Есеп № 9

25 жастағы А. деген науқас бас ауыруына, бел аймағының ауырсынуына, бетінің ісінуіне, жалпы әлсіздікке шағымданып ауруханаға түскен.

Осы жасқа дейін денсаулығына шағымданбаған. Бір ай бұрын баспамен ауырған.

Ауруханаға түскен кезде: АҚ – сынап бағанасы бойынша 180/110 мм. Қан анализі: эритроцит – 3,1х10⁶ 1 мкл, лейкоцит – 12,6х10³ 1 мкл, ЭТЖ – 28 мм/сағ. Зәрінде: айқын протеинурия, микрогематурия, лейкоцитурия.

1. Науқас гипертензияның қандай түрімен ауырады?

2. Бұл жағдайдағы гипертензияның даму себебі мен механизмдері қандай?

1. Екіншілік (симптоматикалық) бүйректік гипертензия.

2. Бүйректік қанайналым бұзылуы мен ишемиялық жағдайларында ЮГА жасушалары арқылы рениннің өндірілуі артады. Осыдан ангиотензин ІІ қандағы деңгейі көтеріліп, қарқынды тамыр тарылтқыш әсер көрсетеді. Сонымен бірге, ренин-ангиотензин жүйесі өзінің гипертензиялық әсерін бүйрек үсті бездерінде өндірілетін альдостерон секрециясын ынталандыру арқылы артырады. Альдостерон әсерінен организмде натрий иондары көптеп ұсталынып қалып, тамырлардың тегіс салалы бұлшық ет жасушаларына кальций иондарымен бірге көптеп енеді. Тамыр қабырғаларында натрий және кальций иондарының мөлшерінің артуы олардың әртүрлі прессорлық әсерлерге сезімталдығын жоғарлатып, тамыр тонуысын артырады.

   Есеп № 11

Эксперимент жүзінде альвеолалық тыныс сипатын зерттеу кезінде, өкпенің СО₂ үшін диффузиялық қысымы сынап бағанасы бойынша 6 мм тең екендігі анықталған.

Ағып келген қан құрамынан СО₂-ның альвеола қуысына толық диффузиялануы үшін осы қысым жеткілікті ме?

Ағып келген қан құрамынан СО₂-ның альвеола қуысына толық диффузиялануы үшін сынап бағанасы бойынша 6 мм қысым жеткілікті. Өкпедегі СО₂-нің алмасу күші, оның өкпе капиллярлары (46 мм с.б.) мен альвеолалардағы (40 мм с.б.) парциалдық қысымының айырмашылығына байланысты құрылады.

Есеп № 12

Біреуі наркоз жағдайындағы екі егеуқұйрықты барокамераға отырғызып, гипобариялық жағдай туындатқан.

Қай егеуқұйрықта бірден өлім дамиды және неге?

Бірінші болып наркоз қабылдамаған сау егеуқұйрық өледі, өйткені наркоз организмнің оттек жеткіліксіздігіне сезімталдығын төмендетеді.

Есеп № 13

Эксперимент жүзінде жануардың екінші мойын сегменті деңгейінде жұлынды жартылай кесіп тастаған кезде, тыныс алу актысына диафрагма мен зақымдалған жақтағы жарты кеуде клеткасының қатыспайтындығы байқалды.

Жартылай кесілген жұлын жағындағы сыртқы тыныс алу бұзылыстарын қайта қалпына келтіруге болады ма?

Жартылай кесілген жұлын жағындағы сыртқы тыныс алу бұзылыстарын қайта қалпына келтіруге болады, өйткені бұл жағдайда дамитын ауыр жедел гипоксия, компенсаторлық механизм ретінде, қиылысқан ретикулоспиналдық жолдарды белсендіреді, сол арқылы жұлынның жартылай кесілген жағында тыныс алу пайда болады. Бұл құбылыс қиылысқан диафрагмалдық феномен деп аталады.

Есеп № 15

Иттің өкпе тініне 3 мл ыстық стерильді су жіберу арқылы өкпенің жедел қабыну үрдісін туғызған.

3 күн өткенде сыртқы тыныс алу көрсеткіштерін зерттеген. Осы кезде артериялық қанның оттегімен қаңығуы төмендегендігі, ал қандағы СО₂ мөлшерінің өзгермегендігі анқыталған.

Эксперименттік иттегі өкпенің газ алмасуының бұзылуы неге тек гипоксемия түрінде айқындалды, неге гиперкапния байқалған жоқ?

Гиперкапнияның байқалмайтын себебі, көмір қышқыл газының альвеола-капиллярлық мембрана арқылы диффузиялану жылдамдығы оттегіне қарағанда жоғары болады. Сондықтан да, өкпенің зақымдануында газдар алмасуы бұзылыстарының алғашқы бегісі болып гипоксемия саналады, ал гиперкапния тек өкпенің ауыр деструкциялық зақымданулары кездерінде ғана айқындалады.