87.Іштен жану қозғалтқыштарындағы жану қоспаларының түрлері

Бензин- көрсетiлгенқозғалтқыштардыңiшiндегiқуаттысыболып, ал еңтиiмдiсi мен экологиялықтазалығыжағынанжоғарыпайдалыәсеркоэффициентi бар дизельдiқозғалтқыштарболыпсаналады. Соныменқатарбiрдейшарттарнегiзiндедизельдердеотынныңшығыныбензиндiдвигательдергеқарағанда 25-30% аз. Сыртқыараласқоспасы бар қозғалтқыштардаотынқоспасыцилиндрлерденбөлек, арнайыкұрылғыларда — карбюраторда (карбюраторлыққозғалтқыштар) немесеенгiзуқұбырында (тiкелейбензиндiбүркуқозғалтқыштар) жәнецилиндрлергедайынтүріндекеледi. Iшкiараласқоспалықозғалтқыштарда (дизельдер, бензиндiбүркуқозғалтқыштары) жанармайқоспасы бар цилиндрлердеотындыбүркуерекшепайдаланылады. 17 Үрлеуiжоққозғалтқыштардацилиндрлердiңтолтырылуы, цилиндрлердепоршеньнiңжоғарғы, шеткi, төменгiжағдайқозғалысынанпайдаболатын вакуум негiзiндежүргiзiледi. Үрлеуi бар қозғалтқыштардажанармайкомпрессорменпайдаболатынкысымнәтижесiндецилиндрлергекеледi. Жанармайдыңжанушырақтарындапайдаболатынэлектрлiкұшқыннанжануымәжбүрлiтүрдебензиндiқозғалтқыштардажүргiзiледi, ал қысуданболатынжану (өзiнен-өзiтұтану) — дизельдердежүргiзiледi.

92.Іштен жану қозғалтқыштарындағы форсункалар. Форсункалардың жіктелуі

Бүріккіш - сұйықтарды шашыратуға арналған аспап.Iшкi жану қозғаушы қолданылатын форсункалар (үшiн жанармай және жүздiк және мыңдаған атмосфералар үшiн бiрнеше атмосфералар дизел) отынның арқасында биiк қысымының шашыратуларын жүзеге асырады. Автокөлiктердi жуғыштар үшiн форсункалардағы 100-200 қысымды қолданылады.

