С.М. Киров атындағы машина жасау зауытының тарихы

Зауыт өзінің бастамасын 1882 жылы Украинадагы ұлкен Токмак Таврика-лық жерінде неміс кәсіпкерлері Фукс пен Клейнердің ауылшаруашылық машина өнеркәсібі негізінде қаланды.

1914-1915 жылдары бұл кәсіпорын әскери ведомства қарамагына өтіп, әске-ри техникалардың жөндеу жұмыстарымен айналысты. 1919 жылдан бастап завод қайта ауылшаруашылық машиналарын жасаумен айналысты.

1922 жылдан бастап Қызыл озықтық мемлекеттік кәсіпорнына өтіп, мұнай-дың двигателін жасай бастайды, содан кейін 12л.с қуатты алғашқы отандық

«Запорожец» тракторын шығара бастайды.

Зауытқа 1935 жылы шілде айының тоғызы күні С.М. Киров аты беріледі.

Содан кейін Үкіметтің қаулысы бойынша бірінші отандық теңіз қару-жарағын жасауға кіріседі.Кейінен заводқа қайта қалпына келтіру жұмыстары жұргізіліп, енді ол С.М.Киров атындағы №175 завод болып өзгертіледі. Осы сәттен бастап завод алдынғы парогазды толқындарды өңдеуде үздік болды.

Ұлы Отан соғысының бас кезінде,1941 жылдың қыркүйек айында завод

Махачкалы қаласына көшірілді, кейіннен 1942 жылдың соңында аз уақыт

ішінде жұмыскерлер отбасыларымен бірге және де бұкіл жабдықтарымен

Алматы қаласына жіберілді.

1942 жылдың соңында-ақ завод тыл жұмыстарына қажетті жаңа өнімдері

шығара бастады.

1978 жылы 11 тамыз кұні КСРО- ның жоғарғы кеңесінің қаулысымен бұл

завод «Қызыл ту» орденімен марапатталды.

Зауытта торпеда жасаудан басқа кеменің гидравликалық және автоматика-лық құрылғыларын жасауды да игерді. Бұл құрылғылар су астында және су

үстінде жұретін кемелердің барлығында дерлік қолданылады.

50 жыл Қазақстан жерінде:

• Зауыт Қазақстан жеріне 1942 жылдың қыркұйек айында Махачкалы

қаласынан соғыс жағдайларында көшірілді.

• 1942 жылдың 26 қазанында КСРО-ның Халық комиссиораттарының

шешімімен зауытты Алматыда қайта жандандыруды қолға алды.

• Бұл зауыт осы үшін арнайы босатылған әр тұрлі өнеркәсіп және қоғамдастықтардың базаларында, қаланың эр тұрлі аудандарында

орналасты.

• Зауыттағы жұмысшылардың негізгі бөлігі өз жанұяларымен жеке үйлерге, жатақханаларға, оқу орындарына, пионер үйлеріне жайғас-тырылды.

• Жабдықтарды құрастыру, цехтарды соғу, берілген базаларды ыңғайластырузауыт қызметкерлерінің күшімен күні түні жүргізілді.

• 1943 жылдың бірінші бөлігінде зауыт өзінің фронтқа арналған алғашқы

өнімін (атқыш қару, теңіз миналары, бомбалар т.б) шығарды және теңіз күш-

теріне арналған басқа да өнімдерді өндіруге кірісті.Осындай жетістіктері үшін зауыт коллективін Қорғаныс министрлігі «Қызыл ту» орденімен марапаттады.

• 1946 жылы зауыттың даму және өрлеуінің бас жоспары құрастырылды.

• Келесі жылдары зауыт теңіз кұштеріне, азаматтық флоттарға арналған

арнайы өнімдер шығарды.

• Аталған өнімдерден басқа зауыт басқа да өнімдер шығарумен айналысты:

а) халық тұтыну заттары ( кіржуғыш машина, ет кескіш, газ плитасы,

эмальданған ыдыстар, ұстелдер, сейфтар, т.б).

б) ауылшаруашылық кешеніне арналған онімдер(майдалау комбинаттар-ына арналған құрылғы,темекі жапырақтарын тігетін машина, қамыр илейтін

машина, барабандар т.б).

в) медициналық жабдықтар (физио-терапевтикалық, стомотолгоиялық, лазерлер, озонаторлар, стеризилаторлар т.б).

1978 жылы арнайы техниканы игергені ұшін Қызыл Ту орденімен марапат-талды. Бүгінгі таңда, зауыт потенңиалы жоғары өндірістік өнеркәсіп. Жоғарғы дәлдікті, арнайыландырылған жабдықтармен жабдықталған үлкен болашағы зор зауыт.

