4.Студенттің сабақ жоспарын моделдеуге және құрастыруға

әдістемелік көмек..........................................................................89

4

Кіріспе

Қазіргі жоғары педагогикалық кәсіби білім беру оқу орнының жас

маман -мүғалім дайындауда, жетекші міндеттердің бірі - маманның

мектептегі оқу үрдісіне үйлесімді, икемді кіруіне әдістемелік

құзыреттілігін қалыптастыруға жаңа мазмұндағы, озат ғылыми -

әдістемелік теориялар мен тәжірибелерге негізделген,

шығармашылықта ұстаздық қызмет атқаруға мүмкіндігі бар маман

иелерін моделдеу және жобалау. Бұл бүгінгі білім беру саласының

өзекті талабы. Жас мұғалім кәсіби еңбегінде ұсынылған оқу-

әдістемелік құжаттарды пайдаланумен шектелмей, оларды ғылыми-

теориялық негізде конструктивті түрде жобалай, модельдей және

құрастыра алатын, студенттің қасиетіне өз бетімен білімін бекітуіне,

тереңдетуіне, іскерлік пен машықтық қасиеттерінің нақты тәжірибеде

сынай алу, жалпы өзінің басқа да болашақ педагогикалық және

әдістемелік функцияларын дамытуға, сынауға мүмкіндік алатын

сабақ формаларының бірі - оқу үрдісіндегі лабораториялық

практикум.

Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі мамандығының

«Еңбекке баулуды оқытудың теориясы мен технологиясы»,

«Бейнелеу өнерді оқытудың теориясы мен технологиясы»

курстарының дәріс жэне семинар формаларындағы сабақтарда,

студенттер пәндерді оқытудың теориясы мен технологиясы туралы

мәліметтер алып, оны оқытудың әдістемесі негіздері туралы білімі,

бастауыш мекгептің бейнелеу өнер мен еңбекке баулу ләндері оқу

материалының құрылымы мен мазмұны, оқу-әдістемелік құжаттары,

нормативті құжаттар, тақырыптық сабақтарды оқыту туралы

білімдері ғана қалыптастырылады. Лабораториялық практикум

формасындағы сабақтарда еңбекке баулу пәні мен бейнелеу өнер

пәндерін бастауыш сыныпта оқытудың технологиясы бойынша әрбір

оқу модулдарынан: түрмыстық еңбек, көркем еңбек, техникалық

еңбек, дизайн негіздері; бейнелеу өнерінен - сурет, кескіндеме,

сәндік-қолданбалы өнер, мүсіндеу, сәулет өнері және бейнелеу енер

тарихы сияқты модулдарынан тақырыптық сабақгардың оқыту

әдістемелерін моделдеу мен құрастыру арқылы жобалау

жұмыстарын студенттер орындайды. Орындалған сабақ

жоспарының жобасын арнайы тәжірибеде (мектеп шеңберінде)

студент сынаудан өткізеді.

Лабораториялық практикум он жұмыстан құралған, оның бірінші

және екінші жұмыстары оқу-әдістемелік нормативті құжаттар жасауға

арналса, яғни, модулді оқу бағдарламасын және күнтізбелік жоспар

жасау болса, қалған жеті түрі оқу материалының модулдерінің

(бөлім) әр біріне арналған тақырыптық сабақтарды оқытудың

жоспарын жобалауға бағытталған.

5

Лаоораториялық жұмыстардың толық қурылымы мен мазмуны

көрсеплген Жумыстың тақырыбы. мақсаты мен міндеттері, объектісі

мем лредметі, орындау нусқауы мен ескертулері, сурақтарға жауап

беруі мен жұмыста қолдануға қажетті әдебиеттер, сабақтын ұлгі

формалары.қуралдары. әдіствр және бағалау критериялары. Осы

қурылым бойынша студент, әрбір лабораториялы* жумыста нақты

тапсырмаларды. сол жумыстың ішінен өзбетімен қарастыра отырып

орындай алатын мумкіндігі бар Жумыстың ішінде тапсырмалардың

мөлшері бір немесе екі түрі үлгі ретінде керсетілген. Өрбір

жумыстың мазмунында сабақ жоспарын, оқу бағдарламасын,

күктізбелік жоспарын қурастыруға байланысты оқу материалының

көлемі белгіленген. Оқытушы көрсетілген оқу материалдары

шектеулі деп есептеген жағдайда. тапсырманың мазмунын өзгерте

алады. Бул қурылым және мазмундағы лабораториялық жұмыстар,

студенттің өзбетімен(жетекшінің көмегінсіз) толық шуғылдануына

ықпал етеді. Оқытушы студентке лабораториялық жұмыс орындау

санын ғана белгілейді. Өйткені. әрбір жумыстын на*гы траекториясы

мен жолы нақты аппаратта көрестілген. Үшінші мен оныншы

жумыстардың мазмундары бірдей болғанымен, бірак жобалауға

арналған саба^гың мазмұнындағы сабақгың типтері әртүрлі болып

қуралған.Таңдалған тапсырмалардыи мәнді бөлігі, қазіргі бастауыш

алын«нЫІш0ҚУ бағдарламасы мен о*улы«тың оку материалдарынан

ж ән Ги о п» УМЬ'СТЫҢ Тағы б'Р ерекшепіп. жобаланғаноқу-әдістемелік

опГпп ТИВТ' |^жаттарды міндетті турде мектеп тәжірибесінде,

S S L » п ^ ер,нде т е “« Р У Жобапанған * * ш т * ма»ү™

квмегімен^зетеотьіктаГДаЙДа wl>™ aH же,е,ШІ"И ( г* - Д ГлГ отыр. ехнологиясының жүйесі сәйкестендіріп

бағьітталғанҢТапсыпмНЫ ше,стеУЛІ Д»стүрлі саба^ы тағы

басқа белгілеоі ап ань'Ң мазмуны. көлемі, мөлшер гтулент

тапсырманың негі-f Т^ Л| шамада Осыған байланысть,

оку материалыиың ° ҚытУДың жаңа технологияларь

сараптау, қажетгі 6 е л плерін нормативті ^ЯІ(ТИКалық

мінде?гаРЯЬІ Щьіғар1аи'СТеМеГ" К ^ралдарды езгерту^ Д ^ мЫСТыН

НЦ ттеріне кіред| Шь,яықпен жасау мумкіндіп Д

Бөлім 1. Бастауыш мектепте еңбекке баулуды оқытудың

теориясы мен технологиясы

Лабооаториялык ж у м ы с №1

Тақырыбы: еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы құрылымы мен

мазмуны.

