Тэма 17

ДЗЯРЖАВА І ПРАВА БЕЛАРУСКАЙ ССР ВА ЎМОВАХ АЖЫЦЦЯЎЛЕННЯ СПРОБ ДЭМАКРАТЫЗАЦЫІ САВЕЦКАГА ГРАМАДСТВА І АДЫХОДУ АД ІХ (1954 – сяр.1980-ых гг.)

Лекцый: 4 гадзіны

Семінарскіх заняткаў: 2 гадзіны

Кантралюемая самастойная работа: 4 гадзіны

Змены ў структуры і кампетэнцыі вышэйшых органаў улады і кіравання ў СССР і БССР. Змены ў кіраванні народнай гаспадаркай.

Рашэнні ХХ з’езда КПСС і дэмакратызацыя ў СССР. Новае ў заканадаўстве БССР. Гуманізацыя крымінальнага і крымінальна-працэсуальнага права. Змены ў крымінальным і крымінальна-працэсуальным праве. Юрыдычныя асновы рэабілітацыі ў СССР.

Пашырэнне маёмасных правоў грамадзян. Роля дагавору пастаўкі ў сферы народнай гаспадаркі, пашырэнне прымянення дагавору куплі-продажу для прыватных асоб. Змены ў грамадзянскім заканадаўстве.

Кадыфікацыя права ў БССР на падставе «Асноў заканадаўства СССР». Зацвярджэнне новых кодэксаў: крымінальнага і крымінальна-працэсуальнага (1960 г.), грамадзянскага і грамадзянска-працэсуаль-нага (1964 г.), шлюбна-сямейнага (1969 г.), зямельнага (1970 г.), аб працы (1972 г.), воднага (1972 г.), ляснога (1979 г.), жыллёвага (1983 г.), аб адміністрацыйных правапарушэннях (1984 г.). Характарыстыка асноўных новых інстытутаў. Звод законаў БССР.

Канстытуцыя БССР 1978 г. Адпаведнасць Канстытуцыі СССР 1977 г., зацвярджэнне агульнанароднай сацыялістычнай дзяржавы. Характар палітычнай сістэмы, функцыі дзяржавы, павелічэнне ролі грамадскіх аб’яднанняў, пашырэнне правоў асобы. Вышэйшыя і мясцовыя органы дзяржаўнай улады. Праваахоўныя органы. Асновы абмежавання суверэнітэту рэспублікі – адступленне ад прынцыпаў федэралізму.

Міжнародныя сувязі БССР.

Развіццё юрыдычнай навукі. Працы В. А. Круталевіча, С. П. Мар-гунскага, І.І. Марціновіч, С. Ф. Сокала, Я. А. Юхо і інш.

Тэма 18

БЕЛАРУСЬ НА ШЛЯХУ ДА СУВЕРЭНІТЭТУ І ДЗЯРЖАЎНАЙ НЕЗАЛЕЖНАСЦІ (канец 1980-ых – 2003 г.)

Лекцый: 4 гадзіны

Семінарскіх заняткаў: 2 гадзіны

Абвастрэнне крызісу ў палітычнай і сацыяльна-эканамічнай сістэме ў СССР і БССР. Рост сацыяльнай напружанасці.

Распад палітычных і эканамічных сістэм СССР. Спробы рэфармавання, праекты новага саюзнага аб’яднання. Рашэнні V з’езда народных дэпутатаў СССР (верасень 1991 г.).

Значэнне Закона аб дзяржаўнасці беларускай мовы (студзень 1990 г.). Характарыстыка змен у Канстытуцыі БССР 1978 г. Спроба рэанімацыі старой сістэмы 19 жніўня 1991 г.

Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце БССР (ліпень 1990 г.). Наданне Дэкларацыі статуса канстытуцыйнага закона (25 жніўня 1991 г.), абвяшчэнне незалежнасці Рэспублікі Беларусь.

Юрыдычнае зацвярджэнне распаду СССР і ўтварэнне Садружнасці Незалежных Дзяржаў (СНД) 8 снежня 1991 г. Дэнансацыя Вярхоўным Саветам Рэспублікі Беларусь Саюзнага дагавора 1922 г. (10 снежня 1991 г.)

