216 Арнайы тапсырыстар бойынша баға құру

Толық шығындар бойынша есептемелерге сүйенеді

Келісімшарт бағасы

Нарықтағы бағаға сүйенеді

+ Тұрақты өндірістік және коммерциялық шығындар пайдаға әсер етпейді, себебі релевантты емес

+ Өзгермелі шығындар релевантты екені ескеріледі

Материалдардың құнына сүйенеді

+ Маржиналдық көзқарасқа сүйенеді

217 Басқару есебіндегі бюджет:

Ұйым және оның бөлімшелердің өндіріс процесін қадағалайтын процесс

Ұйымдардың не сату керек екендігін анықтайтын көрсеткіштер жүйесі

Ұйымдардың не өндіру керек екендігін анықтайтын көрсеткіштер жүйесі

+ Ұйым және оның бөлімшелерінің қызметін толықтай сандық көріністе көрсететін жоспарлы көрсеткіштер жиынтығы

+ Ұйым және оның бөлімшелерінің қызметін толығымен сандық көріністе көрсететін жоспарлы көрсеткіштер жүйесі

+ Ұйым және оның бөлімшелерінің қызметін сандық көріністе көрсететін жоспарлы көрсеткіштер жүйесі

Ұйымның болашақ кезеңдегі өнім көлемін көрсететін көрсеткіштер жүйесі

218 Капитал салымдарын іске асырудағы шығындар:

+ Есепті кезең шығындарымен танылады

+ Есепті кезеңдегі жұмсалынған шығындармен

+ Есепті кезеңдегі жұмсалынған шығындар бойынша танылады

Әкімшілік шығындармен танылады

Есепті кезең шығындарымен танылмайды

Болашақ кезең шығындарымен танылады

Салық кезеңінің шығындарымен танылады

219 Шығындарды басқару үшін

+ Бухагалтер тұрақты түрде жауапкершілік орталығының көрсеткіштері бойынша есеп дайындайды

Аудиторлық тексеру

+ Алдағы кезең шығындары қажет

«Командалық» басқару қажет

Дебиторлық қарыздар қалдығы танылады

+ Өткен кезең шығындары талап етіледі

Кредиторлық қарыздар қалдығы талданады

220 Басқару есебінің принципі:

Шешім қабылдауда қажетті ақпаратты дайындау

+ Жоспарлау мен есептеу үшін кәсіпорын бөлімшелерінің іс-әрекет нәтижелерінің бағаларын өлшеуде бірдей бірлігін пайдалану

Шығындар мен кірістерді мөлшерлеуді, тіркеуді және кәсіпорынның болашақ даму мәселелерін қарастыруды шұғыл басқару шешімдері үшін ақпаратты жүйелендіретін талдауға есеп жүйесін біріктіру

Шығындарды тиімді жоспарлау және талдау

+ Жоспарлау мен есептеу үшін ұйымның және оның бөлімшелерінің іс-әрекет нәтижелерін бағалау мен өлшеуде бірдей бірлігін пайдалану

+ Жоспарлау мен есептеу үшін кәсіпорын және оның бөлімшелерінің іс-әрекет нәтижелерін бағалау

Сыртқы және ішкі қаржылық есеп беруді толтыру үшін және пайда сомасын анықтау үшін шығындарды сатылған өнімдердің өзіндік құнымен кәсіпорында қалған дайын өнімдердің арасында үйлестіру

221 Дайын өнім өндірісіндегі нормадан артық есептелінген еңбекақы шығындары апарылады:

+ Өндіріс шығындарына

Қорытынды пайдаға

+ Негізгі өндірістік шығындарға

+ Негізгі өндіріс шығындарына

Үстеме шығындарға

Сатылған өнімнің өзіндік құнына

Қорытынды зиянға

222 Нақты жағдай толық бағаланбаған кезде сметаны құру негізі

Бюджетке сүйенеді

+ Нәтижені толықтай бағалау мүмкіндігі төмен мүмкін болатын бірнеше нұсқа ұсыну

Өндірістік менеджер жасайды

Статистикалық бюджетке

Бас бухгалтердің міндеті

+ Тәжірибенің аздығы және нәтижені нақты бағалау мүмкінідігінің төмен болуы

Бірнеше нұсқаларға сүйене отырып, өткен кезең мәліметтері болмаған жағдайда жасалады

