Липидтердің тасымалдау формалары,құрамының ерекшелігі,тағдыры.

Ішек қабырғасында ресинтезделген липидтер басқа мүшелер меен тканьдерге тасымалданады.

Бұл процесс мынандай түрде жүреді: молекулалардың гидрофильдігіне байланысты фосфолипидтердің бір бөлігі қанға түседі де,бауырға жеткізіледі. Басқа фосфолипидтер,барлық урацилглицеридтер, бос холестерин және оның эфирлері өздерінің ерімейтіндігіне байланысты белоктармен комплекс түзіп,липопротеидтердің тасымалдаушы түрлерін –хиломикрондар түзеді.

Май қышқылдары эстерифицирлі емес май қышқылдары мүшелерге тасымалданады және алмасу процесіне қатысады .Жасушалар май қышқылдарын энергия көзі және құрылыс материялы ретінде қолданады.

Биохимия 1 блок 3-деңгей

1Науқас М 46 жас сыздауықЖалпы холестерин 6,0( норма5,2-6,1) қалыпты

Таг 2,4 (0,5-2,1) аздап жоғарылауы

Мочевина 6,2 (норма 4,2-8,3) қалыпты

Креатинин 57 (норма 50-115) қалыпты

Глюкоза 7,0 (3,4-5,6) жоғарылаған

Гипергликемия (жеңіл түрі) байқалады. Науқаста қантты диабет, глюкокортикоидты препараттардың артық дозада қолданылуы н/е глюкортикоидты гормондардың гиперпродукциясы болуы мүмкін. Науқаста инсулин деңгейін анықтап, қантты диабет диагнозын негіздеу қажет н/е глюкортикоидты препараттарды енгізуді шектеу қажет

2Науқас Н 27глюкоза 5,69 (3,4-5,6) қалыпты

Креатинин 85,99 (норма 50-115) қалыпты

Жалпы холестерин 5,1( норма5,2-6,1) қалыпты

ТАГ 1,12 (норма0,5-2,1) қалыпты

АЛТ 22,75(19-79) қалыпты

АСТ 12,74 (9-29) қалыпты

Науқастың жағдайы қалыпты, лабараториялық анализінде патологиялық ауытқулар жоқ. Науқастың шағымына қарай диагностиканы жалғастыру қажет

3Науқас С 53 жас Артериал гипертензия 3 кезең Глюкоза 6,0 (3,4-5,6) жоғарылаған

жалпы холестерин 7,2( норма5,2-6,1) аздаған гиперхолестеринемия

ТТЛП 5,5(2,1-4,7 ммоль/л) жоғарылаған

ЖТЛП 1,0 (0,7-1,7 ммоль/л)қалыпты

ТАГ 1,54 (норма0,5-2,1) қалыпты

Науқаста глюкоза мөлшері аздап жоғарылаған. Науқас көмірсулы тағамдарды шектеп, азкөмірсулы диетада болуы қажет.

Жалпы холестерин мен ТТЛП мөлшері жоғарылаған.

АК (атерогенді коэффициент)= 7.2-1.0/1.0= 6.2 атеросклероз болуы мүмкіндігі жоғары(АК>5.0). Болжам диагноз - атеросклероз

4Науқас Р 52 жас Глюкоза 5,68 (3,4-5,6) қалыпты

Мочевина 4,34 (норма 4,2-8,3) қалыпты

Креатинин 65,98 (норма 50-115) қалыпты

Жалпы белок 70,16 (60-90) қалыпты

АЛТ 21,57 (19-79) қалыпты

АСТ 15,01 (9-29) қалыпты

Науқастың жағдайы қалыпты, лабараториялық анализінде патологиялық ауытқулар жоқ. Науқастың шағымына қарай диагностиканы жалғастыру қажет

5 Науқас Б 63 жас оң аяғының бас бармағы Болжам диагноз – подагра. Подагра- зәр қышықылының буындарға сіңісіп жиналып қалуынан туындайтын ауру. Зәр қышықылының тіндерде жиналып, бүйректен бөлінуінің төмендеуі оның қанда көбеюіне алып келеді (гиперурикемия). Себебі, зәр қышқылы суда нашар еритіндіктен тез кристаллизацияланады да буындарға жиналып, буын функциясының бұзылуына алып келеді. Қалыпты жағдайда қандағы зәр қышқылының мөлшері – 0,18-0,24

6 Науқас Қ 50 жас Глюкоза 6,20 (3,4-5,6) жоғарылауы

Креатинин 51,12 (норма 50-115) қалыпты

жалпы холестерин 7,2( норма5,2-6,1) ауыр гиперхолестеринемия

Гипергликемия байқалады. Науқаста қантты диабет болуы мүмкін. Науқаста инсулин деңгейін анықтап, қантты диабет диагнозын негіздеу қажет