Объектісі: еңбекке баулу пәнін оқыту процессіндегі білім беру

мазмуны.

Предметі: 3 - сынып пән сабағындағы қызмет көрсету бөлімінің оқу

материалына модулді оқу бағдарламасын құрастыру.

Мақсаты: еңбекке баулу пәніндегі қызмет көрсету бөлімінің оқу

материалымен оқу бағдарламасының жобасын жасау.

Міндеггері:

- жұмыстың құрылымы және орындалу мазмұнымен ұқыпты

танысу;

- еңбекке баулу пәнінің міндетті білім беру стандартымен және

оқу бағдарламасын жасауға қажетті талаптармен оқу-

әдістемелік құжаттардан қарастыру;

- оқу бағдарламаның құрылымын, мазмұнын және техникалық

безендірілуін қарастыру;

- айқындалған оқу мазмұнына негіздеме жасап модулді оқу

бағдарламаның жобасын құрастыру;

- орындалған оқу бағдарлама жобасын тәжірибеде тексеру;

- оқу бағдарламасының орындалу мазмұны туралы есеп беру.

Жұмыстың құралдары: еңбекке баулу пәнінің мемлекеттік міндетті

білім беру стандарты, 3 сыныптың оқу бағдарламасы мен оқулық

қүралы, нормативті оқу - әдістемелік құжаттар (дидактикалық

талаптар).

Жұмысты орындауға нұсқау

Сыныпқа арналған қызмет көрсету бөліміндегі оқу материалы

тапсырма № 1 оқып танысқаннан кейін, оқу бағдарламаны жасаудың

дидактикалық талаптарын оқу - әдістемелік құжаттардан

қарастырады. Оқу бағдарламаның жасалу принциптері, құрылымы,

нақты оқу материалдарының көлемі, толықтығы, біртұтастығы

дидактикалық принциптерге негізделе анықталынады. Оны

тақырыптарға бөледі. Уақыт мөлшерін белгілеп тақырыптың

мазмұнына сәйкес оқу материалдарын логикалық жүйеде

7

құрастырылады. Тақырыптық оқу мазмұны екі бөліктен құралғаны

орынды. Яғни, теориялық бөлімде оқу материалы, ал практикалық

бөлімінде нақты орындалатын тәжірибелі іс - әрекетке қажетті

оқытудың құралдары. Соңғы бөлімде оқушының орындау объектісі,

қопданылатын қүрал: аспаптар, қосымша қондырғы мен

материалдардың түрлері.

Оқу бағдарламаның негізгі бөлімін аяқгағаннан кейін тақырыптық

жоспардың бөлім мен тақырыптар атауы, олардың сағат мөлшері

белгіленеді. Сабақ тақырыбына белгіленген сағат көлемін

теориялық және практикалық қатынасына бөледі.

Оқу материалын оқушы игерудегі, оның білімі мен іскерлігіне

қойылатын міндетті талаптарды анықтауда қажет. Қолданылған

әдебиеттерде бағдарламаның соңғы бір қүрылымына енеді.

Олардың тізімі жұмыстың соңында кәрсетіледі.

Оқушының білімі мен іскерлігін тексеру әдістері мен бағалау

критериялары да анықталынады. Оқу бағдарламаны жасаудың

соңғы сатысында, оның түсіндірме хаты жазылып жұмыстың

құрылымы жүйеленеді. Түсіндірме хатта оқу материалының

өзектілігі, бағдарламаның мақсаты мен міндеттері, негізгі

қарастырылатын білім беру мазмұны және пән муғалімнің

бағдарламаны пайдаланудағы әдістемелік ерекшелікгеріне

ұсыныстар көрсетіледі.

Осыдан кейін, студент техникалық безендіру жасап оқытушыдан

тәжірибеде сынау үшін руқсат алынады. Орындалған жұмыстың

қолайлығын және тиімділігін бастауыш мектеп мүғалімдерінің

пікірінен айқындалып (толықтыру, түзетілу сияқты жүмыстар орын

алуы мүмкін) оқытушыға есеп беріледі.

Жүмыстың орындалу шартына ескертулер

- студент бөлім бойынша оқу бағдарламасының модулін

жасауда дидактикалық принциптерге, критерияларға,

талаптарға міндетті түрде негізделеді;

- белгіленген оқу материалының көлемін, мазмүнын, аумақтығын

өзгертуге толықтыруға, ықшамдауға, жетілдіруге мүмкіндігі бар;

- оқу бағдарламадағы оқу мазмұнының өзгеруі оқушының

танымдық, психикалық және физиологиялық функциялары мен

процестерін дамытуға ықпалының болуы;

- оқушының белсенділігі мен қызығушылық қабілетінің артуына

оқу материалының ықпал болуы;

- анықталған праісгикалық іс-әрекеттердің жүзеге асырылу

мүмкіндігі;

өзгертілген оқу материалының өзектілігі, қолданбалылығы

және емірге мәнділігінің болуы;

8

- белгіленген уақыт мөлшері сабақтың өткізілу тәртібіне сәйкес

келуі;

- жұмысты орындаушы студент оқытушыға тапсырады:

- модулді оқу бағдарламаның тексерілген үлгісі;

- оқу бағдарлама жобасының теориялық негіздемесі.

Тапсырма №1

Тақырып: Қызмет көрсету (8 - сағат)

Жумыс оонын дайындау және техника кауіпсіздігі.