Бұл сызбада зауыттың басқару жұйесі келтірілген:

Зауыттың директор: Ускенов Канат Камзеевич

Бас директордың бірінші орынбасары: Недосекин Сергей Евгеньевич

Бас инженер: Корольков Леонид Тимофеевич

Коммерциялық директоры: Айтбаев Мурат Мукатаевич

Киров атындағы зауыт бұгіндері мұнай-газ саласына қажетті қондырғылар-ын байланыс және қауіпсіздік құралдарын шығарады. Кеңес үкіметі кезінде

орнатылған станоктарды ауыстыру - заман талабы.Осы мақсатта жыл сайын әртүрлі бағдарламаларға қатысып тұрады.

Бұл зауыт қазіргі кезде Қазақстанның министрлігіне қажетті автомабильдерге орналатын байланыс құралдарын шығарып жатыр. Бұл да біздің тың жобамыз. Соның арқасында үдемелі индустриялық –инновациялық даму бағдарламасына енді. Енды зауытқа «Бизнестің жол картасы», Даму қоры арқылы қаржы беріле бастады. Бұл әрине, зауыттың жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.

Зауытта қазір 700-ден астам еңбек етеді.Зауытта соңғы жылдары жаңа қон-

дырғылар сатып алына бастады. Жаңа технологиялар енгізіліп жатыр. Мұның

барлығы зауыттың еңбегінің өнімді болуына жақсы әсер етуде.Облыста бүгіндері ел экономикасына тың серпін беретін 30 жоба жұзеге асырылуда.

Олардың көбі ауыр машина жасау және ауыл шаруашылығы саласына тиесілі. Бірақ, соңғы жылдары тың жобаларды енгізуде ағаттық жіберілген.

С.М. Киров атындағы зауыт" АҚ-ы 2011-2012 жылдары "Бизнестің жол

картасы - 2020" жэне "Даму-Өндіріс" мемлекеттік бағдарламалары аясында

өндірісін жаңғыртты. Қазіргі уақытта зауыт 2 жобаны жұзеге асыруды жос-

лап отыр. Олар "Доңғалақты техниканы жаңғырту үшін жаңа ғимарат

козылысы бар өндірісті кенейту" жэне "С. М. Киоов атындағы зауыт".

Бөлу операцияларына арналған суықтай қаңылтырлы қалыптаудың

Қалыптары

Қалыптарды жүйелеу

Қаңылтырлы қалыптауға арналған қалыптарды негізгі көрсеткіштер:

бойынша жүйелеуге болады.

1) ету әдісі бойынша — қарапайым, бірізділікті және ұйлесімді әсерлі.

2) бағытау әдісі бойынша — бағытаушысыз, бағытаушы тақтайшалы, бағыт-

таушы төлке мен бағаналы, тығынжылды бағытаушы.

3) мәні және орындалатын операцияларының сипаты бойынша — шағу, тесу, ию, кернемелеу және т.б. арналған қалыптар.

Қарапайым әсерлі қалыптарда бір операцияны баспақтың сырнамағының бір

жүрісінде бір орында орындалады, 9.1 сурет.

а) б)

а - шағу ұшін; б - тесу үшін;

9.1-сурет. Қарапайым әсерлі қалып

Бірізділікті әсерлі қалыптарда екі немесе бірнеше операцияны баспақтың сырнамағының бір жұрісінде екі немесе бірнеше орында орындалады, 9.2 сурет.

9.2-сүрет . Тесу - шағу үшін бірізділікті әрекетті қалып

Үйлесімді әрекетті қалыптарда баспақ сырғағының бір жүрісімен бір

позицияда екі және оданда көп операцияларды орындайды, сурет 9.3.

9.3 сурет . Шағу -тесу үшін үйлесімді әрекетті қалып

Құрылымы бойынша жеткілікті қарапайым және дайындауда қарапайым әрекетті қалыптар. Бірізділікті және үйлесімді әрекетті қалыптар күрделірек құрылымға және дайындауда үлкенірек еңбексыйымдылыққа ие.

Дайындалған тетіктердің үлкен дәлдігі үйлесімді әрекетті қалыптарда

ғана алынуы мұмкін. Бірізділі жэне үйлесімді әрекетті қалыптар үлкен өнімділікті қамтамасыз етеді,үлкен габариттерге бірізділі әрекетті қалыптар ие.

Сотандардың жұмыс бөліктерініц құрылымы. Жазық бұйіржақты

сотандар,сурет 9.4,а,шағу немесе тесу ұшін бөлінетін қалыптарда кең

қолданысқа ие.Бірақ сотанның кесу жиектерінің тозуына байланысты барлық

бүйіржақ жазықтығына ажарлауды орындау қажет.