Ауыр гиперхолестеринемия байқалады. Атеросклероз ауруы дамуыған болуы мүмкін. Қосымша аспаптық әдістерді қолданып диагнозды негіздеу қажет

7Науқас Ш 16 жас тізе, шынтақ буыныБолжам диагноз – ревматоидты артрит. Бұл дәнекер тіннің зақымдалуымен сипатталатын жүйелі аутоиммунды ауру. Бұл ауру кезінде қол-аяқ, шынтақ, тізе буындары зақымдалады. Буындардың ісініп қызаруы, бөртпелер пайда болады. ЭТЖ(норма -2-15 ) , лейкоциттер (4,0-8,8*10⁹) мөлшері артады. Қанның биохимиялық анализінде ревматоидты фактор пайда болады.

8 Науқас Н 31 жасГлюкоза 4,54 (норма 3,4-5,6) қалыпты

Креатинин 60,17 (норма 50-115) қалыпты

жалпы холестерин 7,2( норма 5,2-6,1) жоғарылаған

Таг 1,24 (норма 0,5-2,1) қалыпты

ХС ӨЖТЛП 0,69 (норма 0,2-0,5 ммоль/л) аздап жоғарылаған

ХС ТТЛП 2,59(норма 2,1-4,7 ммоль/л) қалыпты

Науқастың анализ нәтижелері қалыпты. Тек ӨЖТЛП мен жалпы холестерин мөлшері жоғарылаған. Бұл атеросклероз, эндокриндік аурулар, қант диабеті, гипертензия салдарынан болуы мүмкін.

9 Науқас А 70 жаста белбеу тәрізді және эпигастрийболжам диагноз – сарғаю. Жалпы билирубин мөлшерін анықтау қажет. Қалыпты жағдайда 8-20 ммоль/л. Оның 70%-ы тікелей емес, 30%-ы тікелей билирубин үлесіне тиеді. Тікелей және тікелей емес билирубин мөлшерінің артуы механикалық (обтурациялық) немесе паренхимотозды сарғаюды көрсетеді. Механикалық сарғаю – өт жолдарының таспен, ұйқыбез ісігінің, қабынуға байланысты өттің ішекке құйылмауы салдарынан дамиды. Паренхимотозды сарғаю – бауыр клеткаларының әр түрлі вирустармен улануынан дамуы мүмкін. Бауырды аспаптық зерттеу арқылы диагнозды нақтылау қажет.

10 Науқас Б 50 жастаГлюкоза 9,82 (3,4-5,6) ауыр гипергликемия

Жалпы билирубин 20,86 (3,4-17,1)

жалпы холестерин 4,25( 5,2-6,1) қалыпты

Ауыр гипергликемия байқалады. Науқаста қантты диабет болуы мүмкін. Науқаста инсулин деңгейін анықтап, қантты диабет диагнозын негіздеу қажет

Билирубин мөлшерінің жоғарылауы келесі бұзылыстарды анықтауы мүмкін:В 12 витамин жеткіліксіздігі, жедел және созылмалы бауыр аурулары, бауыр ісігі, гепатит, цирроз, бауыр уланулары, өт-тас ауруы. Билирубиннің шектен тыс (27-39) жоғарылауы сарғаюларға әкеледі. Сондықтан науқастың көз қасаң қабығын, тырнақтарды, шырышты қабықтарды физикалық қарау қажет

11 Науқас В 37 жастаСозылмалы гломерулонефритпен ауыратын науқастарға жалпы зәр анализі, Зимницкий сынамасы, қанның биохимиялық анализі, иммунологиялық зерттеулер жасалуы қажет.

Жалпы зәр анализінде зәрде белоктың болуы, биохимиялық қан анализінде жалпы белок (60-90) мөлшерінің төмендеуі, С-реактивті белоктың пайда болуы, холестерин мөлшерінің жоғарылауы болады.

12Науқас Б 32 жастаГлюкоза 6,16 (норма3,4-5,6) аздаған гипергликемия

ТТЛП 3,01 (2,1-4,7 ммоль/л) қалыпты

ЖТЛП 0,9 (0,7-1,7 ммоль/л)қалыпты

Науқаста глюкоза мөлшері аздап жоғарылаған. Науқас көмірсулы тағамдарды шектеп, азкөмірсулы диетада болуы қажет. Инсулин деңгейін анықтап, диагнозды нақтылау қажет.

