«Қылмыстық іс жүргізу құқығы» академиялық курсының жалпы әдіс: Диалектика; Синтез.

Адам сезікті болып танылады: Айыптау тағылғанға дейін жолын кесу шарасы қолданылған кезде; Ұстау жүзеге асырылған адам; Өзіне қатысты қылмыстық іс қозғалғанда.

Адамға зиянның өтелуі тиіс емес, егер: Сот талқылауы процесінде ақиқатты ашуға кедергі келтірсе; Ерікті түрде өзіне өзі жала жапса; Зардаптардың пайда болуына жағдай жасаса

Адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын сот арқылы қорғау қағидасының мәні: Мемлекет заңда белгiленген жағдайларда әркімнің сот төрелігiне қол жеткізуін қамтамасыз етедi; Ешкiмнің өзі үшін заңмен көзделген соттылығы оның келісімінсіз өзгертiле алмайды; Әркiмнiң өз құқықтары мен бостандықтарын сот арқылы қорғауға құқығы бар

Адамның мәйітін жерленген жерінен қазып алу (эксгумация) жүргізіледі: Сараптама жүргізу талап етілгенде; Тану үшін көрсету; Мәйітті тексеру, оның ішінде қосымша немесе қайталап тексеру

Азаматтық талапкер болып танылады: Оған қылмыспен мүліктік залал келтірілген адам; Моральдық зиянды өтеу туралы талап келтірген адам

Айыпталушы: Прокурор айыптау актісін бекіткен; Прокурор қылмыстық теріс қылық туралы хаттаманы бекіткен; Прокурор қылмыстық істі сотқа жіберу туралы шешім қабылдаған

Айыптау функцияларының түрлері: Жеке; Қылмыстық істі тергеу; Жеке жариялы.

Айыптаудың негізі болып табылмайды егер дәлелдемелер: Тұлғалардың өз міндеттеріне байланысты жаңылсуымен алынған болса.

Ақтау үкімі шығарылады: Қылмыс жасауға сотталушының қатысуы дәлелденбесе; Сотталушының әрекетінде қылмыс құрамы болмаса; Қылмыс оқиғасы болмаса.

Алдын-ала тыңдауды өткізуге қатысуы міндетті тұлғалар: Сотталушы; Сотталушының қорғаушысы; Мемлекеттік айыптаушы

Анықтау органдары болып табылады: Ішкі істер органдары; Шекаралық қызмет органдары; Ұлттық қауіпсіздік комитетінің әскери полиция органдары

Анықтаушының қандай шешімін анықтау органының бастығы бекітпейді:Наркологиялық сараптама тағайындау туралы қаулы.

Апелляциялық сатының қылмыстық процесте, азаматтық талап қоюды қарауы кезінде сот құқылы: Үкімннің азаматтық талап қою бөлігінің күшін жоюға; Үкімнің азаматтық талап қою бөлігін жаңадан қарауға жіберуге; Үкімнің азаматтық талап қою бөлігін өзгертуге

Апелляциялық сатының өкілеттіліктері: Сот отырысына қосымша куәларды шакьіртып, олардан жауап алуға;Сот-психиатриялық немесе өзге де сараптама тағайындауға;Тараптардың өтініштері бойынша құжаттарды талап етіп алуға

Апелляциялық тәртіппен үкімнің күшін жоюға немесе оны өзгертуге негіздер болып табылады: Сот тергеуінің біржақтылығы және толық еместігі; Қылмыстық іс жүргізу заңының едәуір бұзылуы; Қылмыстық заңның дұрыс қолданылмауы

Апелляциялық шағыммен немесе наразылықпен бірге келіп түскен істі қарау кезінде сот іс-әрекеттерді орындауға құқылы: Сот отырысына қосымша куәларды шақыртып, олардан жауап алуға; Сот-психиатриялық немесе өзге де сараптама тағайындауға; Тараптардың өтініштері бойынша құжаттарды талап етіп алуға

Аудармашы қатыса алмайды егер: Оның біліксіздігі анықталған болса.

Аудармашыға қарсылық білдіру туралы мәселені шешеді; Прокурор; Анықтаушы; Тергеуші

Бас сот талқылауында жәбiрленушiнің және куәнiң айғақтарын жария ету: Бұл айғақтар мен олардың сотта берген айғақтары арасында елеулi қайшылықтар болған кезде;Жәбiрленушi немесе куә олардың сот талқылауына келу мүмкiндiгiн жоққа шығаратын себептер бойынша сот отырысына қатыспаған кезде; Тергеу судьясы айғақтарды сақтауға қойған кезде жол берiледi

Басты сот талқылауын тағайындау туралы қаулыда қамтылуы тиіс: Басты сот талқылауының орны мен уақыты туралы мәлiметтер; Процеске қатысушылардың қарсылық білдірулері, өтiнiшхаттары мен өзге де мәлiмдемелерi бойынша шешiмдер; Ол сотқа берілген қылмыстық заңды дәл көрсету

Басты сот талқылауының бөліктері: Дайындық бөлігі; Сот тергеуі; Сот жарыссөзі

Басты сот талқылауының кезеңдері: үкім шығару;сот жарыссөзі және сотталушының соңғы сөзі

Бостандықта жүрген күдіктіні жауап алуға шақырту жолдары: хабарлама телефонограмма арқылы;жеделхат арқылы

Бір іс жүргізуде біріктірілмеуі тиіс қылмыстық істер: Әртүрлі адамдарға қатысты бірдей күдіктенулер,айыптар; Істі объективті қарауға бөгет жасайтын барлық айыптаулар; Қылмыстық қудалау біреуінен жекеше, ал екіншісінен жария түрде болса; Әртүрлі адамдарға қатысты бірдей айыптау

Бірінші сатыдағы соттың қаулысы заңды күшіне енеді және орындалады: Шағымдану немесе наразылық білдіру мерзімі өткен соң; Жеке шағым жасалған жағдайда, істі жоғары тұрған сот қарағаннан кейін; Шыққаннан кейін дереу күшіне енеді және орындалады

Бірінші сатыдағы соттың қаулысы мына жағдайларда занды күшіне енеді және орындалады: Наразылық келтірілген жағдайда істі жоғары түрған сот қарағаннан кешн; Шағымдану немесе наразылық білдіру мерзімі өткен соң; Жеке шағым жасалған жағдайда, істі жоғары түрған сот қарағаннан кейін

Дәлелдемелер айыптаудың негізі болып табылмайды, егер: Айыпталушы болып кеткен куәнің көрсетулері.