Жұмыс орны әр уақытта жинақы әрі ретті болуы керек. Жұмыс

үстеліне тек осы сабақга пайдаланатын құралдар ғана қойылады.

Құралдарды барынша сақтықпен пайдаланып, техника қауіпсіздігі

ережелері мен жеке гигиенаны мүлтіксіз сақтау керек. Мүндай

сақтық өздеріңді және қасыңда отырған кершілеріңді ойда жоқта

жарақаттанып қалудан қорғайды.

Сендерге еңбек мәдениетінің негізгі ережелері үсынылады:

- сабаққа арнаулы киіммен келу(алжапқыш, жеңсе немесе халат,

жаулық немесе телпек);

- қурал-жабдықтарды, сурет, сызба, жазу жазатын жұмыс

дәптерлерін ретке келтіріп отыру;

- тек дүрыс құралмен ғана жұмыс жасау, оларды өзінің тиісті

жерінде пайдалану;

- техника қауіпсіздігінің ережесі бүзылған жағдайда,

жараланғанда тез мұғалімге хабарлау.

Жеміс сактауды уйренейік.

Еске түсірейік: әрбір алманы қағазбен орап, сөреге қойып,

жәшікте сақтайды.

Алма мен алмұртты деңгелектеп турап, ішіндегі дәнектерін алып,

әр түрлі тәсілмен кептіреді.

Тосап кайнатарда жемісті ұрығынан тазартып, үсақтап тураймыз.

Сақтауға қойылатын көкөністерді іріктеуге және тазалауға

көмектесеміз.

Сәбізді сақтау үшін, оны салқын жертөлеге қоярдан бұрын далаға

жайып, кептіру керек. Жабысқан балшық кеуіп, үгітіліп туседі.

Сәбіздің сабағын қайта көктемейтіндей етіп, түқыртып кеседі.

Қоймаға сақтағанда, сәбізді үлкен жәшіктерге салу керек.

Жәшікгердің жан-жағы тесілуі тиіс. Ол ауа кіріп тұру үшін қажет.

Сәбізді қүрғақ қүмға көміп, жәшіктерге салып, жертөлеге сақтайды.

9

Киімге тускен дакты кетіру.

Киімдерді қолмен немесе кір жуғыш машинамен жуады. Сендер

орамалдарыңды, киімдеріңді жуа аласыңдар.

Кір киімдерді қүрғақ күйінде себетте, неғұрлым бөлек орында

сақтаған дұрыс. Егер киім ұзақ уақыт жуылмай жатып қалса, кірін

кетіру қиын болады. Капрон шұлықтар мен ұйықтарды мерзімінде

жуу керек.

Кір жуудын оеті:

1. Жуар алдында мақта және кендір маталарды жүн, жібек

маталардан бөліп алу керек.

2. .нтақ сабындарды этикеткасындағы жазуын оқып барып

таңдаған дүрыс.

3. Киімді алдын ала ұнтақ сабын қосқан суға салып қояды.

4. Кір киімді сабыны көпіршіген жылы суға екі рет жуады.

5. Үтікті қатты қыздырмай, кепкен киімді іш жағынан үтікгейді.

6. Кейбір тоқыма бұйымдарды үтікгемей-ақ, жеңіл ғана сілкіп

алып, тегіс жерге жайып кептіреді

7. Боялып тоқылған бұйымдарды суға алдын ала салмай жуады.

8. Қыстырғыштарды суға жақсылап шайып алу керек, әйтпесе

киімді дақ қалуы мүмкін.

9. Қазір электр киім қүрғатқыштар бар. Ол приборды қолдану үшін

үлкен кісілердің қадағалауымен орындалуы керек.

Ю.Киімге түскен дақты алдын ала салқын сумен жуып алып,

үнтақ сабын қосылған сумен тазартады.

Туймебау жасау

Түймебаудың ұзындығы түйменің өлшемінен екі есе үзын

болады. Түймебауды екі бүктеп, киімге екі үшын қайырып тігеміз.

Түйме қадайтын жердің түймебаудың дәл ортасына сәйкес келуін

қадағалаймыз. Содан кейін түймені қадаймыз.

Бөлмені жинау

Сенбі сайын барлық балалар бірігіп, кесте бойынша өз

бөлмеміздің тазалығын реттейміз. Біз бірінші сыныпта гүлді күту,

тақтаны тазалау, шашылған бұйымдар мен заттарды жинау, тәртіпке

келтіру орындалған болатын. Енді терезенің шаңын сүрту, еденді

сыпыру. Терезенің ластануын және шаңын кетіру үшін алдымен

ылғал шүберекпен әйнектің бетін сүртеді. Кейін кепкенін күтіп таза

шүберекпен сүртеді. Кейде таза шүберектің орнына газета немесе

жумсақ таза қағаздармен де тазартуға болады. Қазіргі кезде бірнеше

терезе тазартатын ертінділер сатылады. Олардың әйнекгі тазарту

мүмкіндігі өте жоғары. Сондықтан, оны пайдалану кезінде үлкен

кісілердің рүқсатымен, қолдану ережесін дүрыс сақтау қажет

болады. өйткені, ол ерітінді улы химиялық элементтердің құрамынан

жасалған. Еденді сүрту үшінде арнайы еден жуатын шүберекті

ю

ылғалдандырып сүртуге немесе ылғалданған сыбыртқымен

тазалауға болады. Пайда болған қоқысты үй күрегімен жинап қоқыс

ыдысына салады.

Тексеру сұрақтары

1. Оқу бағдарламасы дегеніміз не?

2. Оқу бағдарламаның қызметі қандай?

3. Оқу бағдарламаның құрылымы мен мазмұнының сипаты

қандай?

4. Еңбекке баулу пәні оқу бағдарламасының басқа пәндердегі оқу

бағдарламаларынан айырмашылығы қандай?

5. Оқу бағдарламадағы тақырыптық оқу материалдарының

жазылу стилі қандай?

6. Еңбекке баулу пәні оқу бағдарламасындағы оқу материалының

бөлімдері қандай?

