Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
kniga_ispravlenny_variant.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
4 Мб
Скачать
☆
  1. Каналдың бойлық және көлденең қимасын жобалау

Каналдың көлденең қимасын трапеция тәріздес етіп сызамыз.Каналдағы су деңгейлерінің белгісі жер бедері белгісінен 5-10см жоғары болу керек. Есептегенде алдымен уақытша арықтың су деңгейін анықтайды, ол үшін жер бедерінің белгісіне 5-15см қосады. Уақытша арықтың су деңгейіне 5-10 см қосып, танаптық каналдың су деңгейінің белгісін анықтайды.

Канал табанының белгісін (КТБ) табу үшін су деңгейінің белгісінен су толу тереңдігі алынады. Су толу тереңдігі анықтап жатқан каналдың өтімділігі Q= f(h) байланыс графигі арқылы табылады.

5.1-кесте. Каналдағы ең биік су деңгейінен канал жалының (бермасы) биіктігі

Каналдың су өтімділігі, м3/с

Кәдімгі жер каналы

Қапталған каналда

∆,м

d-дамбаның ені,м

0,2....0,3

0,5....1,2

0,1...0,5

1...10

0,4

1,2....4,0

0,20

10...30

0,5

4,0

0,30

30...50

0,6

4,0

0,35

Канал табаны b=(1…2)h қабылдайды каналдың су өтімділігі Q‹1 м3/с, Q=1...3 м3/с өтімділікте b=(1…3)h, Q=3...5 м3/с енін b=(2…6)h етіп қабылдайды.

1.Су деңгейігің белгісін табу үшін

СДБ=ЖББ+5 10см,

мұнда ЖББ-жер бедерінің белгісі.

2.Канал табанының белгісін табу үшін:

КТБ=СДБ-h,

мұнда КТБ-канал табанының белгісі;

СДБ-су деңгейінің белгісі;

h-су толу тереңдігі ( оны Q f(h)байланыс графигі арқылы табады).

3.Дамба белгісін табу үшін

ДБ=СДБ+∆,

мұнда СДБ-су деңгейінің белгісі;

∆- канал жалының (бермасы) биіктігі (кесте 5.1).

Каналдың бойлау сұлбасы белгілі масштабпен тұрғызылады. Мысалы тік сызығы 1:100, ал жазықтық сызығы 1:10000;1:20000.

Пикеттердің арақашықтығы 100м, магистральді канал үшін 500м деп қабылдайды.

Сурет 5.1- Шаруашылық каналының бойлық және көлденең қимасы

Пайлаланған әдебиеттер тізімі

1. Зубаиров О.З., Тілеуқұлов А.Т. Суғару мелиорациясы: Оқулық. - Алматы, 2010. – 273 б.

2. Зубаиров О., Атақұлов Т.А., Шомантаев А.Ә., Кеншімов А.Қ. Мелиорацияның экологиялық негіздері. - Қызылорда, 2000. – 172 б.

3. Әрінов Қ. К., Мұсынов Қ. М., Апушев А. Қ., Серікпаев Н. А., Шестакова Н. А., Арыстанғұлов С. С. Өсімдік шаруашылығы. - Алматы, 2011.

4. Практикум по сельскохозяйственным гидротехническим мелиорациям под редакцией Маркова Е.С. – Москва, 1986.

5. Атақұлов Т.А., Кенебаев Т.С. Ауылшаруашылық мелиорациясы. - Алматы, 2000. – 200 б.

6. Справочник гидротехника. Алма-Ата, Қайнар, 1972 ж.

7. Бекбергенов К.Ж. Ауылшаруашылық мелиорациясы. (оқулық). Алматы, Кайнар, 1994.-344б.

8. Ділімбетов Қ., Ділімбетова Ғ.Қ. Топырақтану негіздері. Алматы, 1997.

9. Жайлыбай К.Н. Күріш егіншілігі және экология (оқулық). – Алматы: «ARNA-B», 2006. – 182 б.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]