Оталдырушы форсунка-төмен температурада іштен жанатын қозғағышты жылдам, тез арада қосу үшін, коллекторға тез тұтанатын сұйықтықты шашырататын форсунка.^[2][3] Форсункалартуралыжалпымәліметтер. Форсункалартозаң-датқышыныңқұрылысыбойыншабіртесіктіжәнекөптесіктібо-лыпбөлінеді. СМД-14К, СМД-15К, СМД-18К және СМД-17К дви-гательдеріндебіртесікті ФШ-6205 жабықштифтіфорсункаларқолданылған. СМД-64 двигателіндебірақтөрттесіктітозаңдат-қышы бар ФД-22 форсункасыорнатылған. ФШ-6205 форсункасыныңқұрылысы. Насостаншыққанотынцилиндрдіңқақпағындаорналасқанфорсункағабелгілібірмөл-шерменкеледі. Форсунканыңтозаңдатқышықұйындыкамераға 10 кірержердеорналасқагі (114-сурет). Бір-бірінедәлжымдасқанжәнемұқиятүйкеліскентозаңдатқыш пен ине 16 фррсунканыңеңнегізгіжауаптыдетальдарыболыптабылады. Олардыбір-біріненажыратуғаболмайды. Бүлдетальдарфорсунканыңкорпусына 6 бұралыпкіргізілгенгайканың 14 ішіндежинастырылған. Гайка тозаңдатқыштыкорпусқанығыздапқысады. Ине 0,35—0,40 мм көтерілеалады. Штанга 3, серіппе 7 жәнестаканға 8 бұрапкіргізілгенвинтпен 9 инетозаңдатқыштыңершігінёсығылады. Осы стакан өзкезегіндефорсунканыңкорпусынабұрапкіргізілген. Серіппеніңсозылуынвинтпен 9реттейді, мүныменбіргеолбекітілгенқалпындақарсыгайкамен 10 бекітіледі. Винт қалпақшамен 11 жабылған. Сақина 125-сурет. Форсункаг 1 — тозаңдатқыш; 2 — тозаңдатқыштағы камера; 3 — штанга; 4, 5 және 15 — отынкелетінканалдар; 6 — форсунканың корпусы; 7 — серіппе; 8 — серіппе стаканы; 9 — реттеуіш винт; 10 — гайка; // — қалпақ; 12 — сүзіліпшыққанотындыәкететінтесік; 13 — тозақдатқыштыңсақиналықойығы 14 — тозаңдатқыштыңинесі; 17 және 18 — иненің конусы; 19 — тозақдатқыштесігініңконустыққабырғасы; 20 —иненіңнырыздауыш корпусы; 21 — инеұшынықкері корпусы. ойық 13 көлбеуүш канал 15 арқылыкамерамен 2 байланысқан. Тозаңдат-қыштын, төменжағындатесік бар. Оныңконустыққабырғасы 19 иненіңныуғыздауыш конусы 20 үшінершікболыптабылады. Тозаңдатқыштесігініңтөменжағыцилиндрлікбелдеуменбітеді. Форсунка төмендегішеәрекетжасайды. Насостаншыққанотынжоғарықысымдытүтік, каналдар 5, 4, ойық 13 және канал 15 арқылыкамераға 2 қүйылады. Насос плунжерініңайдамалаужүрісікезіндекамерадағы 2 отынныңқысымыартады (125 кгк/см2-қа, яғни 12,5 МПа-ға). Қысымконустарға 17, 18 әсеретіпсеріппеніңкедергісінжеңіп, инені 16 0,35—0,40 мм көтереді. Солкездетозаңдатқыштыңшығарутесігі мен иненіңштивтіаралығындажіңішкесақиналысаңылаупайдаболады. Отын осы саңылауарқылыүлкенжылдамдықпеншапшыпшығып, конус тәріздіағынтүріндеқұйындыкамерағақұйылады. Бұлқүйылунасостыңфорсункағаотындыберуітоқтағаншасозылады. Насостанотынныңберілуікенеттоқталады (бұғанайдамалауклапаныныңбәсеңдетубелдеуіжәрдемдеседі). Отынныңберілуітыйылғанкездекамерадағы 2 қысымкенеттөмендейді де серіппеніңәсеріненинебастапқықалпына тез қайтыпкеледі. Тозаңдатқыштыңшығарутесігінкенетбітеуодантозаңданбағанотынтамшыларыныңағыпкетуінежолбермейді. Ине мен тозаңдатқыштыңаралығынан, сондай-ақтозаңдатқыш пен корпус аралығынанотынныңсүзіліпағуымүмкін. Бұлжағдайдаолтесік 12 арқылыарнайытесіккеағызылады. Қоректендіружүйесінденасостыфорсункаларменбайланысты-ратынжоғарықысымдытүтіктер бар. Қалғантүтіктер — төменгікысымды. Әдеттежоғарықысымдытүтіктіңсыртқыдиаметрі 7 мм-ге, ал ішкісі — 2 мм-гетең. Төменгіқысымдытүтіктердебұлөлшемдерсәйкестүрде 10 мм-гежәне 8 мм-гетең. Жоғарғықы-сымдытүтіктіңұшыконусқакигізілген. Насостыңжәне форсунка-ныңштуцерлерінетүтіктердіңконустарысоғылатынконустықұялар бар. Олардықосымшагайкаменқысыптартқандақажеттітығызбайланыспайдаболады. Осы ұялар мен түтіктердіңконустықұштарыныңбеттеріндезақымдарболмауыкерек; бұлайболмағанжағдайдабайланыстардыңтығыздығыбұзылады. Бұлбеттердізақымдалуданқорғауүшін, мынаережелердісақтаукерек: егеротынжүретінтүтікалынатынболса, ондақосымшагайкағақорғауыштығынкигізеді, ал насостықштуцерлердіңжәне форсун-калардыңтесіктеріқалпақшаларменжабылады. Бұлайістеу на-состы да, форсункалар мен отынжүретінтүтіктерді де ластаныпбітеліпқалудансақтайды. Егердвигательденфорсункаларалына-тын болса, ондабүркігіштіңсорайыпшығыптұратынұшынақалпақкигізіледі.