- •Мазмұны
- •1 Глоссарий
- •2 Дәрістер
- •3 Практикалық және зертханалық сабақтар
- •3.1 Зертханалық жұмыс. Сүзгілі жабдықтардың қасиеттерін зерттеу
- •3.1.1 Теориялық мағлұматтар
- •3.1.2 Механикалық сүзгі арқылы суды сүзгілеу
- •3.1.3 Эксперименттік қондырғының сипаттамасы
- •3.2 Зертханалық жұмыс. Ионалмасу сүзгілерінің жұмыс режімдері және оларды қолдану
- •3.2.1 Теориялық мағлұматтар
- •3.1.4 Орындалған жұмыс бойынша есеп
- •3.2.2 Жұмыстың тәртібі және нәтижелерді өңдеу
- •3.3 Зертханалық жұмыс. Иондардың динамикалық ауыспалы сыйымдылығын анықтау. (дас ж/е тдас)
- •3.3.1 Теориялық бөлім
- •3.3.2 Нормаланған тұз мөлшерінде (шығында) дас-ты анықтау жұмыстарының тәртібі
- •3.3.3 Толық динамикалық ауысу сыйымдылығын анықтау
- •3.4 Зертханалық жұмыс. Су сапасын анықтаудың көрнекі- органолептикалық әдістері
- •3.4.1 Теориялық мәліметтер
- •3.4.2 Иісті анықтаудың органолептикалық әдістері
- •3.4.3 Дәмді анықтаудың органолептикалық әдісі
- •3.4.4 Түстілікті анықтаудың фотометриялық әдісі
- •3.4.5 Орындалған жұмыс бойынша есеп беру, Орындалған жұмысқа есеп беруге қажетті мәліметтер
- •3.5.4 Талдау жолы
- •3.5.5 Орындалған жүмысқа есеп беру
- •3.6 Практикалық сабақ. Су сапасы көрсеткіштерін есептеу
- •3.7 Практикалық сабақ. Реагенттермен жеке кезеңдерде өңдегеннен кейінгі су сапасының технологиялық көрсеткіштері
- •3.8 Практикалық сабақ. Түссіздендіргіш сүзгіні есептеу
- •3.9 Практикалық сабақ. Ионалмасу технологиясының есептері
- •3.10 Практикалық сабақ. Декорбонизаторлар мен деаэраторларды есептеу негіздері
- •4 Суденттердің өздік жұмыстарының тізімі
3.4.5 Орындалған жұмыс бойынша есеп беру, Орындалған жұмысқа есеп беруге қажетті мәліметтер
4.5.1 Жұмысқа қысқаша сипаттама
4.5.2 Алынған нәтижелердің кестелері
4.5.3 Түстілік шкаласы бойынша өлшемдік сызбақ
Оптикалық тығыздықтың алынған мәндері мен оларға сәйкестілік градусы сызбаққа енгізіледі
4.5.4 Алынған нәтижелер бойынша корытынды
Әрбір цилиндрдегі ерітінді түстіліктің анықталған градусына сәйкес келеді. Түстілік градусын караңғы жерде сақтайды. Әрбір 2-3 айда оны ауыстырып отырады.
3.5 Зертханалық жұмыс. Екі еселі оттегінің иодометриялық әдісін анықтау мен сынаманы алу
Жұмыстың мақсаты
Этиленді көгілдір қолданылған колориметриялық әдіс көгілдір метиленді түссіз лейкоқұрамды сынамадағы оттегінің мөлшерлік тотығуына негізделген.
3.5.1 Теориялық мәліметтер
Екі еселі санаманы алатын оттегінің иодаметриялық анықталуы, судағы қайта құру және тотықтандырудан және судың жоғарғы ыстықтығының әсерінен болған қателіктерді азайтуға мумкіндік беретін, Винклер әдісінің түрлендіруі болып табылады.
3.5.2 Қажетті ыдыс
250мм биіктікті, 150 мм шелек, кең ауызды, түссіз әйнектен жасалған, біркелкі пішінді 200 мл парфюмериялық склянкалар 5-7 штук және түбі кең әйнекті резинкелік құбыра.
