№ 15 Дәріс. Ресей журналистикасы

ХХ ғасырдың басында Ресейдегі өнеркәсіптің өсуі әлем елдерімен салыстырғанда жоғары болды және ғылым, әдебиет, өнер салаларында жоғары табыстарға қол жеткізілді. Соған қарамастан кемшіліктер де кездесті. Елдегі халықтың 60 %-ы шағын кәсіпкерлікпен айналысса, жұмысшы табы едлің жетіден бір бөлігін ғана құрады. Тұрғындардың сауаттылығы жағынан Ресей дамыған елдерден артта қалды. 1908 жылы “Нива” журналында жарияланған статистикалық мәліметтерге сәйкес, Ресейдің еуропалық бөлігінде тұратын 1 мың адамның 229-ы ғана сауатты болды. 100 дана газет-журнал шықса, Германияда 40, ал Ресейде 3 дана басылым тиесілі болды.

«Жылымық» және «тоқырау» кезеңдерін қамтыған кеңестік журналистиканың 30 жылға созылған дәуірінде баспасөз жабық тақырыптан шығып, қоғамдық пікірдің қалыптасуына ұйытқы бола білді.

Статистикаға аздап кез жіберер болсак: 1994 жылы Ресейде алты виртуальды басылымдар есепке алынды – ол "Тәуслсіз газеттік мұрағаты және бес ғылыми басылымдар. 1996 жылы электронды басылымдар 300-ге, 1997 жылы 800-ге жетті. Бүгін бұл "жүйеде" жүздеген ресейлік телекомпаниялар, бағдарламалар мен хабарлар, 60 радио-сайттары, 33 ақпарат агенттігі және 1200-дей баспасөз басылымы бар. Шамамен осылардың екіден үші "қағазбен" берілсе, қалғандары электронды түрде беріледі. Интернетті меңгеруге талпыныс мол болса да, Ресей әзірге жүйелік байланысты меңгерудің мүмкіндіктерін қарастыруда. ТМД елдерінің басқа республикаларын айтпағанның өзінде, Қазақстан да осы жолды ұстануда.

Әдебиеттер:

Негізгі: [26]; [31]; [32]; [33];

Қосымша: [2]; [3]; [5]; [7]; [8];

2.3 Семинар сабақтарының жоспары

№ 1. Ақпараттық технологиялар мен БАҚ

Сұрақтар:

1. БАҚ дамушы елдерлің ақпараттық қоғамға өту кезеңі.

2. БАҚ-қа мүмкіндік – адамның ақпараттық қоғамдағы жаңа құқы.

Тапсырмалар:

1. Терроризм туралы репортаждар..

2. Қарулы қақтығыстар туралы репортаждар.

Әдістемелік нұсқаулар: Репортаж бойынша жазылған еңбектерді анализдеу.

Әдебиеттер:

Негізгі: [1]; [2]; [8]; [28]; [1.7.15]; [1.7.16]

Қосымша: [1]; [2]; [10]

№ 2. Бұқаралық ақпарат құралдары демократиялық қоғамның институты ретінде

Сұрақтар:

1. Журналистің моральдық-этикалық ерекшеліктері.

2. Журналистің құқықтары, міндеттері.

Тапсырмалар:

1. БАҚ және саясат. БАҚ және ұлтаралық қақтығыс.

2. Журналистің шындықты бұрмалағаны үшін жауап беруі туралы фактілерді іздестіру.

Әдістемелік нұсқаулар: Тақырып бойынша құжаттарды іздестіру.

Әдебиеттер:

Негізгі: [1]; [2]; [9]; [11]; [1.7.15]; [1.7.16]

Қосымша: [1]; [2]; [18]

№ 3. Шетелдік көпшілік ақпарат құралдарының қазіргі теориялары

Сұрақтар:

1. Ақпарат ұғымы.

2. Электронды БАҚ және шетел баспасөзінің теориясы.

3. БАҚ бостандығы және қазіргі батыс қоғамының оны бақылауы.

Тапсырмалар:

1. Ақпаратты табу, зерттеу жолдарын конспектілеу.

2. Ақпарат көздерін тексеру әдістерін білу керек.

Әдістемелік нұсқаулар: Аталған тақырып бойынша зерттеу еңбектерін пайдалану керек.