7. Тақырыптық оқу материалының көлемі бағдарламада мөлшері,

қандай болу керек?

8. Оқу бағдарламасын жасау, қандай құжаттарға негізделеді?

9. Мұғалім оқу бағдарламасын жасағаннан кейін, келесі қандай

оқу - әдістемелік құжатқа көшеді?

Үсынылатын әдебиеттер

1. Оқулықгар, оқу-әдістемелік кешеннің құрамы мен оқу

бағдарламаларын әзірлеуге және сараптауға қойылатын

дидактикалық талаптар. -Алматы, 2000ж.

2. Бастауыш білім беру мемлекеттік жалпы біпім беру стандарты.

-Алматы, 2003.

3. Еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы (3 - сынып). - Алматы,

2003 ж.

4. Оралбекова Т. Еңбекке баулу (3 - сынып). - Алматы, 2003 ж.

Лаборатооиялык жүмыс N92

Тақырыбы: еңбекке баулу пәнінің күнтізбелік - тақырыптық

жоспарының құрылымы мен мазмұны.

Объектісі: еңбекке баулу пәнінің оқу процесіндегі күнтізбелік-

тақырыптық жоспары.

Предметі: 2 - сыныптың көркем еңбек бөлімі оқу материалының

мазмұнында күнтізбелік-тақырыптық жоспарын құрастыру.

п

Маңсаты: көркем еңбек бөлімінің тақырып мазмұнынын күнтізбелік-

тақырыптық жоспарының жобасын жасау.

Міндеттері:

- жұмыстың міндетгері және мазмұнымен үқыпты оқып танысу;

- үлгі күнтізбелік - тақырыптық жоспардың құрылымы және

мазмұнын қарастыра түсіну;

- күнтізбелік-тақырыптық жоспарды құруға қажетті дидактикалық

талаптарды нормативті оқу-әдістемелік құжаттардан оқып

қарастыру;

- күнтізбелік-тақырыптық жоспардың жобасын жасау;

- орындалған жумыстың мазмұнын тексеру және ол туралы есеп

беру.

Жүмыстың қүралдары: бастауыш мекгептің еңбекке баулу пәнінің

мемлекеттік міндетті білім беру стандарты; 2 сыныпқа арналған

еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы, оқу құралдары, нормативті

оқу - әдістемелік құжаттарды жасаудың дидактикалық талаптары,

күнтізбелік - тақырыптық жоспардың үлгісі, қосымша оқулық

құралдары.

Жүмысты орындауға нусқау

Сыныпқа арналған көркем еңбек оқу материал бөлімінің

мазмұнымен тапсырма №1 толық таныса қажетті дидактикалық

талаптарға, күнтізбелік - тақырыптық жоспар үлгісіне негізделе,

оның кестедегі бағаналы кұрылымын анықтауға кіріседі. Күнтізбелік-

тақырыптық жоспардың құрылым үлгісі төмендегі кестеден байқауға

болады. Орындаушы өзінің білім дәрежесіне сәйкес бағананың

қосымша атаулары мен мазмүнын жетілдіруге мүмкіндігі бар.

Күнтізбелік жоспарда негізінен бөлімнің және тақырылтың атауы,

тақырыптың қысқаша мазмүны, жалпы сағат көлемі, әр сабақтың

тақырыбына бөлінген нақты уақыт, оның мақсаттары сияқгы

белгілері анықталуы қажет.

Әрбір тақырылтық оқу мазмұнын анықтағаннан кейін,

қолданылатын оқытудың формаларын, әдістерін, құралдарын және

практикалық тапсырмалардың түрлерін көрсетілген бағаналарда

жазылады. Күнтізбелік жоспардың соңғы бағаналарында

пайдаланатын оқулық қүралдардың аттары мен авторлары, үй

тапсырмасы белгіленеді.

Күнтізбелік -тақырыптық жоспардың жобасы жасалынғаннан

кейін, оқытушыдан тәжірибеге жіберілуі үшін рүқсат алынады. Ол

үшін орындаушы жасалынған жобаның қурылымы мен мазмұнына

теориялық негіздеме жасап, дүрыс орындалғаны тексерілуі тиіс. Бүл

кезеңнен кейін студент күнтізбелік жоспардың жобасын мекгеп

тәжірибесінде сынап, қолайлығы мен тиімділігі туралы бастауыш

12

мектеп мүғалімдерінен қанағаттырарлық пікір алып, оқытушыға

төмендегі құжаттармен есеп бере тапсырады:

күнтізбелік-тақырыптық жоспарды құрудың теориялық

негіздемесі;

күнтізбелік-тақырыптық жоспардың үлгісі.

Жұмыстың орындалу шартына ескертулер:

- студент күнтізбелік-тақырыптық жоспарды жобалауда

логикалық сәйкестікге оқу материалының мазмүнын

жетілдіруге, толықтыруға, тақырыпты өзгертуге, жаңартуға,

ықшамдауға мүмкіндігі бар;

- күнтізбелік-тақырыптық жоспардың кесте құрылымы мен

мазмүнын жетілдіруге мүмкіндігі бар;

- оқытудың дәстүрлі және жаңа қүралдарын, формаларын, оқыту

әдістерін, тапсырмаларды өз еркімен дидакгикалық талапқа

сай таңдай қолдана алады;

- күнтізбелік-тақырыптық жоспардың оқу құралдары оқушының

танымдық, психикалық және физиологиялық функциялары мен

процестерін дамытуға ықпалының болуы;

- оқу құралдарының дидактикалық принциптеріне сәйкес келуі;

- күнтізбелік жоспардың қарастырылуындағы құрылымы мен

мазмұны логикалық үндестікте болуы.

Тапсыома № 1.

Бөлім: Көркем еңбек (ұлттық киім - 8 сағат)

Техникалық мәліметтер. .лттық киімдер туралы мәлімет. .лттық

киімдердің тігілуі, қолданылуы, қиып жапсыру. Қауіпсіздік техникасы

ережелерін сақтау және тазалық- гигиеналық талаптарды орындау.