Дәлелдемелер болып табылады: Фактілік мәліметтер және олардың қайнар көздері; Жәбірленуші мен күдіктінің жауаптары; Факті туралы мәліметтер мен фактілер

Дәлелдемелер жинау ұғымы: Табу; Бекіту; Алу

Дәлелдемелерді алудың ережелерінің қайсысын бұзу оларды жарамсыз етеді: Қылмыстық істер жүргізу құқығының қағидаларының бұзылуы; Іс жүргізушілік әрекет ережелетін айтарлықтай бұзылуы; Заманауи ғылыми білімге қайшы келетін әдістер қолданылса

Дәлелдемелерді жіберілмейтіндігін тану жағдайы болып келесі дәлелдемелерді алу жолдары табылады: Белгісіз қайнар көзден алынса.

Дәлелдемелерді іске жіберілмейтінділік жағдайлары болып келесі алу жолдары танылады: Өз міндеттеріне қатысты тұлғаны адастыру жолымен алынған дәлелдемелер қолданылса;Соттық талқылауда анықталмаған белгісіз қайнар көзден алынса.

Дәлелдемелердің қайнар көзіне жатады: Айыпталушының көрсетулері;Жәбірленушінің көрсетуі; Процессуалдық әрекет хаттамасы; Басқа да құжаттар

Дәлелдеу - ол: Дәлелдемелерді жинау; Дәлелдемелерді зерттеу; Ойлау және тәжірибелік қызметтің бірлігі;Дәлелдемелерді тексеру;Дәлелдемелерді бағалау.

Дәлелдеу - бұл: Дәлелдемелерді тексеру; Дәлелдмелерді жинау; Дәлелдемелерді зерттеу

Дәлелдеу пәніне жатпайды:Адаммен өзінің кәсіби міндеттерін білуі; Оны дәлелдейтін құжат ұсынбаған адамның арнайы дайындығы немесе

Дәлелдеуге қатысу барысында қорғаушы не істеуге құқығы жоқ: Тану тергеу әрекетін жүргізу; Оқиға болған жерді қарау; Куәдан жауап алу.

Депутатқа шара қолдануға келісім алу үшін, Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Парламенттің Сенатына немесе Мәжілісіне ұсыныс енгізеді: Қылмыстық жауаптылыққа тартуға; Күзетпен ұстауға; Үйқамаққа алуға

Жақындауға тиым салуда қандай шектеулер қолданылады: Қарым-қатынас жасауын шектеу; Олардың ізіне түсуіне шектеу; Олармен телефон арқылы сөйлесуін шектеу;Жәбірленушіні іздестіруге шектеу

Жаңадан ашылған мән-жайлар бойынша қайта қаралуы мүмкін: Айыптау үкімі; Ақтау үкімі; Істі тоқтату туралы қаулы

Жаңадан ашылған мән-жайларға орай іс бойынша іс жүргізуді қайта бастау туралы прокурордың қаулысын қарап, сот: Үкімнің күшін жояды және істі жаңадан сот талқылауын жүргізуге береді; Үкімнің күшін жояды және істі жаңадан тергеу жүргізуге береді; Үкімнің күшін жояды және істі қысқартады

Жаңадан ашылған мән-жайларға орай іс жүргізуді қайта қозғауға және ол туралы өтініш білдіруге кімдер:Сотталған адам;Жәбірленуші;Прокурор

Жаңадан ашылған мән-жайларға орай іс жүргізуді қозғау құқығы тиесілі: Прокурорға; Сотталған адамға; Жәбірленушіге

Жариялылық қағидасы: Қылмыстық істерді талқылау барлық сот сатыларында ашық жүргізіледі; Істерді жабық отырыста қарау ҚІЖК-не сәйкес жүзеге асырылады.

Жариялылық қағидасының бұзылуы болып табылады: Үкімнің жабық оқылуы.

Жасалған қылмыстық құқық бұзушылықтың сипатына және ауырлығына қарай қылмыстық қудалаудың түрлері: Жекеше; Жекеше-жариялы; Жариялы

Жасырын тергеу әрекеттерінің түрлері: Адамды немесе орынды жасырын аудио- және (немесе) бейнебақылау; ақпаратты жасырын алу; Пошта жөнелтілімдерін және өзге де жөнелтілімдерді жасырын бақылау

Жәбiрленушi: Қылмыстық құқық бұзушылық өзіне тікелей моральдық зиян келтiрдi деп пайымдауға негiзі бар тұлға; Қылмыстық құқық бұзушылық өзіне тікелей тәндік зиян келтiрдi деп пайымдауға негiзі бар тұлға; Қылмыстық құқық бұзушылық өзіне тікелей мүлiктiк зиян келтiрдi деп пайымдауға негiзі бар тұлға

Жеке айыптау жөніндегі істі қарап, судья мына шешімдердің бірін қабылдайды: Іс бойынша анықтау жүргізуді шешу үшін істі прокурорға жібереді; Айыптау немесе ақтау үкімін шығарады; Тараптар бітімге келген жағдайда істі тоқтатады.

Жеке айыптау ісі бойынша шағымды қарап, судья үш тәулік ішінде қаулы шығарады: Шағымды іс жүргізуге қабылдаудан бас тарту; Шағымды өзінің іс жүргізуіне қабылдау; Шағымды тергелуі немесе сотталуы бойынша беру.

Жекеше айыптау жөніндегі істі қарап, судья мына шешімдердің бірін қабылдайды:Тараптар бітімге келген жағдайда істі тоқтатады;Айыптау немесе ақтау үкімін шығарады; Іс бойынша тергеп тексеруді жүргізуді шешу үшін істі прокурорға жібереді

Заңды күшіне енбеген үкімдері апелляциялық тәртіппен қарайтын соттар:Астана қаласының соты;Облыстық сот;Облысқа теңестірілген соттар

Заңды күшіне енбеген үкімдері апелляциялық тәртіппен қаралуға жататын соттар: Аудандық және оған теңестірілген соттар; Судья істі жеке-дара қараған кезде; Гарнизондардың әскери соттары

Заңдылық қағидасының мәні: Нормативтік құқықтық актілердің талаптардың дәл сақтау міндеттілігі; Соттың, қылмыстық іс жүргізу кезінде заңды бұзуына жол берілмейді.

