1.Антисептикті қолданбай қолды сабынды сумен жуу.

2.Антисептикпен қолды жуу.

3.Қолды хирургиялық зарарсыздандыру.

Зарарсыздандыру.

Қазіргі таңда регламенттік залалсыздандырумен зарарсыздандырудың әдістері,құралдары және режимі ҚР-ның өкімет қаулысына енгізді №87 ден 17.01.2012ж

«Санитарлық ереже «Эпидемиялық-санитардың денсаулық сақтау объектісіне талап ету»және ҚР –ның өкімет қаулысына толықтырулар енгізу №364 тен 16.04.2013ж

«Санитарлық ереже «Эпидемиялық-санитардың ұйымға талап ету және зарарсыздандыруды,дезинсекцияны және дератизацияны жүргізу

Зарарсыздандыру –бұл қоршаған ортада потагенді және шартты погенді микроағзалардың жойылуы(спорадан басқасы)

Эффекті зарарсыздандыру жүргізу үшін мынаны білу қажет:

1.зарарсыздандыру түрлері

2.зарарсыздандыру әдістері

3.зарарсыздандыру сатылары

4.зарарсыздандыру құралы

Зарарсыздандырудың түрлері.

(ҚР-ның өкімет қаулысына енгізілді №364 тен 16.04.2014. )

Зарарсыздандыру 2түрге бөлінеді:

1.Профилактикалық зарарсыздандыру-ошақты инфекциясыз жүргізіледі.(ылғалды сүрту,залалсыздандыру,хлорды су және т.б)

2.Ошақты зарарсыздандыру-ошақты инфекцияда жүргізіледі және былай бөлінеді:

-күнделікті(бөлім 2тармақ 11)-ошақты инфекциялық аурудың кезенінең бастап госпитализациядан,үйде емделу-толығымен сауығып кеткенге дейін жүргізіледі.

-Қорытынды(бөлім 2тармақ 14)-ошақты инфекциялық ауру тәуліктен бастап госпитализацияға,изоляцияға,сауығып кеткенге дейін және науқастың өліміне дейін жүргізіледі.

Зарарсыздандырудың әдістері

1.Механикалық-микроағзалар жай жойылып ғана қоймай,толығымен жойылады(жуу,шаңсорғышпен өңдеу,желдету және т.б)

2.Физикалық-жоғарғы немесе төменгі температурада жүргізіледі(қайнатылған, ыстық құрғақ ауа,ыстық бу,суытылған және мұздатылған).Күн сәулесінің энергиясынан жүргізіледі(ультракүлгін сәуле ,ультрадауыс)

3.Химиялық-химиялық заттардың қолдануы(дезинфектант)

4.Комбинировалдық-бірнеше әдәстердің сәйкестенуі(мысалы:дезинфектантты қолдану арқылы бөлмені ылғалды және ультракүлгін сәулесімен тазарту )

Зарарсыздандырудың химиялық әдісі

Медициналық ұйымда кенінең қолданылады.Химиялық заттарды қолданылған зарарсыздандыру арнайы әдіспен дезерітінді өнімен жүргізіледі.Зарарсыздандырылған ерітінді шыныда,пластмасс немесе жабық қауіпсіз қақпағы бар жерде сақталады(зарарсыздандыру ерітінің атауы,оның концентрациясы,экспозициясы,жасалған күні,ИМН атауы)

Инфекцияға қарсы құралдар түрлері

1.Құрамында галоид бар (хлорамин, Са гипохлориты, пресепт)

2.Құрамында оттегі бар құралдар (6% сутегі ерітіндісі, викон)

3.ТАҚ (төрттілік-аммонилік құрама) - септодор, аламинол;

4.Гуанидиндер (Лизоформин-специаль, лизетол, гибитан)

5.Альдегидттер. Органикалық ластануды тіркейді: қан, ірің, сілекей және т.б., сол себепті ИМН суда алдынала шайылуы қажет.

6.Спирттер (этил спирті), терілік антисептиктер (софтасепт, октинисипит кутасепт-Ф)

7.Құрамында фол бар сұйықтықтар (амоцид)

Дезинфектантпен жұмыс істеу кезіндегі техникалық қауіпсіздік ережесі

Қауіпсіздікті сақтамаған жағдайда қауіпті дәрімен улану мүмкін (әсіресе құрамында альдегид барлар).Сондықтан міндетті түрде қауіпсіздікті сақтау керек.

1. Залалсыздандыру жұмысына 18жастан жібереді

2.Жұмысқа қабылдау барысында нұсқаулықпен таныстырады.

Зарарсыздандырылған заттар белгілі бір токсикалық игереді және теріге қауіпті және

асқынды қоздырудың шырышты қабатына,аллергиялық ауруларға әкелуі мүмкін.

