Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Iаламдовзаран терминийн дошам.doc
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
74 Кб
Скачать
☆

Iаламехь ма-дарра долу — естественный

говзаллица йина йолу — искусственный

легIина басе йолу тогIи /ю/ — лощина

гомха, готта боьра /бу/ — ложбина

басешкахь буц йолу  беха боьра /бу/ — балка

хьех /ду/ — липа

къахьашто   /ду/ — ясень   /горькоплодный

дуушто /ду/ — ясень  /со съедобными плодами/

цхьогал /ду/ — лиса, лисица

салор /ду/ — куница

мах /ду/ — осина

хьуьнан аса     /ю/ — лесная     полоса

аре /ю/ — поле

буц-аре /ю/ — степь

сагалбуц /ю/ — полынь

зIам, ал-цIен зIам  /ду/ — тюльпан

огар /ю/ — ковыль

гIишло /ю/ — здание, стройка, сооружение

годакх, дарта /ю/ — дрофа

алкханч /ю/ — скворец

кемсаш /ю/ — виноград

пхьагал /ю/ — заяц /лергаяхар/

Iаж /бу/ — яблоко, яблоня

Iежийн дитт /ду/ — яблоня

йокъа /ю/ — засуха

стигал къекъар /ду/ — гром

ткъов   /ю/ — дождь  с   мокрым   снегом

ткъарш /бу/ — слякоть, распутица

стелаIад /ду/ — радуга

йочуна /ю/ — ненастье, гроза

ткъес /ду/ — молния

стелахьаьштиг /ду/ — громовая стрела

пха   карчар   /ду/ — растяжение   жил

меже чуьраялар /ду/ — вывих

меже лазор /ду/ — ушиб

дегIан чкъор /ду/ — кожа тела

хьач /бу/ — слива

яьсса аре /ю/ — пустыня

уьнтIепхьид /ю/ — черепаха

гIамарпхьагал /ю/ — тушканчик

эмкалабаI /бу/ — верблюжья колючка

гIота, жаматта, жоьла /ю/ — кошара, кутан, овчарня,  хлев для овец

эмкал /ю/ — верблюд

гIургIаз /ю/ — лебедь

алард /ю/ — донник /буц/

куц-кеп /ду/ — осанка

хье /бу/ — мозг

хьекъал   /ду/ — ум,   разум,   мудрость

дог /ду/ — сердце

пах /бу/ — легкие

могушалла /ю/ — здоровье

цергаш /ю/ — зубы

кхелаш /ю/ — коренные зубы

кхача охьу хьер      /ю/ — желудок переваривания пищи

ялта охьу хьер /ю/ — мельница помола зерна

хьер /ю/ — желудок, мельница

зорх /ю/ — желудок животного

потак /ду/— 1/ желудок птицы, 2/ пастушья сумка /трава/

кхача /бу/ — пища

хаадаларан /синхааман/ меженаш /ю/ — органы чувств

бIаьрса /ду/ — зрение

бIаьрсин меже /сагаран меже/ — бIаьргаш   /бу/ — орган   зрения — глаза

хазаран меже — лергаш /ду/ — орган слуха — уши

пайдаэца — использовать, оперировать

латта /ду/ — суша, земля

шера   аре   /ю/ — равнина,   плоскость /нийса тIехуле/

тIаьхьало /ю/ — запас

лаьттан кийра /бу/ — недра

кIезигалла /ю/ — ограниченность

ГIирмех /ю/ — Крым

дукхалла    /ю/ — множество,    численность

чоман меже — мотт /бу/ — орган вкуса — язык

хьожакхетаран   меже — мара   /бу/ — орган обоняния — нос

хаадаларан меже — дегIан чкъор /ду/ — орган осязания — кожа

цIокъ /ду/ — леопард

цIокъберг /ю/ — барс

цIоькъалом /ду/ — тигр

лом /ду/ — лев

пийл /ю/ — слон

шар    /ю/,    Латта    /планета/ — шар

лаьттан шар /дуьненан   шар   /ю/ — земной шар

хIаваан   шар   /ю/ — воздушный   шар

ахшарийн   карта   /ду/ — карта   полушарий

малхбаленан   ахшар   /ю/ — восточное полушарие

малхбузенан    ахшар    /ю/ — западное полушарие

лаьттан  шаран  тIехуленаш     /ю/ — поверхности земного шара

чIерийлоьцург    /ю/ — цапля    /птица/

чIерийлецархо /ву/ — рыбак

татолаш /ду/ — ручьи

бецан     къух     /ду/ — заросль    травы

нIаьвцициг /ду/—личинка

лахьорч /ю/ — ракушка

этмаьIиг /ю/ — катушка, улитка

тидам /бу/ — внимание

терго /ю/ — наблюдение

тас /ду/ — таз, раковина

хьал     /ду/ — богатство, положение, условие

бахам /бу/ — хозяйство

дIадолор /ду/ — введение

хьалхара   дош — вступление   /вступительное слово/

тутмIаьжиг /ю/ — личина

олхазарш /ду/ — пеликаны, птицы

арелелор /ду/ — полеводство

проблемаш  /халонаш/     /ю/ — проблемы

дIанисъяр,   дIанисдар,   тодар   /ду/ — регулированис

ехаш ерш, бахархой — обитатели

талхораш — нарушения

корматалла /ю/ — профессия

хьаьрмик /ю/ — шиповник

муьрг /ю/ — калина

бIаьлланг /ю/ — орешник

кондар /ю/ — крона

база /ду/ — ёлка

зез /ду/ — ель /база/

дакх /ду/ — береза

мах /ду/ — осина

маъ /ду/ — ольха

наж /бу/ — дуб

хьех /ду/ — липа

къахьашто  /ду/ — ясень /горькоплодный

лега /ду/ — клен

бай    /бу/, бен аре    /ю/ — лужайка, луг

хас /ду/ — грядка

механ кепара дуткъа гIа /ду/ — хвоя

тIуналла /тIуно/  /ю/ — влага, сырость

тIадо /ю/ — сырость, влажность

хьена латта /ду/ — перегной

дIасадаржо — развеять

дIадахьар /ду/ — смыв

кIуьран  дахкарш   /ду/ — клубы  дыма

даххаш   /ду/ — бухайисинарш   /ю/ — отходы

хьуьнан къорза олхазар /ду/ — рябчик

акхакотам /ю/ — тетерев, фазан, глухарь

хенакIур, зIокьеттарг /ю/ — дятел

куьйра /ду/ — ястреб

хьуьнан   жима   олхазар   /ду/ — клест

юкъарлонаш /ю/ — сообщества

хьал /ду/ — положение, условие, ситуация, богатство, капитал

хиндерг    хьалххе    билгалдар    /ду/ — прогноз

гIуллакх       девзаш,       практически — практически

ораматашлелор      /ду/ — растениеводство

нехашкхуьссийла /ю/ — свалка

дакъа  /ду/ — часть,   раздел,   отрасль, доля

уьстагIийлелор /ду/ — овцеводство

сула /бу/ — овес дуга /ду/ — рис