Заңсыз іс әрекеттермен немесе шешімдермен азаматқа зиян келтірілуі мүмкін: Моральдық; Дене; Мүліктік.

Заттай айғақтар заңға сәйкес алынбаған болып табылатын жағдайлар:Егер олар затты қарау хаттамасынсыз алынса;Егер олар куәгерлердің қатысуымен алынса, бірақ куәгердің біреуі кәме- летке толмаған болса; Егер олар куәгерлердің қатысуымен алынса, бірақ куәгердің біреуі тәжіри- беден өтуші болса

Кәмелетке толмағандардың қылмыстық құқық бұзушылықтары туралы iстер бойынша анықталуға жататын мән-жайлар: Зияткерлік, ерiк-жiгерінің және психикалық даму дәрежесi, мiнезi мен темпераментінің ерекшелiктерi, қажеттіліктері мен мүдделерi; Кәмелетке толмаған адамға ересек адамдар мен басқа да кәмелетке толмағандардың ықпалы анықталуға жатады; Кәмелетке толмаған адамның өмір сүру және тәрбиелену жағдайлары

Келесі тұлғалар куә ретінде жауап алынуға жатпайды: Өз қызметін жүзеге асыруға байланысты өзіне белгілі болған мән-жайлар туралы – ұлттық алдын алу тетігінің қатысушысы; Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, медиацияны жүргізуге байланысты өзіне белгілі болған мән-жайлар туралы – медиатор; Аралық судьяның немесе төрешiнiң мiндеттерiн атқаруға байланысты өзiне белгiлi болған мән-жайлар туралы – аралық судья немесе төрешi

Көрсетілген негіздер бойынша іс тоқтатылған кезде сот азаматтық талапты қарамайды: Рақымшылық ету актісі қабылданса; Жәбірленуші шағымы болмаса; Мерзімінің ескіруіне байланысты; Соттың заңды күшіне енген үкімінің күші жойылмаса

Куә ретінде жауап алуға жатпайды: Айыпталушының қорғаушысы - өз міндеттерін атқару барысында белгілі болған мән-жайлар бойынша;Өзімен жасалған қылмыстың мән жайын білетін тұлға;Өзіне сеніп айтылған жағдай бойынша – діни қызметкер.

Күдікті болып танылады:Өзіне қатысты күдіктінің іс-әрекетін саралау туралы қаулы шыққан адам;Өзіне қатысты күдікті ретінде тану туралы қаулы шыққан адам

Күдікті құқықты: Өзіне не үшін күдік келтірілгенін білуге; Іс бойынша азаматтық талап қойылуына байланысты өзін азаматтық жауапкер деп таныған жағдайда оның құқықтарын пайдалануға; Ұстап алуды жүзеге асырған адамнан өзіне тиесілі құқықтар туралы түсіндірме алуға

Күдікті ретінде жауапқа тарту туралы қаулысының бөліктері:кіріспе;қарар

Күдікті: Өзіне қатысты күдіктінің іс-әрекетін саралау туралы қаулы шығарылған; Қылмыстық теріс қылық жасады деген күдіктің болуына байланысты жауап алынған адам; Өзіне қатысты күдікті ретінде тану туралы қаулы шығарылған

Күдіктіге, айыпталушыға қатысты үйқамақ қолданылған кезде қолданылатын шектеулер: Тұрғынжайдан барлық уақытта немесе белгілі бір уақытта шығуға тыйым салу; Белгілі бір адамдармен араласуға және кімді болса да үйінде қабылдауға тыйым салу; Электрондық бақылау құралдарын қолдану және осы құралдарды өзімен бірге алып жүру міндетін жүктеу

Күзетпен ұстау қолданылады: Судьяның санкциясымен; Бес жыл мерзімге бас бостандығынан айыру түріндегі жаза көзделген қылмыс үшін; Ол бұрын таңдалған бұлтартпау шарасын немесе процестік мәжбүрлеу шарасын бұзса

Қазақстан Республикасында қылмыстық iстер бойынша сот төрелігін жүзеге асырады: Аудандық және оған теңестірілген прокурорлар; Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты; Облыстық және оларға теңестiрiлген соттар

Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу құқығы

Қай уақыттан бастап тұлға қылмыстық іс бойынша қорғаушының көмегіне жүгінуге құқығы бар? Ұстаған сәттен бастап.

Қандай жағдайларда заттар заттай айғақ болып табылмайды: Егер олар куәгерлердің қатысуымен алынса, бірақ куәгердің біреуі кәмелетке толмаған болса; Егер олар куәгерлердің қатысуымен алынса, бірақ куәгердің біреуі тәжірибеден өтуші болса; Егер олар затты қарау хаттамасынсыз алынса;Қылмыстық іс жүргізу қағидаларын бұзу арқылы алынса; Егер оларды табу хаттамасы болмаса; ҚІЖК ережелерін бұзу арқылы алынса; Егер олар процессуалдық дұрыс рәсімделсе

Қандай жағдайларда қылмыстық процеске адвокат міндетті түрде қатысады: Күдiктi, айыпталушы, сотталушы, сотталған адам, ақталған адам кәмелеттік жасқа толмаса; Күдiктi, айыпталушы, сотталушы, сотталған адам, ақталған адам сот iсi жүргiзiлетiн тiлдi бiлмесе; Бұл туралы күдiктi, айыпталушы, сотталушы, сотталған адам, ақталған адам өтiнiшхат берсе

Қандай іс жүргізушілік құжат сот үшін преюдициялық күшіне ие емес: ҚР Бас прокурорының қаулысы; Қылмыстық істі қысқарту туралы тергеушінің қаулысы; Дәлелдеуге жататын мән жайларды анықтау туралы анықтаушының қаулысы;Қылмыстық істі тоқтату туралы тергеушінің қаулысы; Қылмыстық істі қысқарту туралы тергеушінің қаулысы

Қашықтықтан жауап алу: Адамның қауіпсіздігін қамтамасыз ету қажет болатын; Адамның денсаулық жағдайына тікелей келуі мүмкін болмаса; Сотқа дейінгі тергеп-тексеру мерзімінің сақталуын қамтамасыз ету үшін қажет болған

Қорғалатын адам туралы мәлімет алуға шек қою: Қылмыстық істен адамның анкеталық деректерінің алынуы; Жабық сот отырысының өткізілуі; Бұл адамның бүркеншік ат пайдалануы

Қорғау функциясын атқаратын субъектілер: Қорғаушы; Азаматтық жауапкер; Айыпталушы.

