3. Менеджмент курсының мазмұны мен міндеттері

Нарықтық экономика маман-басшылардың бiлiктiлiгiне жоғары талаптар қояды. Кәсiпорынның жоғары басшылығының маңызды қызметi нарықтық критерийлерге бағдарланған тиiмдi стратегияны әзiрлеу мен iске асыру болып табылады. Жаңа шаруашылық жағдайларда әрекет ете алатын ұйым дамуының мүлдем жаңа тұжырымдамасы қажет. Өнiмдi әрдайым жаңарту жекелеген кәсiпорындардың әрекет етуiнiң, Қазақстан экономикасының тұрақтануы мен одан әрi гүлденуiнiң анықтағыш факторы болуы тиiс.

Менеджменттiң алдыңғы қатарлы мiндетi қызметкерлердi жаңашылдыққа ынталандыратын шығармашылық инновациялық ахуалды, ұйымдық мәдениеттi құру болып табылатындығын ескерген жөн. Кәсiпорындардың басшылары технологиялық және ұйымдық өзгерiстердi iске асыру саласындағы бастамашылар болуы тиiс. Табыстың маңызды факторы жаңа типтегi – жоғары кәсiби, экономикалық, әлеуметтiк және технологиялық сұрақтардың кең аясында бiлiмдар, кәсiпорын қызметiнiң нәтижелерi үшiн жауапкершiлiк сезiмi жоғары – басшыларды теориялық және практикалық үздiксiз үйрету болуда.

Осы тұрғыдан маман менеджерлердi даярлауға жоғары талаптар қойылады. Олардың менеджмент теориясы мен тәжiрибесiн бiлуi мiндеттi. Онсыз өндiрiстi басқару саласында тиiмдi жұмыс iстеу мүмкiн емес. Сондықтан да экономикалық пәндердi оқытуда менеджмент барған сайын алдыңғы қатарларға шығуда.

Ғылыми пән ретiнде менеджмент экономикалық ғылымдар жүйесiне жатады. Бұл жүйеде экономикалық ғылымдардың үш негiзгi тобын атап өтуге болады:

1. жалпы экономикалық ғылымдар – жалпы теориялық және тарихи тұрғыдан өндiрiстiк қатынастарды зерделейдi (экономикалық теория, экономикалық iлiмдер тарихы);

2. арнайы экономикалық ғылымдар – өндiрiстiк қатынастардың жекелеген қырларын және экономиканың макро-, мезо- және микродеңгейiндегi олардың елеулi белгiлерiн қарастырады (менеджмент, қаржы, бухгалтерлiк есеп, экономикалық талдау, еңбек экономикасы және т.б.);

3. салалық экономикалық ғылымдар – ұлттық экономиканың жекелеген салаларындағы өндiрiстiк қатынастардың ерекшелiктерiн, нақты салалардың заңдылықтары мен тенденцияларын, кәсiпорынды ұйымдастыру мен басқаруды зерделейдi.

Жалпы теориялық тұрғыдан менеджмент экономикалық пәндердiң жалпы жүйесiндегi осы пәннiң рөлiн жақсырақ түсiнуге мүмкiндiк беретiн кәсiби бiлiм беру жүйесiнде келесi негiзгi функцияларды атқарады:

1. Ғылыми функция – кәсiби бiлiм беру жүйесiндегi шаруашылық қызметтiң негiзгi түсiнiктерi мен заңдылықтарын қалыптастыра отырып, менеджмент жұмыс күшiн дайындау, бөлу және пайдаланумен байланысты күрделi процестердi теориялық ұғынуға және iс жүзiнде игеруге мүмкiндiк бередi.

2. Танымдық функция – менеджмент экономиканы басқару заңдылықтарының мәнiн түсiнуге, ұлттық шаруашылық үшiн мамандарды даярлау өрiсiндегi түрлi экономикалық процестердiң күрделi өзара байланыстарын ұғынуға көмектеседi.

3. Болжамдық функция – шешiм қабылдау процестерiнде менеджментте экономикалық болжамдар мен ықтимал көрсеткiштер, ғылыми-техникалық прогрестің тенденциялары мен бағыттары, экономикалық өсу нұсқалары және т.б. маңызды мәнге ие болады.

4. Тәжiрибелiк функция – кәсiби бiлiм беру жүйесiнде экономикалық процестердiң даму заңдылықтарын меңгерiп, менеджмент бiлiм берудегi инновациялық технологияларды, экономикалық идеяларды iске асыру жолдарын анықтайды.

Менеджмент курсының мақсаты мен мiндеттерi болашақ менеджерде еңбектi уәждемелеу жүйесi арқылы қызметкерлердiң еңбек қызметiн басқаруға, ғылыми негiзделген басқарушылық шешiмдер қабылдауға, өзге адамдардың қызметiн құрылымдауға, ұйымды басқаруға мүмкiндiк беретiн нақтылы бiлiм мен тәжiрибелiк дағдыны қалыптастырудан тұрады.