Жүмыста қолданылатын тәсілдер. Өлшеу, пішу, қию, тігу,

желімдеу, біріктіру. Материалдарды үнемдеп пайдалану.

Шамамен берілетін тапсырмалар. Жасайтын бұйымдар: қалапақ,

сәнделген тақия, шапан, тұмақ, сәукеле, кимешек, көйлек, етік, мәсі-

кебіс, шалбар, тон.

13

Күнтізбелік- тақырыптық жоспар үлгісі

Рет саны

Тараулары

мен

тақырыптары

Тақырыптың

мазмумы

Сағат саны

Уақыты

Сабақтың

түрі

Сабақгың

әдістері

Пәнаралық

байланыс

Көрнекілік

Машықгық

жұмыс

(Q0.

ц (

0a$

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11

Тоқсан

Тексеру сұрақтары

1. Күнтізбелік-тақырыптық жоспар дегеніміз не?

2. Күнтізбелік-тақырыптық жоспардың құрылымы мен оның

мазмұны, қандай белгілерімен ерекшелінеді?

3. Күнтізбелік жоспарды құру, қандай қүжаттар негізінде

орындалады?

4. Күнтізбелік жоспардың қызметі қандай?

5. Күнтізбелік жоспардағы оқу материалының көлемі қандай?

6. Дидактикалық тапсырмалар мен қолданылатын қүралдардың

мазмұны, қандай мөлшерде көрсетіледі?

7. Күнтізбелік жоспардың ішіндегі бөлім мен сабақ тақырыптарының

жазылу себебі неде?

8. Күнтізбелік-тақырыптық жоспардан кейін кезектегі оқу-әдістемелік

қүжат не болып табылады?

Үсынылатын әдебиет

1. Бастауыш білім беру мемлекеттік жалпы білім беру стандарты. -

Алматы, 2003 ж.

2. Выгонов В.В. Практикум по трудовому обучению. -М., 1999 ж.

3. Геронимус Т.М. Урок труда. Я все умело сам (УМК). -М., 1998 ж.

4. Гукасова А.М. Методика трудового обучения. -М., 1990 ж.

5. Давлетова К.Ш. Методика трудового обучения в начальных

классах. Уральск, 2005 ж.

6. Еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы(2 сынып). -Алматы,

2003 ж.

7. Конышева Н.М. Методика трудового обучения младших

школьников. -М., 1988ж.

8. Оралбекова Т. Еңбекке баулу (2 - сынып). -Алматы,2002 ж.

14

9. Хворостов А.С. Декоративно - прикладная искусства в школе. -

М., 1995 ж.

10. Сатканов О.С. Методика трудового обучения в начальных

классах. -Алматы, 1995 ж.

Лабооатооиялык жумыс №3

Тақырыбы: оқушыны қағаздан (картоннан) жумыс орындауға

үйретудің оқыту мазмұны және оның технологиясы.

Объектісі: бастауыш мектептің оқу процесіндегі 1 сынып еңбекке

баулу пәнін оқыту мазмұны.

Предметі: оқушылардың қағазбен жүмыс орындауға материал

түрлерімен таныстыра, олардың білімін қалыптастырудың оқыту

мазмұнын құрастыру.

Мақсаты: еңбекке баулу сабағында оқушылардың қағазбен жүмыс

орындау сабақ жоспарының жобасын жасау.

Міндеттері:

- жұмыстың қүрылымы және мазмүнымен ұқыпты танысу;

- белгіленген сыныптағы тақырыптың оқу материалы мазщнын

қарастыру;

- көмекші оқу - әдістемелік құжаттармен оқытудың мазмүнына

тиімді қүралдарды негіздей іріктеу;

- сабақ жоспар жобасының мазмүнын құрастыру;

- оқытудың дидактикалық материалдарын (құралдарын) жасау

және дайындау;

- орындалған сабақ жоспарының жобасын тәжірибеде тексеру;

- орындалған жүмыс мазмүны туралы есеп беру.

Жумыстың құралдары: бастауыш мектептегі еңбекке баулу пәнінің

мемлекеттік міндетті білім беру стандарты, 1 сыныпқа арналған

еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы, күнтізбелік жоспар, оқу

қүралдары, оқу - әдістемелік қүралдар, ұсыныстар, көрнекілікгер:

технологиялық карта; сызба қүралдары; құралдар, материал: қағаз,

картон, желім және т.б.; қажетті техникалық аспаптар.

Жұмысты орындауға нұсқау

1 сыныпқа арналған тақырыптық оқу материалының мазмүнымен

тапсырма №1(2) танысып, оқу бағдарламасында анықгалған сол

тақырыпқа сәйкес білім беру мазмұнымен салыстырылады.

15

Тақырыпқа белгіленген уақыт мөлшерін күнтізбелік-тақырып пен оқу

бағдарламасынан көруге болады. Тақырыптың оқу материалы

арқылы сабақтың дидактикалық, дамытушылық және тәрбиелік

мақсаттары айқындалынады. Осы мақсаттарды жүзеге асыру және

оқушыға оқу материалын игерту үшін теориялық негіздей отырып,

сабақтың тиімді және қолайлы формасы, әдістері және құралдары

іріктелінеді. Оқытудың құралдарын пайымдаудан кейін сабақтын

құрылымын қарастыруға кіріседі. Тақырыптың мазмұнындағы оқу

материалының көлемін, қиындығын, кұрделілігін, тереңдігін,

аумақгылығы және т.б. ерекшеліктерін іріктеу, даралау, толықтыру,

жүйелеу жұмыстарымен шұғылдана нақты оқушыға игерілетін оқу

материалының элементтерін анықтап жүйелейді. Оқушының

белсенділігі мен танымдық, психикалық және физиологиялық

қасиеттерінің дамуына ықпал көрсететін, оның теориялық білімін

меңгертуге арналған дидактикалық тапсырмалар дайындалады.