ҚР ҚПК қылмыстық процесте реттелмеген қағида: Сенімділік қағидасы; Мәжбүрлеу шаралары

ҚР ҚІЖК қылмыстық процестің қандай қағидасы көрсетілмеген: Процессуалды экономдылық; Сенімділік қағидасы; Мәжбүрлеу шаралары;Тұрғын үйге қол сұғылмаушылық

ҚР-ның қылмыстық іс жүргізу құқығы бұл: Сот пен алдын ала тергеу қызметін реттейтін құқұқтық нормалардың жиынтығы; Сотқа дейінгі және соттық сатылардағы процессуалдық әрекеттердің жиынтығы; Қылмыстық құқық бұзушылықты тергеуге, зерттеуге бағытталған әрекеттердің жиынтығы

Қылмыс оқиғасы немесе әрекетте қылмыс құрамының болмауы негіздері бойынша қылмыстық іс қысқартылады: Қылмыс құрамы дәлелденбесе; Қылмысты оқиғаның жоқтығы дәлелденсе; Қосымша дәлелдер жинау үшін барлық мүмкіндіктер сарқылса.

Қылмыстық iстердi бiрiктiру: Қылмыстарды күнi бұрын уәде бермей жасырғандығы үшін күдік келтірілетін, айыпталатын адамға қатысты істер; Бiр немесе бiрнеше қылмыстық құқық бұзушылықты сыбайласып жасаған бірнеше адамға қатысты істер; Күдікті анықталмаған, бірақ бірнеше қылмыстық құқық бұзушылықты бір адам немесе адамдар тобы жасады деуге негіздер боғанда

Қылмыстық жауапқа тарту ұйым немесе уәкілетті орган басшысының арызы немесе олардың келісімі бойынша жүзеге асырылады, егер: Азаматтардың мүдделеріне зиян келтірмесе; Коммерциялық немесе өзге ұйымның мүдделеріне зиян келтірсе.

Қылмыстық қудалау актісі болып табылады: Айыпталушы деп тану туралы қаулы.

Қылмыстық қудалаудан дипломатиялық иммунитеті бар адамдар:Қазақстан Республикасының аумағы арқылы транзитпен өтетін шет мем- лекеттердің үшінші елдегі дипломатиялық өкілдіктерінің басшылары; Егер дипломатиялық өкілдіктердің қызмет көрсету персоналының қызмет- керлері;Шет мемлекеттердiң дипломатиялық өкiлдiктерiнiң басшылары, осы өкiлдiктердiң дипломатиялық персоналының мүшелері

Қылмыстық қудалауды жүзеге асырудың жалпы шарттары: Қылмыстық қудалау органы қылмыстық сот iсiн жүргiзу мiндеттерiн орындау мақсатында шаралар қолдануға мiндеттi; Қылмыстық iс бойынша объективтi тергеп-тексеру жүргiзуге кедергi келтіру, ықпал ету заңда белгiленген жауаптылыққа әкеп соғады; Қылмыстық қудалау органы жәбiрленушiнің сот төрелігіне қол жеткiзуiн қамтамасыз ету міндетті

Қылмыстық процесс принциптерін бұзу нәтижелері: Жиналған материалдарды дәлелдеу күші жоқ деп тану; Іс бойынша болған іс жүргізуді жарамсыз деп тану.

Қылмыстық процесс сатылардың негізгі белгілері болып табылады: Қорытынды процессуалдық шешім

Қылмыстық процесс сатыларының белгілері: ҚІЖК де арнайы белгіленген, басталу және аяқталу кезеңдері; Процессуалдық шешім қабылдаумен аяқталады; Заңмен анықталған процессуалдық әрекеттердің және уәкілетті субъектілердің шеңбері анықталуы.

Қылмыстық процесс тәртiбiн реттейтін заңдар: Қазақстан Республикасының Конституциясы; Қазақстан Республикасының конституциялық заңдары; Қылмыстық-процестік кодексi

Қылмыстық процесте іс бойынша іс жүргізуді болғызбайтын мән-жайлар: Егер жасаған іс-әрекеті үшін қылмыстық жауаптылықтың күшін жоятын заң қолданысқа енгізілген болса; Егер рақымшылық жасау актiсi жасалған іс-әрекет үшiн жаза қолдануды жойса, соның салдарынан; Қылмыстық жауаптылыққа тартудың ескіру мерзімінің өтуіне орай

Қылмыстық процесте ақтау үкімі шығарылады: Сотталушының әрекетінде қылмыстық құқық бұзушылық құрамы болмаса; Сотталушының қылмыстық құқық бұзушылық жасауға қатысуы дәлелденбесе; Қылмыстық құқық бұзушылық оқиғасы болмаса

Қылмыстық процесте ғылыми –техникалық құралдарды қолдануға жол берілетін жағдайлар: Қауіпсіздік; Ғылыми тұрғыдан дәрменді болса; Заңда тікелей көрсетілуі

Қылмыстық процесте дәлелдеу міндетін атқаратын субъектілер: Тергеуші; Анықтаушы; Прокурор

Қылмыстық процесте қатысушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету туралы соттың қаулысын атқару жүктеледі: Тергеушіге; Анықтаушыға; Прокурорға

Қылмыстық процесте қылмыстық қудалау органдары: Прокурор; Анықтау органы; Тергеуші

Қылмыстық процесте моральдық зиянның зардаптарын жою дегеніміз: Ресми түрде кешірім сұрау міндетті; БАҚ-да бір айдың ішінде қажетті хабарлама жасау; Адамның жұмыс істейтін, тұратын жері бойынша жазбаша хабарлама жолдау

Қылмыстық процесте моральдық зиянның зардаптарын жою дегеніміз: Ресми түрде кешірім сұрау міндетті; Адамның жұмыс істейтін, тұратын жері бойынша жазбаша хабарлама жол- дау;БАҚ-да бір айдың ішінде қажетті хабарлама жасау

Қылмыстық процесте мүлікке тиым қандай мақсаттарда салынады: Мүліктік алуларды қамтамасыз ету мақсатында.