13 Науқас П 65 жаста 25 жыл бойы АҚ 180/110

Креатинин 120 (норма 50-115) жоғарылаған

Креатинин мөлшерінің жоғарылауы жедел және созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің белгісі.Сондай-ақ нефротоксикалық препараттарды қолданғанда,бұлшықеттердің механикалық зақымдануларында, гипертиреоз, т.б байқалады. Науқас 25 жыл АГ ауруымен аурығандықтан нефротоксикалық прпараттарды көп қолданған, сондықтан креатинин мөлшері қанда артқан.

Болжам диагноз – нефротоксикалық препараттармен жедел улану

14 Науқас Н 27 жаста Глюкоза 5,69 (норма3,4-5,6) қалыпты

Креатинин 85,99 (норма 50-115) қалыпты

Жалпы холестерин 5,01( норма5,2-6,1) қалыпты

ТАГ 1,12 (норма0,5-2,1) қалыпты

АЛТ 22,75 (19-79) қалыпты

АСТ 12,74 (9-29) қалыпты

Науқастың жағдайы қалыпты, лабараториялық анализінде патологиялық ауытқулар жоқ. Науқастың шағымына қарай диагностиканы жалғастыру қажет

15.Науқас С 45 жаста Глюкоза ашқарынға 6 ммоль/л

30 мин – 9,0

60 мин – 12

120 мин – 9,0

150 мин – 6,0

Болжам диагноз – латентті қантты диабет. Яғни қант диабетінің симптомдары жасырын түрі. Бұл кезде науқаста қантты диабетке тән белгілер: салмақ қосу, шөлдеу, әлсіздік, аяқ-қолдың ұюы, кіші дәрітке тез шығу сияқты т.б. Бұл кезде науқасқа рационнан көмірсі мөлшерін шектеу ұсынылады. Аз-көмірсулы диета ұстау қажет. Қажет болса инсулин енгізіледі

16 Науқас Р 52 жаста Глюкоза 5,68 (норма3,4-5,6) қалыпты

Мочевина 4,34 (норма 4,2-8,3) қалыпты

Креатинин 65,98 (норма 50-115) қалыпты

Жалпы белок 70,16 (60-90) қалыпты

АЛТ 21,57 (19-79) қалыпты

АСТ 15,01 (9-29) қалыпты

Науқастың жағдайы қалыпты, лабараториялық анализінде патологиялық ауытқулар жоқ. Науқастың шағымына қарай диагностиканы жалғастыру қажет

17 Науқас М 51 жастаКреатинин 190 (норма 50-115) жоғарылаған

Мочевина 15 (норма 4,2-8,3) жоғарылаған

Креатинин мөлшерінің жоғарылауы жедел және созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің белгісі.Сондай-ақ нефротоксикалық препараттарды қолданғанда,бұлшықеттердің механикалық зақымдануларында, гипертиреоз, т.б байқалады.

Мочевина мөлшерінің жоғарылауы бүйрекке тәелді н/е бүйрекке тәуелсіз болады. Бүйрекке тәуелді болса бүйрек ауруларында гломерулонефрит, пиелонефрит, амилоидоз, нефротоксикалық препараттарды қолданғанда дамиды. Бүйрекке тәуелсіз түрі шок, жүрек жеткіліксіздігі, дегидратация, қан кету, т.б кезінде дамиды.

Болжам диагноз- жедел бүйрек жеткіліксіздігі. Қосымша бүйректі аспаптық зерттеу әдістері қажет

18 Науқас М 21 жастаГлюкоза 4,79(норма3,4-5,6) қалыпты

Креатинин 48,90 (норма 50-115) аздап төмендеген

Жалпы холестерин 4,16( норма5,2-6,1) аздап төмендеген

ЖТЛП 0,8 (0,7-1,7 ммоль/л)қалыпты

Креатинин мөлшерінің төмендеуі аштық, бұлшықет массасының төмендеуі кезінде болады. Науқас белокка бай құнды тамақтануы қажет. Жалпы холестерин мөлшерінің төмендеуі айтарлықтай өзгерістерге әкелмейді.

19 Нәрестеде туылғ кейін 4 аптаБұл нәрестелердің транзиторлы сарғаюы. Физиологиялық қалыпты жағдай болып табылады. Бауыр клеткаларының толық жетілмеуіне байланысты улы билирубиннің усыздануына қатысатын глюкуронилтрансфераза ферментінің жетіспеушілігі салдарынан қанда билирубин мөлшері артады. Көбіне 2 аптадан соң қалпына келеді. Қанның биохимиялық анализін жасап, билирубин мөлшерін анықтау қажет. Нәрестеде сағаю 4 аптаға созылған. Билирубин мөлшерін анықтап алу қажет, егер нормада болса, уайымдауға орын жоқ. Егер нормадан өте жоғары болса онда фототерапия жасалынады.