Оқушының теориялық білімін нығайтатын пракгикалық жұмыстың

объекті үлгісі жасалынып, оның көрнекіліктегі тиімді технологиялық

процессі белгіленеді. Бұл объектіні оқушы практикалық сабақга

жасап үлгеру уақыт мелшері тексеріледі. Оның қажетті, нақты,

қолайлы материалдары мен аспаптарын аныкгау да естен қалмауы

да орынды.

Келесі кезеңде оқушының білімін бақылау формасы мен әдістерін

анықтай қажетті тапсырмаларды дайындайды. Бүл кезең

аяқталғаннан кейін сабақ жоспарының қүрылымын толық жазбаша

қүрастыруға кіріседі. Сабақтың оқыту әдістемесінің көлемі, нақты,

анық және кең ашылып орындалады. Сонымен бірге, сабақ

қүрылымындағы кезеңдердің уақытысы белгіленеді.

Осы тақырыптық оқыту мазмұнының жобасын белгілеген сабаққа

кететін жалпы уақыт мөлшеріне сәйкестігі дәл анықталады.

Орындалған сабақ жосларының жобасын ужымды формада

талқылай түзете отырып, оқытушыдан рұқсат ала, тәжірибеде

(мектепте) тиімділігі мен қолайлығын сынай тексереді. Онын

мазмұндылығы мен тиімділігі туралы бастауыш мектеп

муғалімдерінен пікір алып, олардың бағасы белгіленеді. Жүмыстың

соңында студент өзінің жұмысы туралы оқытушыға есеп береді.

Жұмыстың орындалу шартына ескертулер

- жұмысты орындаушы тақырыптың оқу материалын

толықтыруға, тереңдетуге, ықшамдауға мүмкіндігі бар;

оқыту түрін, формаларын, қүралдарын, әдістерін өз еркімен

сабақтың мақсатына сәйкес таңдауға мүмкіндігі бар;

тақырыптық сабақ жоспарының оқыту қүралдары, формасы

және әдістері, дидактикалық материалдары оқушыныи

іб

танымдық, психикалық және физиологиялық функциялары мен

процесстерін дамытуға ықпалының болуы;

- орындалған сабақ жоспарының жобасындағы оқыту

құралдарының, іс - әрекеттердің дидактикалық принциптерге

қайшы келмеуі;

- жұмысты орындаушы төмендегі материалдарды оқытушыға

тапсырады:

а) сабақ жоспарының жобасына теориялық негіздемесі;

б) тақырыптық сабақ жоспарының тәжірибеде тексерілген үлгісі;

в) оқытудың дидактикалық материалдары.

Тапсырма N9 1.

Тақырып: Қағаздар мен картондардың түрлері (1 сағат)

Целлюлоза - кағаз өнеркәсібінде шығарылатын бірнеше түрлі

картон мен қағаздардың ішінен мектепте тек кейбір түрлері ғана

қолданады. Қағаздың қасиетін жақсы білу үшін, оның түрлерімен

таныс болу керек.

1. Жазуға арналған(дәптер,пошта, блокнот).

2. Суретке және сызуға арналған(ватман, калька,милиметрлік

қағаз).

3. Баспа қағаздары(газет, жұрнал, түс қағаз).

4. Орауға арналған(металлды, май өткізбейтін, парафинді).

5. Боялған(маймаңкелі, жиылған, бархат, шегрен).

6. Көшірме қағаз.

7. Сорғыш қағаз.

8. Арнайы қағаз(зімпара, фотографиялық, медициналық, жарық

еткізбейтін).

Картон - қалың және тығыз қағаз, 1 кв.м. 250 гр. Салмағы бар.

Картон қағазға қарағанда өзінің беріктігі мен қалыңдығына қарай

түрлі жағдайда өңделеді.

Олар төмендегі жағдайлармен ерекшелінеді.

1. Дайындық тәсілі бойынша:

- бір қабатты,

- кеп қабатты,

- парақты,

2. сыртқы түрі бойынша:

- ағартылған, жылтыр,

- бұдырлы,

- гофирленген(жиылған),

3. Қажеттілігі бойынша:

- қораптар үшін,

- полиграфиялық,

- электроизоляциялық,

17

- техникалық,

- аяқ киімдік,

- құрылыста пайдалану үшін.

Тапсырма №2.

Тақырып: Жазық бетті бір көлемді буйым пішінін жасау (1 сағат)

(Қағазды бүгу арқылы тышқан бейнесін жасау)

Тік бұрышты қағазды алып ұзын бойымен өз ара бірдей етіп төрт

бөлігін белгілейміз. Белгілеген сызықтарды бүгіп іргелес жатқан екі

үйдің шатыры сияқты келемді бейне алынады. Екі шет жағын

көлбеулеп сыртқа қарай бүгеміз. Қағаздың пішіні трапеция тәрізді

болады. Пайда болған дененің бір жағына тышқанның құлағын

шығару үшін бүгілген бөлікгі ішке қарай қайырып бүгеміз. Қара түсті

қағазбен тышқанның көзі мен құйрығын жасаймыз.

Тексеру сурақтары

1. Сабақ жоспары дегеніміз не?

2. Сабақ жоспарының қызметі қандай?

3. Сабақ жоспарының қурылымы мен мазмүны қандай?

4. Сабақгың мақсаты дегеніміз не?

5. Оқытудың технологиясы және оқытудың әдістемесі дегеніміз не?

6. Оқушының оқу материалын меңгертуге, қанша уақыт

белгіленеді?

7. Еңбекке баулу сабағы, қандай нұсқаулардан түрады?

8. Сабақ жоспарын орындағаннан кейін, мұғалім келесі қандай іс -

әрекетке көшеді?

.сынылатын әдебиеттер

1. Еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы(1 сынып). -Алматы,

2003 ж.

2. Выгонов В.В. Практикум по трудовому обучению. -М., 1999 ж.

3. Геронимус Т.М. Урок труда. Я все умею сам (УМК). -М., 1998 ж.