Қылмыстық процесте тұлға кінәсіз деп саналады: Қылмыстық істі қысқарту туралы қаулысы ақталатын негіздер бойынша шығарылса; Сот бойынша ақталған адам; Жәбірленіші шағымының болмауы; Сот үкімімен ақталған адам; Жеке айыптау істері бойынша жәбірленуші шағымы болмаса

Қылмыстық процесте үкімді қаулылау тәртібі: Үкім сот талқылауы жүргізілген тілде баяндалады; Үкімді судья қолдан жазуы мүмкін және ол оған қол қояды; Үкімдегі түзетулер үкімнің тиісті бетінде судьямен куәландырылуға тиіс

Қылмыстық процестегі бұлтартпау шараларының түрлері: Күзетпен ұстау; Жеке кепiлгерлік; Үйқамақ

Қылмыстық процестегі мәжбүрлеу шараларының түрлері: Беттестіру; Күдіктіден жауап алу; Тергеу эксперименті

Қылмыстық процесті жүргізуші органның заңсыз іс әрекетінің салдарының келтірілген зиянды өтеу төлеміне жататын сомадан шегеріле алмайды: Қамауды өтейтін жерлерде ұстауға жұмсалған құжаттар; Адамдарды күзетпен ұстауға жұмсалған сомалар; Жазаны өтеуге уақытында жұмыстарды орындағаны үшін жалақысы.

Қылмыстық процесті жүргізуші органның заңсыз іс ірекетінің салдарының келтірілген зиянды өтеу талабын беру мерзімдері: Үш жыл; Процесті жүргізуші органмен қалпына келтірілуі мүмкін; Алты ай.

Қылмыстық процестік - кодекстің ерекше бөлігінің тараулары:Адамдарды ұстап беру (әкстрадициялау);Қылмыстық істерді сотта келісімдік іс жүргізуде қарау;Істерді кассациялық шағымдар, наразылықтар бойынша қарау

Қылмыстық процестік кодекстің жалпы бөлігінің тараулары: Қылмыстық процестің міндеттері мен қағидаттары; Қылмыстық қудалау; Қылмыстық процеске қатысатын өзге де адамдар

Қылмыстық процестік нормалардың құрылымы: Гипотеза; Диспозиция; Санкция

Қылмыстық процестің бірінші кезектегі міндеттері: Қылмыстық құқық бұзушылықтардың жолын кесу; Адамдарды, қоғамды және мемлекетті қылмыстық құқық бұзушылықтардан қорғау; Әдiл сот талқылауы және қылмыстық заңды дұрыс қолдану

Қылмыстық процестің екінші кезектегі міндеттері: Адамды және азаматты негізсіз айыптау мен соттаудан қорғау:Заңдылық пен құқықтық тәртіпті нығайтуға;Құқықты құрметтеу көзқарасын қалыптастыру

Қылмыстық процестің қағидалары: Заңдылық; Кінәсіздік презумпциясы; Куәлiк айғақтар беру мiндетiнен босату

Қылмыстық процестің қағидалары:Куәлік айғақтар беру міндетінен босату; Кінәсіздік презумпциясы

Қылмыстық сот ісін жүргізудің мақсаттары: Қылмыстық заңмен тыйым салынған әрекетті анықтау; Заңсыз қылмыстық қудалауға ұшыраған адамдарды ақтау.

Қылмыстық ізге түсу органдары: Прокурор; Тергеуші; Анықтау органы.

Қылмыстық ізге түсу органы өз құзыреті шегінде қылмыстың белгілерін тапқан әрбір жағдайда міндетті: Қылмыс оқиғасын белгілеуге; Қылмыс жасауға кінәлі адамдарды анықтауға; Кінәсіз адамдарды ақтау шараларын қолдануға.

Қылмыстық ізге түсуді жүзеге асыруға мүмкіндік бермейтин жағдайлар: Прокурордың келісімімен істі қысқарту: Сот қылмыстық жауапкершіліктен босату туралы айыптау үкімін шығаруға құқылы.

Қылмыстық ізге түсудің ақтайтын мән-жайларға байланысты қысқартылуы: Қылмыс оқиғасының және қылмыс құрамының болмауы.

Қылмыстық іс бойынша өндіріс кезінде әр іс әрекеттердің барысы, нәтижесі тиісті құжаттарда бекітіледі: Қаулы; Хаттама; Іс жүргізу актілері.

Қылмыстық іс жүргізу заңы әрекет етеді: Дәлелдемелердің жарамдылығы, оларды алып жатқан уақыттағы заңмен анықталады.

Қылмыстық іс жүргізу кодексінің ерекше бөлімінің бөлімдері: Бірінші сатыдағы сотта іс жүргізу; Қылмыстық ізге түсу функциясын жүзеге асыратын мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдар.

Қылмыстық іс жүргізу кодексінің жалпы бөлімінің тараулары: Дәлелдемелер; Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу.

Қылмыстық іс жүргізу құқығының бірінші деңгейлік мідеттері: Қылмыстарды тез және толық ашу; Қылмыс жасаған адамды қылмыстық жауаптылыққа тарту.

Қылмыстық іс жүргізу құқығының құрамдас бөлігі болып табылады: ҚР халықаралық келісім шарттары; Конституциялық Кеңестің нормативтік қаулылары.

Қылмыстық іс жүргізу құқығының үшінші деңгейлік мақсаттары: Құқықты құрметтеу қасиетін қалыптастыру; Заңдылықты күшейту.

Қылмыстық іс жүргізу тәртібін реттейтін заңдар: «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьялардың мәртебесі тура- лы» Конституциялық заңы

Қылмыстық іс жүргізу тәртібін реттейтін заңдар: Қазақстан Республикасының Конституциясы; Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексі.

Қылмыстық іс жүргізу функциялары: Айыптау; Қылмыстық істі сотта шешу; Қорғау.

Қылмыстық іс жүргізу функцияларының көмекші тобы: Азаматтық талаптан қорғану; Ақтау (реабилитация); Процеске қатысушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету.