Әдебиеттер:

Негізгі: [1.]; [7]; [25]; [31]; [32];

Қосымша: [1]; [10]; [12]

№ 4. Америка Құрама Штаттарындағы электронды БАҚ-тың жүйесі

Сұрақтар:

1. АҚШ-тың ұлттық және өңірлік телевидениелік хабар таратуы.

2. Интернет зерттеудің жаңа құралы.

Тапсырмалар:

1. БАҚ-дағы журналистік зерттеулерді анализдеу.

2. АҚШ-тағы сандық телевидение: болашағы мен ерекшелігі..

Әдістемелік нұсқаулар: БАҚ-дағы журналистік зерттеуге арналған бағдарлама, айдарлар, газет материалдарын пайдалану.

Әдебиеттер:

Негізгі: [4]; [7]; [30]; [31]; [33];

Қосымша: [10]; [13]; [18]

№ 5. Америка ақпараттық корпорациялары

Сұрақтар:

1. Ең ежелгі әлемдік агенттікті атаңыз.

2. Неге Рейтер мен Ассошиэйтед пресс бір-бірімен бәсекелестікте?

3. Ассошиэйтед пресс ұсынатын жаңалықтардың құрылымы қандай?

4. Неліктен Рейтер экономикалық ақпараттық нарықты дамытады?

5. ФранПресстің қызметтік құрылымы неде? Неге агенттік мемлекеттік болып есептеледі?

6. Неге ЮПи Ассошиэйтед Пресстің бәсекелестігіне шыдамады?

7. Дамыған елдердегі ақпарат агенттіктерді атаңыз.

Тапсырмалар:

1. СИ-ЭН-ЭН журналистері жұмысының әдіс-тәсілдеріне талдау жасау.

Әдістемелік нұсқаулар: Тақырып бойынша батыс зерттеушілерінің материалдарын пайдалану керек.

Әдебиеттер:

Негізгі: [7]; [9]; [16]; [21]; [27];

Қосымша: [11]; [14]; [17]

№ 6. Француздардың ақпараттық қоғамы мен теледидары

Сұрақтар:

1. Францияның кабельдік және спутниктік телевидениесі.

2. Францияның халықаралық каналдары ТВ 5 және Франц Интернационал Каналы (КФИ).

Тапсырмалар:

1. Француз журналистерінің өз пікірін білдіру мүмкіндігі..

2. Франциядағы зерттеушілік журналистика

Әдістемелік нұсқаулар: Тақырып бойынша шетел материалдарын пайдалану.

Әдебиеттер:

Негізгі: [2]; [14]; [21]; [31]; [34];

Қосымша: [1]; [14]; [16]

№ 7. Италия телевизиясы: тарихы, мәселелері, болашағы

Сұрақтар:

1. Италия телевидениесінің даму тарихы..

2. Медиасеттің коммерциялық жүйесі.

Тапсырмалар:

1. Италия телевидениесінің даму кезеңдерін анықтау.

2. Хабар беру саясатын, танымал хабарларын анықтау..

Әдістемелік нұсқаулар: Тақырып бойынша ұсынылған әдебиеттерді, сайттарды пайдалану.

Әдебиеттер:

Негізгі: [5]; [9]; 17]; [18]; [31];

Қосымша: [1]; [13]; [16]

№ 8. Ұлыбритания телевизиясы мен радиохабар таратуы

Сұрақтар:

1. Би-Би-Сидің тарихы мен қалыптасуы.

2. Ұлыбритания телевидениесі мен радиосының заңдық базасы.

Тапсырмалар:

1. Ұлыбритания телевидениесінің даму кезеңдерін анықтау.

2. Англия БАҚ ның хабар беру саясатын, танымал хабарларын анықтау

Әдістемелік нұсқаулар: Тақырып бойынша сараптама жасау.

Әдебиеттер:

Негізгі: [8]; [16]; [17]; [23]; [32];

Қосымша: [1]; [13]; [15]

№ 9. ГФР баспасөзі. Германия телевизиясының қос жүйесі

Сұрақтар:

1. ГФР телевидениесі және радиосы.

2. Интернеттегі электронды БАҚ.

Тапсырмалар:

1. Журналист өнімінің мазмұндық элементтері туралы білу.