4. Гукасова А.М. Методика трудового обучения. -М., 1990ж.

5. Давлетова К.Ш. Методика трудового обучения в начальных

классах. -Уральск, 2005ж.

6. Оралбекова Т. Еңбекке баулу (1 - сынып). -Алматы, 2001 ж.

7. Калмыкова Н.В. и др. Макетирование из бумаги и картона. - М.,

2000 г. г

8. Сатканов О.С. и др. Технология. 1 класс (12 лет обучение),

(методическое пособие. -Алматы, 2006 ж.

18

9. Смирнова И. М. В мире много грантников. -М., 1995 ж.

10. Сержантова Т. Оригами для всей семьи. -М., 2001 ж.

Пабооатооиялык ж у м ы с №4

Тақырыбы: окушыларды табиғи материалдан жұмыс орындауға

үйретудің оқыту мазмұны және оның технологиясы.

Объектісі: бастауыш мектептің оқу процесіндегі 2 - сынып еңбекке

баулу пәнін оқыту мазмуны.

Предметі: оқушыларды табиғи материалдардан бір фигуралы

композициялы объектіні жасатуда, олардың іскерлігін

қалыптастырудың оқыту мазмұнын құрастыру.

Мақсаты: еңбекке баулу сабағында оқушылардың табиғи

материалдан композициялық объект орындау сабақ жоспарының

жобасын жасау.

Міндеттері:

- жұмыстың құрылымы және мазмұнымен ұқыпты танысу;

- белгіленген сыныптағы тақырыптың оқу материалы

мазмұнымен танысу;

- көмекші оқу - әдістемелік қүжаттармен оқу мазмұнына тиімді

оқыту құралдарын негіздей іріктеу;

- сабақ жоспарының мазмұнын құрастыру;

- оқытудың дидактикалық материалдарын (қүралдарын) жасау;

- орындалған сабақ жоспар жобасын тексеру;

- орындалған жұмыс туралы есеп беру.

Жумыстың қүралдары: Бастауыш мектептің еңбекке баулу пәнінің

білім беру стандарты, 2 - сыныпқа арналған еңбекке баулу пәнінің

оқу бағдарламасы, күнтізбелік жоспар, оқу құралдары, әдістемелік

қүралдар мен ұсыныстар, композициялы объеіаіні жасаудың кескінді

бейнесі, технологиялық картасы сызба, пышақ, қайшы, кептірілген

ағаш, жеміс қабықтары, өсімдік өнімдері.су коректілердің кепкен

қабықтары, жәнет.б.

Жүмысты орындауға нүсқау

2 сыныпқа арналған тақырыптық оқу материалының мазмұнымен

тапсырма №1 танысып, оқу бағдарламасында анықталған сол

тақыры пқа сәйкес білім беру мазмұнымен салыстырылады.

Тақырыпқа белгіленген уақыт мелшерін күнтізбелік - тақырып пен

19

оқу бағдарламасынан көруге болады. Тақырыптың оқу материалы

арқылы сабақтың дидактикалық, дамытушылық және тәрбиелік

мақсаттары айқындалынады. Осы мақсаттарды жүзеге асыру және

оқушыға оқу материалын игерту үшін теориялық негіздей отырып,

сабақтың тиімді және қолайлы формасы, әдістері және қүралдары

іріктелінеді. Оқытудың қүралдарын пайымдаудан кейін сабақтың

қүрылымын қарастыруға кіріседі. Тақырыптың мазмүнындағы оқу

материалының көлемін, қиындығын, күрделілігін, тереңдігін,

аумақгылығы және т. б. ерекшелікгерін іріктеу, даралау, толықтыру,

жүйелеу жұмыстарымен шүғылдана нақгы оқушыға игерілетін оқу

материалының элементтерін анықтап жүйелейді. Оқушының

белсенділігі мен танымдық, психикалық және физиологиялық

қасиеттерінің дамуына ықпал көрсететін, оның пракгикалық

іскерлігін меңгертуге арналған дидактика лық тапсырмалар

дайындалады. Оқушының практикалық іскерлігін нығайтатын

жұмыстың объекті үлгісі жасалынып, оның көрнекіліктегі тиімді

технологиялық процессі белгіленеді. Бүл объектіні оқушы

практикалық сабақта жасап үлгеру уақыт мөлшері тексеріледі. Оның

қажетті, нақты, қолайлы материалдары мен аспаптарын анықтау да

естен қалмауы да орынды.

Келесі кезеңде оқушының іскерлігін бақылау формасы мен

әдістерін анықтай қажетті тапсырмаларды дайындайды. Бүл кезең

аяқгалғаннан кейін сабақ жоспарының қүрылымын толық жазбаша

қүрастыруға кіріседі. Сабақгың оқыту әдістемесінің келемі, нақты,

анық және кең ашылып орындалады. Сонымен бірге, сабақ

құрылымындағы теориялық және практикалық кезеңдердің

уақытысы белгіленеді.

Осы тақырыптық оқыту мазмұнының жобасын белгілеген сабаққа

кететін жалпы уақыт мелшеріне сәйкестігі дәл анықгалады.

Орындалған сабақ жоспарының жобасын үжымды формада

талқылай түзете отырып, оқытушыдан рүқсат ала, тәжірибеде

(мектепте) тиімділігі мен қолайлығын сынай тексереді. Оның

мазмұндылығы мен тиімділігі туралы бастауыш мектеп

мұғалімдерінен пікір алып, олардың бағасы белгіленеді. Жүмыстың

соңында студент өзінің жұмысы туралы оқытушыға есеп береді.