Падрыхтоўка прававой рэформы, асноўныя рысы новых інстытутаў.

Фарміраванне сучаснай заканадаўчай базы. Кадыфікацыя і сістэматызацыя права ў Рэспубліцы Беларусь. Зацвярджэнне грамадзянскага, сямейнага, працоўнага, крымінальнага, крымінальна-працэсуальнага, інвестыцыйнага, крымінальна-выканаўчага кодэксаў, а таксама Выбарчага і Кодэкса аб зямлі і іншых.

Характарыстыка зместу Канстытуцыі ад 15 сакавіка 1994 г. Палітычная сістэма, сістэма органаў улады і кіравання, кампетэнцыя Прэзідэнта, Вярхоўнага Савета, Кабінета Міністраў, Канстытуцыйнага Суда. Размежаванне кампетэнцыі паміж галінамі ўлады.

Палітычнае і юрыдычнае значэнне рэферэндуму ад 14 мая 1995 г. Змена дзяржаўнай сімволікі Рэспублікі Беларусь.

Стварэнне Супольніцтва Рэспублікі Беларусь і Расійскай Федэрацыі 2 красавіка 1996г.

Характарыстыка змен у Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь паводле рэферэндуму ў лістападзе 1996 г. Сістэма арганізацыі ўлады ў Рэспубліцы Беларусь.

Судовая сістэма. Юрысдыкцыя вышэйшых і мясцовых судовых органаў.

Міжнародныя сувязі Рэспублікі Беларусь. Яе ўзаемаадносіны з іншымі дзяржавамі. Двухбаковыя пагадненні з былымі рэспублікамі СССР, з краінамі Еўропы і свету. Падпісанне Саюзнага дагавора паміж Беларуссю і Расіяй. Знешнеэканамічная палітыка.

Юрыдычная навука. Працы сучасных аўтараў у галіне гісторыі дзяржавы і права Беларусі.

Літаратура па тэмах лекцый: глядзіце спіс падручнікаў, дапаможнікаў, хрэстаматый, крыніц і інш. літаратуры пад №:

Тэмы 1 – 7:

№ 1, 3, 5 – 8, 10 – 22, 24, 26, 27, 32, 34, 35, 36, 37, 41, 44, 45, 47, 51, 61, 62, 63, 70, 71, 72, 73, 76, 77, 80, 82, 83, 84, 88 – 93, 98, 100, 106, 107, 108, 114, 116, 118, 123, 125, 127, 128, 130, 132, 133, 134, 136, 146, 155, 156, 162, 169 – 178, 184, 185, 187 – 194, 195 – 202, 203, 206 – 213, 215 – 222, 228, 229, 235, 236, 237, 240, 250, 252, 253 – 255, 257, 261, 264, 268, 271, 273, 274, 278, 281 – 284, 287, 293, 294, 297.

Тэмы 8 – 9:

№ 1, 3, 5 – 8, 9, 10, 14, 21, 24, 25, 29, 31, 32, 34, 35, 40, 43, 51, 56, 58, 59, 63, 75, 80, 84, 87, 89, 94, 98, 100, 104, 120, 129, 137, 140, 143, 145, 147, 151, 161, 166, 179, 180, 216, 224, 234, 235, 250.

Тэмы 10 – 11:

№ 1, 3, 5 – 8, 10, 12, 22, 24, 29, 31, 40, 45, 51, 63, 83, 87, 135, 138, 226, 243, 250.

Тэмы 12 – 15:

№ 2, 3, 4, 6, 10, 11, 21, 23, 24, 25, 29, 33, 48, 56, 57, 63, 64, 65, 69, 74, 99, 113, 126, 148, 163, 164, 167, 168, 223, 231, 232, 233, 241, 242, 244, 246, 247, 269.

Тэмы 16 – 18:

№2, 3, 4, 6, 10, 23, 24, 29, 33, 49, 57, 63, 66, 67, 68, 78, 86, 112, 113, 126, 148, 225, 231, 233, 242, 250.