3.1 Кесте — Шеткі бағандағы іргетас пен ұстынның кесіміндегі есептік жүктемелер

Ұстынның қимасы, мм	Ұстынның астыңғы бөлігінің белгісі	Іргетастан арқалыққа келетін жүктеме	Іргетастардың есептік жүктемелері
			Жүктеме	NI, кН	MI, кНм	FI, кН
400×400	-1,100	96,0	1(негіз)	–394,2	–46,3	36,6
			2(сейсмикалық)	–327,8	–57,3	39,4

Іргетас арқалығынан келетін жоғарғы эксцентриситетін анықтаймыз

e = 400/2 + 250/2+20 = 350 мм.

Іргетас арқалығының жүктемелерін анықтаймыз:

N_{ф б I} = γ_n γ_f

N_{ф б II} = γ_n

N_{ф б I} = 96,0 х 1 х 1.1 = 105,6 кН,

N_{ф б II} = 96,0 х 1 = 96,0 кН,

Бұл жерде γ_n =1– ғимараттың түрін таңдаудағы тұрақтылық коэфициенті, γ_f = =1,1 – іргетас арқалығының тұрақтылық коэфициенті .

-іргетас арқалығынан келетін жүктеме.

Тұрақтылық коэфициенті γ_f = 1,2 болғанда іргетастың жоғарғы бөлімінің кесіміндегі жүктемені анықтаймыз.

1. комбинация (үйлесімі) жүктеме

N_II = 394,2/1,2 + 96,0 = 424,5 кН,

M_II = -46,3/1,2 – 96,0 х^.0,45 = -81,8 кН_*м,

F_II= 36,6/1,2 = 30,5 кН.

Есептеу 400 × 400 мм ұстын кесімі және темір бетон бұйымдар негіздері сериясы 1.020-1 / 87 үшін жасалынады.Іргетастың тереңдігін ғимараттың конструктивтік шешімдеріне қарай отырып ұстыннан -1.100м биіктікте және іргетас биіктігі H_ф=900мм іргетастың стаканынан 650мм және топырақтың өсу қабатынан 200мм іргетастың табанынан FL= – 1,400м етіп қабылдаймыз

Іргетасты таңдау барысында топырақтың қату тереңдігі анықталған d_{f n} = 0.8 м. Топырақтың қату тереңдігі: d_f = K_h. _df n = 0,7× 0,8 = 0,56 м, бұл жерде K_h= 0.7–ғимараттың жылу режимінің коэфициенті.

Іргетас табаны мынадай шарттар негізінде анықталады

Pср = N_II / b l + γ_mt d < R ; (3.1)

P_max= N_II / b l + γ_mt d + M_II / W < 1.2 R ; (3.2)

Pmin = N_II / b l + γ_mt d - M_II / W > 0 ; (3.3)

Бұл жерде W = b l² /6 - іргетас табанының қарсыласу моменті,

γ_mt = =20...22 кН/м³ - алынған бетон қорының орташа үлесі орташа және және кесіміндегі топырағы.

N_II и M_II – іргетас табанының жүктемелері

Іргетасы (F) астында қысым мен мәні ретінде есептелген топырақ кедергісі (R) жалғыз (B, L) астындағы іргетас мөлшеріне байланысты, содан кейін біз жалғыз іргетас мөлшерін анықтау үшін келесі әдістерді ұсынамыз.

1. Графикалық аналитикалық тәсіл( 26 [2] бөлім не болмаса 5.3 [3] бөлім).

2. Іргетасын өлшемін квадрат теңдеу арқылы шешу.

3. Іргетас табанының өлшемдерін анықтау.

Қатынас b/l 0,6-дан кем болмау керек . Қазіргі жағдайда b=l қатынас b/l=1,0.

Іргетас табанының жүктемесін агықтау FL

N_II = 424,5 кН,

M_II = -81,8+30,5×1,1= -48,25 кН м,

Сипаттамаларды қабылдаймыз ИГЭ-2 кесте бойынша. 26, 28 және 46 [1]:

ϕ_II= 36⁰, С = 14, Е = 34 МПа, R₀ = 200 кПа, γII = 18,8 кН/м³.

Алдын-ала іргетас табанының ауданын анықтаймыз

A = N_II / (R₀ - γ_mt d) = 424,5 / (200 – 18,8 x 0,95) = 2,33 м².

Қабылдаймыз а=b = √ 2,33 = 1,52 м. Қабылдаймыз а=b = 1,5 м, формула бойынша тексереміз:

R = (γ_c1γ_c2/ K) (Mγ K_z b γ_II+ M_qd₁γ_II’ + M_cC_II)

Бұл жерде γ_c1= 1,4,

γ_c2= 1,0, ғимараттың конструктивтік схемасы;

К_Z = 1,0 , т. к. іргетастың қалыңдығы b < 10 м;

K = 1,1, т. к. II кесте бойынша;

γII = 18,8 кН/ м³; d₁ = d = 0,95 м;

ϕ_II= 36⁰ : Mγ = 1,81, М_q = 8,24, М_c = 9,97

R = (1.4x1.4 /1.1) (1,81 x 1.0x1,5x19,7+ 8,24 x 0,95 x 16.6 + 9,97x1,4)=350,4 кПа.

R мәні бұрын алынған R₀ мәнінен айтарлықтай ерекшеленеді ол үшін іргетасы табаны өлшемдерін нақтылау қажет A = N_II / (R₀ - γ_mt d) = 424,5 / (350,4 – 19,7 x 0,95) = 1,28 м².

Қабылдаймыз а=b = √ 1,28 = 1,13 м. Нақтырақ сортамент бойынша іргетас табанының өлшемдерін анықтаймыз– 1500×1500мм.

Біз топырақтың есептік қарсылық мәнін көрсетеміз:

R = (1.4x1.4 /1.1) (1,81x1x1,5x19,7+8,24x 0,95x16.5+9,97x1,4) = 350,4кПа.

Іргетас табанының қарсыласу моментін анықтаймыз:

W = (1,5×1,5²) / 6 =0,563м³.

Шарттарды тексереміз (3.1...3.3)

Pср = 424,5/(1,5×1,5) +19,7×0,95= 207кПа < R = 350,4кПа,

P_max= 424,5/(1,5×1,5) +19,7×0,95+48,25/0,563 = 292,7кПа <420,5 кПа,

P_min= 424,5/(1,5×1,5) +19,7×0,95-48,25/0,563 = 121,3 кПа > 0.

Деформациялық есептеу негіздерінің шарттары орындалады.