Зарарсыздандырудың сатылары

1.Төменгі сатыдағы зарарсыздандыру-зарарсыздандыру,бактериялар,кейбір саңырауқұлақтар,вирустар,бірақ эффективті ара-қатынастағы микробактериялық туберкулезсіз жойылуды айтады

2.Ортаңғы сатыдағы зарарсыздандыру-зарарсыздандыру, бактериялар,(сонымен қатар микробактериялық туберкулез) саңырауқұлақтар,вирустар кезіндегі жойылуды айтады,бірақ споранын жойылуымен жүрмейді

3.Жоғарғы сатыдағы зарарсыздандыру-зарарсыздандыру, шартты және шартсыз патогенді микроағзалардың жойылуын айтады,сонымен қатар спора азаяды.

Ішкі ауруханалық инфекцияларды тасымалдау қауіпінің деңгейі. (Үкіметтің № 364 қаулысы, 3-тарау)

Медициналық құрал-жабдықтар мен адам ағзасымен байланыс деңгейі бойынша медициналық мақсаттағы бұйымдар және науқастың инфекцияға ұшырау қауіпі 3 топқа бөлінеді.

1.Қауіпті емес ММҚ – құралдар, жабдықтар және зақымданбаған тері қабықтарымен байланысатын күтім бұйымдары (қанмен, шырышты қабықтармен, жарақатпен ұшыраспайды)

2.Жартылай қауіпті ММҚ – зақымданған шырышты қабықтармен байланысатын құралдар мен жабдықтар. Олар орта және жоғары деңгейде зарарсыздандырылады.

3.Қауіпті ММҚ – терімен, құуыстармен және қанмен тікелей байланысатын құралдар мен жабдықтар.

Қауіпсіз ММҚ-ды зарарсыздандыру (Үкіметтің №364 қаулысы, 3-тармақ)

Келесі жолмен зарарсыздандырылады:

1.Малу әдісімен. Артынан сумен жуылуы арқылы концентрациясы төмен дезерітіндіге малынады. (оттектік бетперделер, рожки от кислородной подушки, медициналық термометрлер, қыздырғыштар, Эсмархтың резіңкелік кружкасы)

2.Сүрту арқылы зарарсыздандыру –

а) тікелей науқаспен байланыспайтын ММҚ үшін (қойылатын клеенка, суланбайтын фартуктар, матрацтың клеенкадан әзірленген қапшықтары) қолдануға рұқсат етіледі

б) немесе оның конструкциясы малу әдісін қолдануға мүмкіндік бермейді (қабырғалар, жиһаздар, медициналық жабдықтар)

3. Себу әдісімен зарарсыздандыру. Ол үлкен аймақтарды зарарсыздандыру үшін және қиыйн жерлерді зарарсыздандыру үшін қолданылады.

Қауіпті және жартылай қауіпті ММҚ зарарсыздандыру.

Қауіпті және жартылай қауіпті медициналық мақсаттағы құралдар (ММҚ) қолданылғаннан кейін жоғары концетрациядағы дезрастворлары бар екі ыдыста дезинфекцияланады.

1.Бірінші ыдыста қан, сілекей, дәрі-дәрмектердің қалдықтарынан жауылады.

2.Екінші ыдыста дезинфекция жасау үшін малынады (қуыстарды және жолдарды толтыру арқылы толық малынады. Ерітіндінің деңгейі құралдардан 1 см кем болмауы қажет)

Ескерту!!! Егер дезинфекциялайтын ерітінділердің тұрақтайтын қасиетері болса, онда бірінші ыдысқа су құылады және медициналық мақсаттағы құралдар суда жуылады, содан соң экспозиция үшін дезерітіндісі бар екінші ыдысқа салынады. Ал жуылатын су тазартылады және содан соң барып канализацияға төгіледі.

Бірақ, барлық жағдайда құралдар дезинфекцияланғаннан кейін дезинфекциялық заттартдың қалдықтарын шайып тастау үшін ағынды суда жуылады. Олай болмаған жағдайда дезерітіндінің қалдықтары кепкеннен кейін (олар улы!!!) ауаға түседі және қызметкерлердің денсаулығына қауіп төндіреді.

Қауіпті ММҚ:

- дезинфекцияланады;

- залалсыздандырудан бұрын тазаланады;

- кептіріледі;

- қапталады упаковке;

- стерилизации залалсыздарылады.

Залалсыздандырудан алдын ала тазалау

Мақсаты: тастанудан тазалау (ақ уыздан, майдан, дәріден, тот басудан, дезинфекциялық құралдардың қалдықтарынан және т.б.)

Залалсыздандырудың тиімділігі заласыздандыру құралының тазалығына байланысты. Органикалық және органикалық емес ластанулар (дәрілердің, дезерітінділердің, зәрінің және т.б. қалдықтары) микроағзаның айналасында қорғаныс қабықшасын құрайды. Сол себепті бұл қабықша кез келген залалсыздандырудың тиімділігін төмендетеді (химиялық, термиттік).

Залалсыздандыру алдындағы тазалау қолмен және механикалық жолмен жүргізіледі (ультрадыбыстық)

Залалсыздандыру алдындағы тазалау кезеңдері.

1. Кешендік ерітіндіге малу. Кешенді ерітіндінің құрамы: 5 гр. ұнтақ, 17 мл. сутегі тотығы (27% ерітінді) және 978 мл су.

а) темір және шыныдан жасалған құралдар 15 минутқа малынады

б) резіңкеден жасалған құралдар 30 минутқа