223 Өндіріс көлеміне қатысты басқару шешімдерінің негізделуі:

+ Ұйымның қаржылық есептілік ақпараттарына

Өткен жылғы алынған пайда көлеміне

Өткен жылғы алынған пайда немесе зиян көлеміне

Өткен жылғы жіберіп алынған мүмкіндіктер

+ Қаржылық есеп берудің ақпараттарына

Өткен жылғы өндіріс көлеміне

+ Қаржылық есептіліктің мәліметтеріне

224 Жалпы пайданың деңгейіне факторлар әсері:

+ Өнімді сатудан түскен түсімнің ауытқуы

+ Өнімді сату бойынша шығындардың нормадан ауытқуы

Өткен жылғы жұмсалынған шығындар сомасы

Өткен жылғы таза пайда сомасы

Өткен жылғы алынған пайда сомасы

Өткен жылғы алынған зиян сомасы

Өндірістік шығындардың нормадан ауытқуы

225 Менеджментке жаңа көзқарас

Қаржылық көрсеткіштерді талдау

Бюджеттік жоспарлау

Қызметкерлерді қатаң бақылау

+ Сапалық басқару кешені (ТQМ)

+ Сапаны жоғарылату бойынша үздіксіз үрдіске бизнестің барлық функциясы енеді

+ Алдын - ала жоғары сапалы өнімді жеткізу және қызмет көрсету

Бюджеттендіруді енгізу

226 Басқару есебіне толық түсініктеме беретін анықтама:

+ Бақылау, жоспарлау, реттеу және шешім қабылдау үшін ақпараттарды даярлау

Шешім қабылдау үшін қажетті ақпараттарды даярлау

Сыртқы пайдаланушылар үшін қажетті ақпараттарды даярлау

Материалдардың құнын бағаллау үшін ақпараттарды даярлау

+ Өлшеу, жинау, талдау, жіктеу, түсіндіру және қандай да бір объектіні басқаруға қажетті ақпараттарды тапсыру

+ Басқаруда шешім қабылдауға, жоспарлауға, бақылауға және қызметті реттеуге көмектесетін ақпараттармен қамтамасыз ету жүйесі

Ұйымның менеджерлерінің қызметін ұйымдастыру үшін ақпараттарды жинақтау

227 Тұрақты шығындар:

Ұйымның басқару қызметіндегі жанама шығындар

+ Өндіріс көлемінің өзгерісіне байланыссыз өнімнің бір өлшеміне тұрақты болып қалатын жылжыту, жарықтандыру шығындары

Үнемі тұрақты болып қалатын шығындар кезең шығыстары

+ Өндіріс көлемінің өзгерісіне байланыссыз өнімнің бір өлшеміне тұрақты болып қалатын шығындар

Өндіріс көлемінің өзгерісіне байланысты өнімнің, жұмыстар мен қызметтердің бір өлшеміне тұрақты болып қалатын шығындар

Өндіріс көлемінің өзгерісіне тікелей байланысты емес жанама шығындар

+ Өндіріс көлемінің өзгерісіне байланысты емес өнімнің, жұмыстар мен қызметтердің бір өлшеміне тұрақты болып қалатын шығындар

228 Еңбекақыны есептеу бойынша бухгалтерлік жазба

+ Дт Үстеме шығындар Кт Еңбекақы

Дт Еңбекақы Кт Негізгі өндіріс

+ Дт Негізгі өндіріс Кт Еңбекақы

+ Дт Көмекші өндіріс Кт Еңбекақы

Дт Негізгі өндіріс Кт Үстеме шығындар

Дт Көмекші өндіріс Кт Үстеме шығыстар

Дт Еңбекақы Кт Көмекші өндіріс

229 Шығындар есебі мен өзіндік құнды калькуляциялаудың нормативтік әдісінің мақсаты:

+ Ұйымның өндіріске жұмсалған шығындарын күнделікті бақылап отыру және ресурстардың тиімсіз пайдалануына байланысты шараларды қолдану

Нормативті шығындардың жұмсалуын бақылау

+ Өндіріс процесіне жұмсалған шығындарын күнделікті бақылап отыру және ресурстардың тиімсіз пайдалануына байланысты шараларды қолдануын анықтау

+ Өндіріске жұмсалған шығындарын күнделікті бақылап отыру және ресурстардың тиімсіз пайдалануына байланысты шараларды анықтау