3.5.3 Реактивтер
Метиленді көгілдір ертіндісі: 0,125 г реактивті және 1,2 г глюкозаны 50 мл тазартылған суға ерітеді және өлшемді колбаға 500мл құйып, таза глицирин белгісіне жеткізеді және қараңғыда сақтайды; КОН-ң 30% ертіндісі; этиленді көгілдір ертіндісінің қайта қүрылуы; метиленді көгілдір 50мл глицирин ертіндісін КОН-ң 30% ертіндісінің Імл-мен араластырады және жіңішке созылған бюреткаға құяды; ертіндінің ауамен қатынасынан сактау үшін 2-3 см қалыңдықты вазилинді май қабатын, үстіден бюреткаға құяды; қайта құруы ақырын ағады, ертінді осыған сәйкес камтамасыз етіледі; метиленді көгілдірдің үлгі қалыпты ертіндісі: метиленді көгілдірдің глициринді ерітіндісінің 4,7 мл мөлшерлі колбада, 500мл тазартылған суға ерітеді, бүл ертіндінің баяу қарқыны 100 мк г/л 02-ге сәйкес келеді; имитатор шкаласы: 250 мл көлемімен 5 мөлшерлі колбаға тазартылған сумен метиленді көгілдірдің үлгі калыпты ертіндісінің әртүрлі мөлшері беріледі. Араластырудан кейін, түссіз әйнектен жасалған парфюмериялық склянканы дайындалған ертіндімен толтырып, жақсылап бекітеді.
3.5.4 Талдау жолы
0,5л-дей сыйымдылықты біркелкі екі склянкаға колданылатын сынама алынады. 200-300мл өлшенген көлемінен парфюмериялық склянка немесе колба арқылы, склянканың түбіне түсірілген әйнек құбырына, склянка толғанға дейін 30 градустан жоғары болмайтын зерттелген суды жібереміз, содан соң склянка орналаскан шелекті түсіреміз және склянканың аузында пайда болған су қабаты, 5-7см болу керек. Жіберілетін су мөлшерін колбаның немесе парфюмериялық склянканың 8-10 еселік көлемде болуы керек. Склянка аузының диаметрі, түтіктің сыртқы диаметрінен 2-2,5 есе үлкен болу керек және су ағыны тыныш болу керек.
Ауа көпіршігі склянкаға түспеу керек. Шелек пен склянканы сумен толтырып болғаннан кейін, түтікгі склянка аузынан алғаннан кейін, түтік үшып тез баска жаққа алып тастайды. Содан кейін жіңішке созылған түбі бар түтікше көмегімен су астында жаткан бір склянкаға марганец түзының 1 мл ертіндісін жібереді.Сонымен қатар ДОО тазартылған судың 36г NaОН, 20г КІ және 0,05 КIO3 кұрамды сілтінің Змл ертіндісін жібереді; су түбіндегі склянканы жауып, оның қүрамын араластырып оны қүндырады. Осыдан кейін кышқылды жібереді, тағы араластырады және бөлінген йод О.ОІн ерітінді тиосульфат натриймен титрленеді. Тиосульфат натриінің А, шығыны, V" шығыны жіберілген йодат мөлшеріне, сонымен қатар, V, склянка көлемдегі тотықтырғыш алынған қайта қүруға жауап береді.
Қосылған реактивтер көлемівде ерітілген оттегі қүрамын соңғы көрсеткіш 0,005 көрсетеді. Екінші склянкаға алдымен қышқыл сосын тура 3,0 мл қүрамында калий иодиді және иодаты бар ерітінді сілтілігін, сонан соң 1,0 мл марганец ерітіңдісін күяды. Бөлінген йодты 0,01 н натрий тиосульфатының ерітіндісімен титратгайды. Шығын А2 косылған иодаттьщ сапасына жауап береді, сонымен қатар тотықгырғышқа минус тотықсызданғыштар \2 склянкалар көлемінде
Егер склянка көлемі мынаған тең болса,
мұндағы К - натрий тиосульфат ерітіндісінің, 0,01н ертіндісі үшінтүзеу еселеуші; V - склянка көлемі, мл. (О2)-талданатын судың литріндееритін оттегі қүрамы.
Титрлеу кезіндегі 2 сынамашык ыстықтығы 10-15°С-ден төмен және бірдей болу керек.
1- t=30° , зерттелетін судың берілуі; 2- резинкалы қүбырша; 3- винттік қысқыш; 4- шыны қүбыршалар; 5- сыйымдылық; 6- шыны колба; 7- қалпақ;
5.1 сурет - Екі еселі оттегінің иодометриялық әдісін анықтау мен сынаманы алу үшін эксперименттік қондырғының сұлбасы
