ag₂S↓.

2. Қышқылдардың әсері

Қышқыл сульфиттерге әсер еткенде күкіртсутек түзіледі, оны иісі бойынша немесе қорғасын тұзына салынған сүзгі қағаздың қараюы арқылы анықтайды:

S^2- + 2Н⁺ ↔ H₂S↑,

H₂S + Pb²⁺ ↔ PbS↓ + 2H⁺.

3.Натрий нитропруссидінің әсері Na₂[Fe(CN)₅NO]

Сульфид-иондары натрий нитропруссидімен рН>7 қызыл күлгін комплексті қосылыс түзеді:

S^2- + [Fe(CN)₅NO]^2- ↔ [Fe(CN)₅NOS]^4-.

4. Кадмий тұздары ерітіндісінің әсері

Сульфид-иондары кадмий иондарымен сары түсті CdS тұнбасын түзеді.:

Cd²⁺ + S^2- ↔ CdS↓.

III аналитикалық топтың аниондарының реакциялары Нитрат иондарының реакциялары

1. Темір (II) тұздарының әсері

Нитрат иондары Fe²⁺ иондарымен концентрленген күкірт қышқылының қатысында қоңыр түсті сақина [Fe(NO)]SO₄ түзеді:

Fe2+ +e ↔ Fe3+ NO3- + 4H+ -3e → NO↑ + 2H2O

3Fe²⁺ + NO₃^- + 4H+ → 3Fe³⁺ + NO↑ + 2H₂O

SO₄^2- + Fe²⁺ + NO → [Fe(NO)]SO₄.

2. Дифениламин ерітіндісінің әсері ( фармакопеялық реакция )

Нитрат иондары дифениламинді тотықтырады да, көк түсті қосылыс түзеді:

Тотықтырғыштар (NO₂^-, СrО₄^2-, МnО₄^-) NO₃^- -иондарын бұл реакциямен анықтауға кедергі жасайды.

Нитрит иондарының реакциялары

1. Қышқылдардың әсері ( фармакопеялық реакция )

Нитрит иондары күшті қышқылдармен тұрақсыз азотты қышқылын түзеді. Ол азот (II) және (IV) оксидтеріне және суға ыдырайды:

2NO₂^- + 2Н⁺ ↔ 2HNO₂,

2HNO₂ → NO₂↑ + NO↑ + H₂O.

2. Калий иодидінің әсері

Нитрит иондары минералды қышқылдар мен хлороформда иодид иондарын бос иодқа дейін тотықтырады да, хлороформ қабаты тұзы күлгін-қызыл түске боялады:

NO2- + 2Н+ +e ↔ NO↑ + Н2О 2I- -2e ↔ I2

2 1

2NO₂^- + 4Н⁺ + 2I^- → 2NO↑ + 2Н₂О + I₂

3. Антипирин ерітіндісінің әсері ( фармакопейлық реакция )

Нитрит иондары антипиринмен қышқыл ортада реакцияласып, жасыл түсті нитрозоантипирин түзеді:

4. Калий перманганатының әсері

Нитрит иондары қышқыл ортада калий перманганаты түссіздендіреді:

+5е + МnО4- + 8Н+ ↔ Мn2+ + 4Н2О -2е + NO2- + Н2О ↔ NO3- + 2Н+

2 5

2МnО₄^- + 6Н⁺ + 5NO₂ → 2Мn₂⁺ + ЗН₂О + 5NO₃^-

5. Аммоний хлоридінің әсері

Нитрит иондары кристалдық аммоний хлоридімен әрекеттесіп, қыздырған кезде N₂↑ газын түзеді:

2NO2- + 8Н++6е ↔ N2↑ + 4H2O 2NH4+-6е ↔ N2↑ + 8Н+

1 1

NH₄⁺ + NO₂^- → N₂↑ + 2Н₂О

Бұл реакцияны нитрит иондарын нитрат иондарынан бөліп алу үшін қолданылады.