Қылмыстық іс жүргізу функцияларының негізгі тобы: Қылмыстық істі тергеуші; Қылмыстық ізге түсу; Соттың қылмыстық шешуі.

Қылмыстық іс жүргізуде азаматтық талапкер деп тану: Тікелей кылмыспсн келген моральдық залалды өтеу туралы талап қойған жеке тұлға

Қылмыстық іс жүргізуде азаматтық талапкер деп тану: Тікелей қылмыспен келген моральдық залал; Зардап тікелей қылмыспен келсе; Тікелей қылмыспен келген мүліктік залал

Қылмыстық іс жүргізуде белгіленген мерзімдер есептеледі: Сағаттармен; Тәуліктермен; Айлармен.

Қылмыстық іс жүргізуде мерзімдер есептеледі: Сағаттармен; Тәуліктермен; Айлармен

Қылмыстық іс жүргізудегі бұлтартпау шараларына жатады:жеке кепілгерлік; кәмелетке толмағандарды қарамағына беру; кепіл

Қылмыстық іс жүргізушілік қатынастардың келесідей ерекшеліктері бар: Міндетті қатысушы-мемлекет.

Қылмыстық істі шешу барысындағы соттың мақсаты: Ақиқатқа жету; Заңды шешім қабылдау; Дәлелді үкім шығару.

Қылмыстық істі шешу барысындағы соттың мақсаты: Заңды шешім қабылдау; Шындықты тану

ҚІЖК 113- бабында белгіленген дәлелдеу пәніне көрсетілген элементердің қайсысы кірмейді: Оны дәлелдейтін құжат ұсынбаған адамның арнайы дайындығы немесе білімінің жоқтығы; Адаммен өзінің кәсіби міндеттерін білуі;Адаммен өзінің қызметтік міндеттерін білуі

ҚІЖК 117 бабында белгіленген дәлелдеу пәніне көрсетілген элементердің қайсысы кірмейді: Процеске қатысушылардың арақатынасы; Жәбірленуші мен оның туысы арасындағы қырғиқабақ қарымқатынастары фактісі: Тұлғаның заңды білуі;Адаммен өзінің қызметтік міндеттерін білуі; Заманауи ғылымда, техникада жалпы жұрт таныған зерттеу әдістерінің дұрыстығы.

Лауазымды адамның өз өндірісіндегі іс бойынша шығарған шешімін, дәлелдеп жазатын құжат: Қылмыстық іс қозғау қаулысы; Іс жүргізуді қысқарту қаулысы; Істі сотқа жіберу қаулысы.

Маманға қарсылық білдіру туралы мәселені шешеді: Тергеуші; Прокурор; Анықтаушы

Медиатор құқылы: Медиация тараптарына қылмыстық процесті жүргізетін орган беретін ақпаратпен танысуға; Тараптарға медиация тәртібімен татуласуға қол жеткізу туралы келісім жасасуға жәрдемдесуге; Медиация тараптары болып табылатын қылмыстық процеске қатысушылар туралы деректермен танысуға

Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары тағайындалатын жағдайлар: Дертті психикалық ауытқушылық өзіне қатер тудырса; Психикалық дерті басқа адамдарға қауіп төндірумен байланысты болса; Өзге де елеулі зиян келтіру мүмкіндігін тудырса

Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану жөнінде іс жүргізу негіздері:Есі кіресілі-шығасылы күйде қылмыс жасағандарға; Жаза орындау мүмкін емес дәрежеде психикасы бұзылғандарға; Дертті психикалық ауытқушылық болғанда ғана тағайындалады

Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану жөнінде істі сотта талқылау процесінде мынадай мәселелер зерттелуі және шешілуі тиіс: Қылмыстық заңмен көзделген әрекет орын алды ма; Ісі қаралып отырған адам әрекетті есі кіресілі-шығасылы күйде жасады ма; Адамның дертті психикасы бұзылуы оның өзі үшін қауіпті ме

Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану орны бойынша тиісті сот осы шараға тиісті мәселелерін қарайды: Тоқтату; Өзгерту; Мерзімін ұзарту

Мемлекет, оларға күш қолданудан қауіпсіздендіру шараларын қолдануды қамтамасыз етеді: Қорғаушыға; Сот отырысы хатшысына; Алқабиге

Моральдық зиянның зардаптарын жою дегеніміз: Ресми түрде кешірім сұрау міндетті; Адамның жұмыс істейтін тұратын жері бойынша жазбаша хабарлама жолдау; БАҚ да бір айдың ішінде қажетті хабарлама жасау.

Міндеттейтін процессуалдық нормалардың мысалы: Жиырма төрт сағаттан кешіктірмей прокурорды хабардар ету; Қылмыстық ізге түсу органының шақыртуы бойынша келу.

Міндетті сараптама тағайындау жағдайлары: Айыпталушының психикалық жай – күйін анықтау; Өлімнің себептерін білу; Жасы туралы құжаттар болмағанда, сезіктінің жасын айқындау

Не тұлғаны ұстау негізі болып табылмайды: Егер қылмыс жасағанына сезіктенуге негіз болмағанда тұлғаның тұрғылықты тұратын жері болмағанда ;Егер оның досында қылмыстың нақты іздері табылса.

Өзге де процестік мәжбүрлеу шаралары: Жақындауға тиым салу; Ақшалай өндіріп алу;Мүлікке тиым салу

Өкілетті органның, өзі жүргізген іс әрекеттің орындалу барысын баяндап жазатын құжат: Куәдан жауап алу хаттамасы; Жеңілдетілген іс жүргізудің хаттамасы; Сот отырысының хаттамасы.

Прокурор жеке айыптау істері бойынша жәбірленушінің шағымынсыз келесі жағдайларда қылмыстық істі қозғауға құқысы жоқ: Егер әрекет мемлекеттің маңызды мүддесін қозғаса.

Прокурор жеке айыптау ісі бойынша жәбірленушінің шағымы болмаған кезде де мына адамдардың атынан іс қозғауға құқылы: Әрекет дәрменсіз; Өзіне тиесілі құқықтарды өз бетінше пайдалануға қабілетсіз.

Прокурордың сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысындағы өкілеттіктері;тергеп-тексеруді жүргізетін адамның әрекеттерін, шешімдерін санкциялайды

Процессуалдық норманың құрылымы: Гипотеза; Диспозиция.