2. Ірі студиялар жайлы ақпарат.

Әдістемелік нұсқаулар: Аталған тақырып бойынша ұсынылған әдебиеттерді және сайттарды пайдалану керек.

Әдебиеттер:

Негізгі: [7]; [18]; [21]; [31]; [35];

Қосымша: [1]; [13]; [15

№ 10. Азия елдерінің журналистикасы

Сұрақтар:

1. Азия телевидениесінің даму кезеңдерін анықтау

2. Діни бағдарламаларды анықтау.

Тапсырмалар:

1. Азиядағы NHK үрдісінің ғаламдық сипаттамасын анықтау.

2. Ақпарат қызметтерінің ерекшеліктерін анықтау, саралау.

Әдістемелік нұсқаулар: Аталған тақырып бойынша әдебиеттерді, зерттеулерді, арнайы сайттарды пайдалану.

Әдебиеттер:

Негізгі: [2]; [21]; [25]; [26]; [34];

Қосымша: [1]; [14]; [18

№ 11. Жапонияның электронды бұқаралық ақпарат құралдары

Сұрақтар:

1. Жапонияның коммерциялық телехабарларын тарату бағдарламалары.

2. Жапония телевиденясындағы мультипликация.

Тапсырмалар:

1. Жапония-дағы сандық телевидение: болашағы мен ерекшелігін анықтау.

2. Жапония Хабар туралы заңдарымен танысу.

Әдістемелік нұсқаулар: Аталған тақырып бойынша әдебиеттерді, зерттеулерді, арнайы сайттарды пайдалану.

Әдебиеттер:

Негізгі: [2]; [9]; [22]; [27]; [31];

Қосымша: [1]; [11]; [14];

№ 12. Түркия елінің баспасөзі

Сұрақтар:

1. Түркия телевидениесінің даму кезеңдерін анықтау

2. Түріктердің телевидениесі мен радиосының заңдық базасы.

Тапсырмалар:

1. Ақпараттық қызметтерінің ерекшеліктерін анықтау.

Әдістемелік нұсқаулар: Аталған тақырып бойынша ұсынылған әдебиеттерді пайдалану керек.

Әдебиеттер:

Негізгі: [2]; [9]; [10]; [25]; [26];

Қосымша: [1]; [10]; [11];

№ 13. Африка және араб елдерінің телевизиясы мен радиохабарларын тарату

Сұрақтар:

1. Тележурналистің мүмкіндігі, құралдары.

2. Аль-Жазира спутниктік тәуліктік каналы.

Тапсырмалар:

1. Африка және араб елдерінің хабар тарату торын анықтау.

Әдістемелік нұсқаулар: Аталған тақырып бойынша әдебиеттерді, зерттеулерді, арнайы сайттарды пайдалану.

Әдебиеттер:

Негізгі: [1.7.4]; [1.7.5]; [1.7.20]; [1.7.22];

Қосымша: [1.7.4]; [1.7.5]; [1.7.6]

№ 14. Қытайдың телевизиясы мен радиохабарларын тарату

Сұрақтар:

1. Радиохабардың өзіндік табиғаты.

2. Қытай журналистің жұмыс істеу кезеңдері, материал дайындау процесі.

Тапсырмалар:

1. Журналистке қойылатын талаптарды білу.

2. Интернетті реттеуге Қытайдың әдісін анықтау.

Әдістемелік нұсқаулар: Аталған тақырып бойынша әдебиеттерді, зерттеулерді, арнайы сайттарды пайдалану.

Әдебиеттер:

Негізгі: [1]; [7]; [10]; [27]; [32];

Қосымша: [10]; [11]; [13];

№ 15. Ресей журналистикасы

Сұрақтар:

1. Ресей журналистьикасының даму жолдарын көрсету.

2. Алғашқы коммерциялық телевидение.

Тапсырмалар:

1. БАҚ-тағы жарнамада кездесетін тілдік ауытқушылықтар табиғатына анализ жасау.

Әдістемелік нұсқаулар: Аталған тақырып бойынша әдебиеттерді, зерттеулерді, арнайы сайттарды пайдалану.

Әдебиеттер:

Негізгі: [26]; [31]; [32]; [33];

Қосымша: [2]; [3]; [5]; [7]; [8]