20 Науқас М 25 жастаГлюкоза 5,60(норма3,4-5,6) қалыпты

Креатинин 49,73 (норма 50-115) аздап төмендеген

Жалпы холестерин 5,21( норма5,2-6,1) қалыпты

ТАГ 3,07 (норма0,5-2,1) жоғарылаған

ЖТЛП 1,41(0,7-1,7 ммоль/л)қалыпты

АЛТ 80,31 (19-79)аздап жоғарылаған

СКФ 187,95 (80-120) жоғарылаған

ХС ӨТТЛП 1,40 (норма 0,2-0,5 ммоль/л) жоғарылаған

ХС ТТЛП 2,40(норма 2,1-4,7 ммоль/л) қалыпты

Креатинин мөлшерінің төмендеуі аштық, бұлшықет массасының төмендеуі кезінде болады. Науқас белокка бай құнды тамақтануы қажет. Науқаста ТАГ және ӨТТЛП мөлшері жоғарылаған. Бұл атеросклероз, эндокринді аурулар, қантты диабет, бауыр-бүйрек ауруларының белгісі.

СКФ мөлшерінің жоғарылауы – нефротикалық синдромды созылмалы гломерулонефриттің көрсеткіші.

21Мектеп жасындағы жасөспірімдеболжам диагноз – сарғаю. Жалпы билирубин мөлшерін анықтау қажет. Қалыпты жағдайда 8-20 ммоль/л. Оның 70%-ы тікелей емес, 30%-ы тікелей билирубин үлесіне тиеді. Тікелей және тікелей емес билирубин мөлшерінің артуы механикалық (обтурациялық) немесе паренхимотозды сарғаюды көрсетеді. Механикалық сарғаю – өт жолдарының таспен, ұйқыбез ісігінің, қабынуға байланысты өттің ішекке құйылмауы салдарынан дамиды. Паренхимотозды сарғаю – бауыр клеткаларының әр түрлі вирустармен улануынан дамуы мүмкін. Бауырды аспаптық зерттеулер арқылы диагнозды нақтылау қажет.

22 Науқас М 25 жастаГлюкоза 5,60(норма3,4-5,6) қалыпты

Креатинин 49,73 (норма 50-115) аздап төмендеген

Жалпы холестерин 5,21( норма5,2-6,1) қалыпты

ТАГ 3,07 (норма0,5-2,1) жоғарылаған

ЖТЛП 1,41(0,7-1,7 ммоль/л)қалыпты

АЛТ 80,31 (19-79)аздап жоғарылаған

СКФ 187,95 (80-120) жоғарылаған

ХС ӨТТЛП 1,40 (норма 0,2-0,5 ммоль/л) жоғарылаған

ХС ТТЛП 2,40(норма 2,1-4,7 ммоль/л) қалыпты

Креатинин мөлшерінің төмендеуі аштық, бұлшықет массасының төмендеуі кезінде болады. Науқас белокка бай құнды тамақтануы қажет. Науқаста ТАГ және ӨТТЛП мөлшері жоғарылаған. Бұл атеросклероз, эндокринді аурулар, қантты диабет, бауыр-бүйрек ауруларының белгісі.

СКФ мөлшерінің жоғарылауы – нефротикалық синдромды созылмалы гломерулонефриттің көрсеткіші.

23Науқас А 16 жастаболжам диагноз – анемия. Анемияны зерттеу лабораториялық зерттеу әдістерінен бастау қажет. Жалпы қан анализінде гемоглобин мөлшерінің төмендеуі (ерлер 130-160 моль/л, әйел 120-140 моль/л) анемияның негізгі көрсеткіші болып табылады. Сонымен қатар эритроциттер мөлшері мен жалпы гематокрит төмендейді. Анемияның жеке түрлеріне қарай (темірдефицитті, фолиеводефицитті, В12 дефицитті) әрі қарай зерттеулер жүргізіледі.

24 Науқас Қ 50 жастаГлюкоза 6,20(норма3,4-5,6)жоғарылаған

Креатинин 51,12 (норма 50-115) қалыпты

Жалпы холестерин 8,40( норма5,2-6,1) жоғарылаған

Науқаста глюкоза мөлшері жоғарылаған. Науқас көмірсулы тағамдарды шектеп, азкөмірсулы диетада болуы қажет. Науқаста инсулин деңгейін анықтап, қантты диабет диагнозын негіздеу қажет

Жалпы холестерин мөлшері жоғарылаған. Болжам диагноз - атеросклероз