Сараптамалық зертгеу үшін үлгілер алуға болатын адамдар: Үлгілер жәбірленушіден алынуы мүмкін;Үлгілер күдіктіден алынуы мүмкін; Үлгілер айыпталушыдан алынуы мүмкін

Сатылардың негізгі белгілері болып табылады: Процессуалдық нысан;Қорытынды процессуалдық шешім.

Сезіктінің, айыпталушының қорғануға құқығын қамтамасыз ету қағидасы: Сезіктінің заңды өкілінің іс жүргізуге қатысуы оның құқықтарын кемітпейді; Сезікті, тергеу органдарына айғақтар беруге, мәжбүр етілмеуге тиіс.

Сот әділдігін заң мен сот алдындағы теңдік негіздерінде жүзеге асыру: Ешкімді де шыққан тегі бойынша кемсітушілікке ұшыратуға болмайды; Иммунитеті бар адамдарға қатысты сот ісін жүргізу заңнамада айқындалады.

Сот әділдігін тек соттың ғана жүзеге асыру қағидасының мәні: Соттың үкімі болмаса, ешкім де қылмысқа кінәлі деп таныла алмайды; Қылмыстық істерді қарау үшін төтенше соттар құруға жол берілмейді.

Сот отырысының хатшысына қарсылық білдіру туралы мәселені шешеді: Сот; Судья; Облыстық сот

Сот сайысушылық жағдайында : Тараптардың істі қарауға қатысуын қамтамасыз етеді.

Сот тергеуі басталады: жеке айыптау істері бойынша - арыз берген адамның өкілінің шағымды баяндауынан;жеке айыптау істері бойынша - арыз берген адамның шағымды баяндауынан

Сот тергеуі, сотталушыға айыптаудың мәнісін баяндаудан басталады: Айыптаушының; Арыз берген адамның; Сот отырысы хатшысының

Сот төрелігiн заң мен сот алдындағы теңдiк бастауларында жүзеге асыру: Ешкімді де шыққан тегі бойынша кемсітушілікке ұшыратуға болмайды; Иммунитеті бар адамдарға қатысты сот ісін жүргізу заңнамада айқындалады; Барша жұрт заң мен сот алдында тең

Сот төрелігiн соттың ғана жүзеге асыруы қағидасының мәні: Соттың үкiмінсіз ешкiмді де кiнәлi деп тануға, қылмыстық жазаға тартуға болмайды; Қылмыстық iстердi қарау үшiн қандай атаумен болсын төтенше немесе арнаулы соттар құруға жол берiлмейдi; Сот өкiлеттiгiн кiмнiң де болса иемденіп алуы қылмыстық жауаптылыққа әкеп соғады

Сот үшін преюдициялық күшіне ие емес іс жүргізушілік қүжат :Қылмыстық істі қысқарту туралы тергеушінің қаулысы;Қылмыстық ізге түсу органдарының қаулысы

Сот ісін жүргізуді тараптардың бәсекелестігі мен тең құқықтылығы негізінде жүзеге асыру қағидасы: Қорғаушы заңда көзделген қорғаудың барлық әдістерін пайдалануға міндетті; Тағылған айыпты дәлелдеу міндетті айыптаушыға жүктеледі.

Сот, куәнің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында жауап алады: Оның жеке басы туралы деректерді жариячламастан; Оны тану мүмкін болмайтын жағдайларда; Басқа қатысушылардың көзіне көрсетпей; Оны тану мүмкін болмайтын жағдай жасай отырып

Сот, үкім шығару кезінде, негізгі мәселелерді шешіп, мынадай қосымша мәселелерді шешуге көшеді: Жеке қаулы шығару қажеттігі; Сотталушының мүлкін қорғау туралы ; Жәбіоленушінің кәмілетке толмаған балаларын жайғастыру жайлы

Сотқа дейінгі жеделдетілген тергеп-тексеру қолданылмайды: Сот ісі жүргізілетін тілді білмейтін адамдарға қатысты; Қылмыстық құқық бұзушылыққа сыбайлас қатысушылардың біреуі болса да өз кінәсін мойындамаған жағдайда; Қылмыстық қудалаудан артықшылықтары мен иммунитетi бар адамдарға қатысты

Сотқа дейінгі жеделдетілген тергеп-тексеру: Онша ауыр емес және ауырлығы орташа қылмыстар болғанда; Келтірілген залал мөлшерімен келіскенділік анықталса; Қылмыстық құқық бұзушылық жасаған адам кінәсін толық мойындаса

Сотқа дейінгі жеңілдетілген өндіріс қандай жағдайда қолданылмайды: Орташа және жеңіл қылмыстар бойынша, егер қылмыстар жиынтығында ауыр немесе аса ауыр қылмыс болса; Орташа және жеңіл қылмыстар бойынша, егер қылмыс жасаған адам өз кінәсін мойындаса және дәлелдемелер күмән тудырмаса, бірақ сезікті қылмыстық сот өндірісі тілін білмесе; Орташа және жеңіл қылмыстар бойынша, егер қылмыс жасаѓан адам өз кінәсін мойындаса, алайда бірге қылмыс жасағандардың біреуі болса да өз кінәсін мойындамаса

Сотқа дейінгі тергеп- тексеру жүргізілетін жер: Қылмыстық құқық бұзушылық жасалған жерде; Қылмыстық құқық бұзушылық анықталған орын бойынша; Күдіктi немесе куәлардың көпшiлiгi тұратын жерде

Сотқа дейінгі тергеп- тексеру жүргізілетін жер: Соттық сараптама өткізу жері

Сотқа дейінгі тергеп-тексеру нысандары: Хаттамалық; Анықтау; Алдын ала тергеу

Сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастаудың себептері: Қылмыстық құқық бұзушылық не адамның хабарсыз кеткені туралы жеке тұлғаның арызы; Кiнәсiн мойындап келу; Бұқаралық ақпарат құралдарындағы хабарлар

Сотқа дейінгі іс жүргізу сатыларында қолданылатын санкциялар: Прокурордың қылмыстық істі қосымша тергеуге жіберуі;Тергеушінің заңсыз қаулысын бұзу.