Шығындардың нақты жұмсалуын анықтау

Жоспардан тыс шығындардың жұмсалуын бақылау

Жоспарлы шығындардың жұмсалуын бақылау

230 Сату бюджеті, өндірістік бюджет, материалдық бюджет, еңбек бюджеті, өндірістік үстеме шығындар бюджеті, өнімнің өзіндік құн бюджеті, есепті кезең соңындағы қорлар бюджеті, өткізілген өнімнің өзіндік құн бюджеті, коммерциялық шығындар бюджеті, әкімшілік шығындар бюджеті

+ Операциондық бюджеті

+ Функционалдық бюджеті

Мемлекеттік бюджеттер

+ Жеделдетілген бюджет

Жергілікті бюджет

Міндетті бюджеттер

Қаржылық бюджет

231 Бақылау жүйесі:

+ Кәсіпорын қызметін басқаруға көмектесетін және болашақта дұрыс қызметтердің негізін қамтамасыз ететін қатынас жүйесі

Кәсіпорынды алғашқы құрудағы дұрыс шешімдердің негізін қамтамасыз ететін қатынас жүйесі

Өндіріс кезінде дұрыс шешімдердің негізін қамтамысыз ететін қатынас жүйесі

Сату кезінде дұрыс шешімдердің негізін қамтамасыз ететін қатынас жүйесі

+ Кәсіпорын қызметін басқаруға көмек беретін және болашақта дұрыс шешімдердің негізін қамтамасыз ететін қатынас жүйесі

+ Кәсіпорын қызметін басқаруға көмек беретін және болашақта дұрыс істердің негізін қамтамасыз ететін қатынас жүйесі

Кәсіпорынды жоюдағы дұрыс шешімдердің негізін қамтамасыз ететін қатынас жүйесі

232 Шығарылған дайын өнімнің өзіндік құны:

Ай басындағы аяқталмаған өндіріс + ай ішіндегі шығындар + өндірістегі ақау + қайтарылған қалдықтар – ай соңындағы аяқталмаған өндіріс

Ай ішіндегі шығындар + ай басындағы аяқталмаған өндіріс - өндірістегі ақау

+ Ай басындағы аяқталмаған өндіріс + ай ішіндегі жұмсалынған шығындар + өндірістегі ақау - қайтарылған қалдықтар құны - ай соңындағы аяқталмаған өндіріс құны / өндірілген өнім көлемі

Ай ішіндегі шығындар - өндірістегі ақау + қайтарылған қалдықтар

Ай басындағы аяқталмаған өндіріс - ай ішіндегі шығындар + өндірістегі ақау

+ Ай басындағы аяқталмаған өндіріс + ай ішіндегі шығындар + өндірістегі ақау - қайтарылған қалдықтар - ай соңындағы аяқталмаған өндіріс / өндірілген өнім көлемі

+ Ай басындағы аяқталмаған өндіріс құны + ай ішіндегі шығындар сомасы + өндірістегі ақау- қайтарылған қалдықтар құны - ай соңындағы аяқталмаған өндіріс / өндірілген өнім көлемі

233 Өндірістік шығындар:

+ Ұйымның өнім өндіру, жұмыстар мен қызметтерді және орындау кезінде тұтынылған ресурстар бөлігі

Сыртқы және ішкі қаржылық есеп беруді толтыру үшін және пайда сомасын анықтау үшін шығындарды сатылған өнімдердің өзіндік құнымен кәсіпорында қалған дайын өнімдердің арасында үйлестіру

+ Өнімді өндіру барысында тұтынылған ресурстар бөлігі

Басқару есебінің негізгі объектілерінің бірі болып табылады

Экономикалық субъектіні жоспарлау, бақылау және басқару іс-әрекетін реттеу мен шешім қабылдау процесі арқылы бақылау

Қаржылық есеп беруді толтыру үшін кәсіпорынның шығындарын жіктелуі топтарға үйлестіру болып табылады

Өнімдер, жұмыстар мен қызметтерді өндіру және орындау барысында тұтынылған ресурстар бөлігі

234 Негізгі өндірістегі түнгі уақыттың қосымша төлемі:

+ Негізгі өндірістік шығындарға

Кезең шығындарына

+ Негізгі өндіріс шығындарына

Сатылған өнімнің өзіндік құнына

Қорытынды зиянға

+ Өндіріс шығындарына

Үстеме шығындарға

235 Таза келтірілген дисконттық құн:

+ Келтірілгн ақша қаражаттарының таза түсімі – күрделі салым бойынша бастапқы инвестициялық шығындар

Нақты ақша қаражаттарының таза түсімі – күрделі салым бойынша бастапқы инвестициялық зияндар

Нақты ақша қаражаттарының таза түсімі - күрделі салым бойынша бастапқы инвестициялық кірістер

Нақты ақша қаражаттарының таза шығысы - күрделі салым бойынша бастапқы инвестициялық шығындар

+ Ақша қаражаттарының таза түсімі – күрделі салым бойынша бастапқы инвестициялық шығындар

Бұрын пайда болған міндеттемелердің әсерінен болатын шығындар сомасы

+ Нақты ақша қаражаттарының таза түсімі - күрделі салым бойынша бастапқы инвестициялық шығындар

236 Дт 2310 Кт 1510 - бухгалтерлік жазудың мазмұны:

Жаңа инвестицияларды сатып алғанда

+ Ұйымның сатуға арналған ұзақ мерзімді активтерді жылжымайтын мүлік ретінде инвестициялар құрамына енгізгенде

+ Ұйымның сатуға деп қойған ұзақ мерзімді активтерді жылжымайтын мүлік ретінде инвестициялар құрамына қосқанда

+ Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтерді жылжымайтын мүлік ретінде инвестициялар құрамына енгізгенде

Негізгі құралдарды сатқанда

Негізгі құралдарды басқа ұйымдарға төлемсіз бергенде

Негізгі құралдарды есептен шығарғанда

237 Дт 2390 Кт 2420 - бухгалтерлік жазудың мазмұны:

Есеп беруге тиісті тұлға арқылы негізгі құралдар сатып алынғанда

Негізгі өндірістегі негізгі құралдар есептен шығарылғанда

+ Шаруашылық әдіспен құрылысқа пайдаланылатын негізгі құралдарға есептелген амортизация сомасы

+ Шаруашылық әдіспен құрылысқа пайдаланылатын негізгі құралдарға есептелген тозу сомасы

Шаруашылық әдіспен құрылысқа пайдаланылатын негізгі құралдарға есептелген тозу сомасының есептен шығарылуы

Шаруашылық әдіспен құрылысқа пайдаланылатын негізгі құралдарға есептелген амортизация сомасының есептен шығарылуы

+ Ұйымның шаруашылық әдіспен құрылысқа пайдаланылатын негізгі құралдарға есептелген амортизация сомасы

238 Менеджментке жаңа көзқарас

+ Алдын-ала жоғары сапалы өнімді жеткізу және қызмет көрсету

Бюджеттендіруді енгізу

Ынталандыру

Қаржылық көрсеткіштерді талдау

+ Сапаны жоғарылату бойынша үздіксіз үрдіске бизнестің барлық функциясы енеді

Бюджеттік жоспарлау

+ Сапалық басқару кешені (ТQМ)

239 Негізгі шығындар

Өткен кезең шығындары

+ Еңбек шығындары

Цех жұмысының шығындары

Бақыланбайтын шығындар

+ Өндірістік, үстеме шығындар

+ Материалдық шығындар

Өнімді дайындау кезінде орын алған барлық шығындар

240 Материалдардың орташа өлшем бағасымен бағалануы:

Баланста материалдардың сатып алу құнымен көрсетілуі

Қоймадағы материалдардың нақты өзіндік құны

Материалдардың нақты өзіндік құны

+ Қалдық материалдардың құнына түскен материалдардың құнын қосып олардың барлық санына (көлеміне) бөлу арқылы анықталуы

+ Қоймадағы қалдық материалдардың құнына түскен материалдардың құнын қосып олардың барлық санына (көлеміне) бөлу арқылы анықталуы

Материалдардың сатылу құны

+ Ұйымдағы қалдық материалдар мен шикізаттардың құнына түскен материалдардың құнын қосып олардың барлық санына (көлеміне) бөлу арқылы анықталуы

241 Жасалу уақыты бойынша калькуляциялау түрлері:

+ Кейінгі және алдын-ала

Сметалық, жобалық

Жоспарлы, есепті

Нормативтік, жобалық

+ Өнім өндіруге дейінгі және кейінгі

Жоспарлы, жобалық

+ Алдын-ала, кейінгі

242 Жауапкершілік орталықтары бойынша есеп жүргізгендегі смета (бюджет):

Қаржылық

+ Икемді

+ Өзгеріске түсетін

Нормативті

Жоспарлы

+ Өзгертуге болатын

Операционды

243 Өнімнің толық өндірістік өзіндік құнының есептелуі:

Сатып алу шығындарымен

Әкімшілік шығындармен

+ Өндіріске жұмсалынған барлық шығындар сомасымен

+ Өндіріске жұмсалынған жалпы шығындармен

+ Жалпы өндірістік шығындармен

Жалпы шаруашылық шығындармен

Болашақ кезең шығындарымен

244 Инвестициялық жобаларды талдау әдістері:

Негізгі өндіріс шығындарының нормасы

+ Рентабельділіктің ішкі нормасы

Көмекші өндіріс шығындарының нормасы

+ Инвестицияға түзетілмеген қайтарым

+ Таза келтірілген құн

Өндіріс шығындарының нормасы

Таза табыс нормасы

245 Материалдарды ФИФО әдісімен бағалау:

+ Бірінші сатып алынған материалдардың өзіндік құны

Соңғы сатып алынған материалдардың өзіндік құны

Соңғы сатып алынған материалдардың өзіндік құны бойынша материалдарды өндіріске жіберу немесе сату

+ Бірінші сатып алынған материалдардың өзіндік құнымен өндіріске жіберуді

Материалдардың нақты өзіндік құны бойынша соңғы есептеу

Материалдардың жоспарлы өзіндік құны бойынша бірінші сатып алу

+ Бірінші сатып алынған материалдардың өзіндік құны бойынша материалдарды өндіріске жіберу немесе сату

246 Дайын өнім өндірісіндегі нормадан артық есептелінген еңбекақы шығындары апарылады:

Қорытынды зиянға

+ Өндіріс шығындарына

+ Негізгі өндірістік шығындарға

+ Негізгі өндіріс шығындарына

Үстеме шығындарға

Қорытынды пайдаға

Сатылған өнімнің өзіндік құнына

247 Бағадан ауытқу:

Материалдардың нормативтік бағасы - Материалдардың нақты бағасы - сатып алынған материалдар саны

+ Материалдардың нормативтік бағасы - Материалдардың нақты бағасы * сатып алынған материалдар саны

+ Материалдардың нормативтік бағасы - Материалдардың нақты бағасы * сатып алынған материалдар көлемі

Материалдардың нақты бағасы - Материалдардың нормативтік бағасы / сатып алынған материалдар саны

Материалдардың нақты бағасы - Материалдардың нормативтік бағасы

+ Сатып алынған материалдардың нормативтік бағасы - Сатып алынған материалдардың нақты бағасы * сатып алынған материалдар саны

Материалдардың нақты бағасы - Материалдардың нормативтік бағасы * сатып алынған материалдар саны

248 Дт 2410 Кт 5110 - бухгалтерлік жазудың мазмұны:

+ Жарғылық қорға салым ретінде салынған негізгі құралдардың құны

+ Жарғылық қорға салым ретінде салынған негізгі құралдар

Негізгі өндірістегі негізгі қралдар есептен шығарылғанда

Ұйым қызметкерін негізгі құралдар төлемсіз берілгенде

Есеп беруге тиісті тұлға арқылы негізгі құралдар сатып алынғанда

+ Акцияларды төлеу арқылы жарғылық қорға салым

ретінде салынған негізгі құралдар

Басқа ұйымдарға негізгі құралдар төлемсіз берілгенде

249 Дт 7410 Кт 2410 - бухгалтерлік жазудың мазмұны:

+ Қаржылық жалға беру кезінде негізгі құралдарды есептен шығарғанда

Есеп беруге тиісті тұлға арқылы негізгі құралдар сатып алынғанда

+ Жою кезінде негізгі құралдарды есептен шығарғанда

Ұйым қызметкеріне негізгі құралдар төлемсіз берілгенде

Негізгі құралдар сатылғанда бастапқы құндарының өсуі

Басқа ұйымдарға негізгі құралдар төлемсіз берілгенде бастапқы құндарының төмендеуі

+ Сату кезінде негізгі құралдарды есептен шығарғанда