Сотқа келіп түскен іс бойынша анықтауғы жататын мәселелер: Қылмыспен келтілрілген залалды өтеуді қамтамасыз ету шаралары қабылданбаған; Айыпталушыға таңдалған бұлтарпау шарасын өзгертуге жататындығын; Айыптау қорытындысының көшірмелері берілген-берілмегендігін

Сотта іс жүргізу сатыларында қолданылатын санкциялар: Соттың қылмыстық істі қосымша тергеуге жіберуі; Үкімді өзгерту.

Сотталушының айғақтарын жария ету: Сотталушы сотта айғақ беруден бас тартқан кезде; Егер iс сотталушының қатысуынсыз қаралса; Сот талқылауы мен сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысында берiлген айғақтардың арасында елеулi қайшылықтар болған кезде

Судья қамауға алынбайды,мәжбүрлеп келтірілмейді,қылмыстық жауапқа тартылмайды: ҚР Парламенті Сенатының келісімінсіз; ҚР Жоғары Сот Кеңесінің қорытындысынсыз; ҚР Президентінің келісімінсіз

Судьяға қарсылық білдіру туралы мәселені шешеді: Сот төрағасы; Жоғарғы тұрған соттың судьясы; Сот

Тергеу органдары болып табылады: Ұлттық қауiпсiздiк органдарының тергеушiсi; Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің тергеушісі; Ішкi iстер органдарының тергеушiсi

Тергеу судьясының өкілеттіктері: Күзетпен ұстауды санкциялау; Үйқамақты санкциялау; Үйқамақ, экстрадициялық қамақ мерзімдерін ұзарту

Тергеу судьясының өкілеттіктері: Үйқамақты санкциялау;Күзетпен ұстауды санкциялау; Үйқамақ, әкстрадициялық қамақ мерзімдерін ұзарту

Төменде көрсетілген мән жайлардың қайсысын дәлелдеу қажет: Айыпталуышының жауаптылығының сипаты мен мөлшеріне әсер ететін жағдайлар; Қылмыспен келтірілген зиянның мөлшері;Жазадан босататын мән жайлар; Заңдық және іс жүзіндегі қателік.

Төменде көрсетілген мән жайлардың қайсысын дәлелдеу қажет: Кәмелетке толмағанның қызығушылықтары мен қажеттіліктері; Кәмелетке толмағандарға ересектердің ықпалы; Қылмыс жасауға ықпал еткен мән жайлар;Кәмелетке толмағанның тәрбиелену жағдайы;Кәмелетке толмағанның өмір сүру жағдайы; Бір кәмелетке толмағанның басқа кәмелетке толмағандарға ықпалы; Кәмелетке толмағанның темпераментінің ерекшеліктері;Кәмелетке толмағандарға ересектердің ықпалы.

Төменде көрсетілген мән жайлардың қайсысын дәлелдеу қажет: Қылмыс жасаған адамның кінәсі; Зиянның сипаты мен мөлшері.

Төменде көрсетілген мән жайлардың қайсысын дәлелдеу қажет: Қылмыстық жауаптылықтан босататын мән жайлар; Қылмыспен келтірілген зиянның мөлшері.

Тұлға кінәсіз деп саналады: Қылмыстық істі қысқарту туралы қаулысы ақталатын негіздер бойынша шығарылса; Сот бойынша ақталған адам; Жәбірленушінің шағымының болмауы.

Тұлғаларға қатысты қылмыстық істер жүргізу заңының әрекеті: Бас Прокурорға қатысты алулар бар.

Тыйым салушы процессуалдық нормалардың мысалы: Жеке сипаттағы мәліметтерді жинау, пайдалану және тарату; Тергеу әрекеттерін жүргізу кезінде күш қолдану.

Үкім (қаулы) істің нақты мән-жайына сәйкес келмейді деп танылады, егер:Сот өз тұжырымдарына едәуір ықпал ете алатын мән-жайларды ескермесе;Соттың дәлелдемелерді қабылдамай тастауына негіздер көрсетілмесе;Сот тұжырымдары сот отырысында қаралған дәлелдемемен расталмаса

Үкім шығару құпиясы: Үкім шығару кезінде өзге тұлғалардың болуына жол берілмейді; Жұмыс күні ішінде судья кеңесу бөлмесінен демалуға құқылы; Үкім жарияланғанға дейін судья шешімді жария етуге құқылы емес

Үкімді орындауды кейінге қалдыру туралы мәселені сот тұлғалардың өтініш жасауы бойынша шешеді: Сотталушының; Сотталушының заңды өкілінің ; Сотталушы қорғаушысының

Үкімнің заңдылығы мен негізділігінің белгілері: Үкім шығару кезінде өзге тұлғалардың болуына жол бермеу; Үкімді сот талқылауы жүргізілген тілде баяндау; Үкімдегі түзетулер судьяның қол қоюымен куәләндылыруы

Үкімнің мазмұнын құрайтын бөлімдер:Қорытынды;Кіріспе;Сипаттау-уәждеу

Үлгі ретінде алынады: Дененің сыртқы бетінің микроскопиялық қорытындылары; Материалдардың, заттардың, шикізаттың, дайын өнімнің сынамалары; Адамның дағдасын бейнелейтін материалдар

Іс жүргізу әрекеттері мен шешімдеріне шағымдану бостандығы қағидасы: Соттың шешімдеріне белгіленген тәртіппен шағым жасалуы мүмкін; Әрбір сотталған адамның жазаны жеңілдету туралы сұрауға құқығы бар.

Істі жаңадан ашылған мән-жайлар бойынша қайта бастаудың негіздері: Соттың заңды күшiне енген үкiмiнде белгіленген, заңсыз немесе негiзсiз үкiм не қаулы шығаруға әкеп соққан сарапшының қорытындысының көрiнеу жалғандығы; Соттың заңды күшiне енген үкiмiнде белгіленген, судьялардың осы iстi қарау кезiнде жасаған қылмыстық әрекеттерi; Сот актісін шығару кезінде сот қолданған нормативтік құқықтық актіні Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің конституциялық емес деп тануы

(ҚР ҚК 264-б.)Есiрткi заттарды немесе жүйкеге әсер ететiн заттарды тұтыну үшiн притондар ұйымдастыру немесе ұстау қылмысы қай уақытта аяқталған болып саналады+притондарды ұйымдастырғаннан бастап