Жұмыстың орындалу шартына ескертулер

- жұмысты орындаушы тақырыптың оқу материалын

толықгыруға, тереңдетуге, ықшамдауға мүмкіндігі бар;

- оқыту түрін, формасын, құралын, әдістерін өз еркімен сабақтың

мақсатына сәйкес таңдайды;

тақырыптық сабақ жоспарының оқыту қүралдары, формасы

және әдістері, дидактикалық материалдары окушының

20

танымдық, психикалық және физиологиялық функциялары мен

процесс қасиеттерін дамытуға ықпалының болуы;

- орындалған сабақ жоспарының жобасындағы оқыту

қуралдардың, іс - әрекеттердің дидактикалық принциптер мен

критерияларына қайшы келмеуі;

- жұмысты орындаушы төмендегі материалдарды оқытушыға

тапсырады:

а) сабақ жоспарының жобасына теориялық негіздемесі;

б) тақырыптық сабақ жоспарының тәжірибеде тексерілген үлгісі;

в) оқытудың дидактикалық материалдары.

Тапсырма №1.

Тақырып: Табиғи материалдардан «Әтеш» жасау

(1 сағат)

Табиғи материалдардан әр түрлі сувенирлер және ойыншықтар

жасауға болады. Олар күнделікті баланың ойынына және мереке

кезінде туыстарға қарапайым материалдардан бұйым жасап

сыйлауға өте қолайлы материал. Бұл бұйымдарды жасау үшін

алдымен қарапайым аспаптар мен материалдар қажет болады.

Аспаптардан: кішкентай пышақ, қайшы, біз, пинцет, инелер, ағаштан

жасалған мүсінге қажет «стек», кисттер, қысқыш және т.б.

Әтешті жасау үшін мынандай материалдар қажет болады: грек

жаңғағының қабығы, орман жаңғағының қабығы, ағаштың сабағы,

акация ағашының кепкен тұқымы, құстың үлпі қанаттары,

пластиллин, айдарды жасауға қағаз немесе былғары материалы,

ағаштың қабығы.

Әтешті жасау үшін алдымен грек жаңғағының ішін тазалап, оны

пластиллин арқылы бір-бірімен жапсырамыз. Аяғын ағаштың қисық

бөлігінен кесіп пішінін келтіре, жаңғақтың теменгі бүйіріне

пластиллинмен біріктіреміз. Әтештің аяғы ағаш қабығына

пластиллинмен бекітіледі. Басты жасау үшін, орман жаңғағының

қабығын тазалап бір-бірімен пласиллин арқылы қосып, оның жарық

жеріне былғарыдан немесе қағаздан ойылған айдарды бекітеміз.

Тұмсығын ағаштың қаңқаларынан кесіп пласиллинмен қосамыз.

Көзіне акацияның тұқымын аламыз. Мойнын ағаштың сабағымен

дене бөлігіне бірікгіреміз. Қанаты мен құйрық бөліктеріне құстың үлпі

қанаттарын пластиллинмен отырғызамыз. Орындалған әтештің

кейбір бөліктерін түсті бояумен әсемдеугеде болады.

21

Тексеру сұрақтары

1. Қандай оқу материалымен сабақгың мазмуны өзгерді?

2. Қандай сабақгың түрі мен типі қолданылды?

3. Не себепті анықгалған сабақ формасы таңдалды?

4. Сабақ оқушының қандай қасиетін қалыптасыру мен дамытуға

арналды?

5. Оқушының іскерлігі қалыптасуы қалай айқындалды?

6. Таңдаған объекті оқу материалының мазмұнына сәйкес келді

ме?

Үсынылатын әдебиеттер

1. Еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы(2 сынып). -Алматы,

2003 ж.

2. Выгонов В.В. Практикум по трудовому обучению. -М., 1999 ж.

3. Геронимус Т.М. Урок труда. Я все умело сам (УМК). -М., 1998 ж.

4. Гукасова А.М. Методика трудового обучения. -М., 1990 ж.

5. Давлетова К.Ш. Методика трудового обучения в начальных

классах. -Орал, 2005 ж.

6. Оралбекова Т. Еңбекке баулу (2 - сынып). Оқулық, -Алматы,

2002 ж.

Лабооатооиялык ж у м ы с N95

Тақырыбы: оқушыларды ағаш материалынан жұмыс орындауға

үйретудің оқыту мазмұны және оның технологиясы.

Объектісі: бастауыш мекгептің оқу процесіндегі 3 - сынып еңбекке

баулу пәнін оқыту мазмұны.

Предметі: оқушыларды ағаш материалын тазалау білімі мен

іскерлігін қалыптастырудың оқьггу мазмұнын құрастыру.

Мақсаты: еңбекке баулу сабағында оқушыларды ағашты өңдеу

технологиясына үйрету сабақ жоспарының жобасын жасау.

Міндеттері:

- жұмыстың қурылымы және мазмүнымен ұқыпты танысу;

- белгіленген сыныптағы тақырыптың оқу материалы

мазмұнымен танысу;

- көмекші оқу - әдістемелік қүжаттармен оқу мазмунына тиімді

оқыту қүралдарды негіздей іріктеу;

- сабақ жоспарының мазмұнын қурастыру;

22

- оқытудың дидактикалық материалдарын (құралдарын) жасау;

- орындалған сабақ жоспар жобасын тәжірибеде тексеру;

- орындалған жұмыстың мазмұны туралы есеп беру.

Жұмыстың құралдары: Бастауыш мектеп еңбекке баулу пәнінің

білім беру стандарты, 3 сыныпқа арналған еңбекке баулу пәнінің оқу

бағдарламасы, күнтізбелік -тақырыптық жоспар, 3 сыныптың оқу

және әдістемелік қуралдары, ұсыныстар, көрнекіліктер: жұмысты

орындаудың үлгісі, технологиялық карта; сызғыш, қалам, зімпара

ағаш және қосымша материалдар.

Жүмысты орындауға нұсқау

3 сыныпқа арналған тақырыптық оқу материалының мазмұнымен

тапсырма № 1(2) танысып, оқу бағдарламасында анықталған сол

тақырыпқа сәйкес білім беру мазмұнымен салыстырылады.

Тақырыпқа белгіленген уақыт мөлшерін күнтізбелік-тақырып пен оқу

бағдарламасынан көруге болады. Тақырыптың оқу материалы

арқылы сабақтың дидактикалық, дамытушылық және тәрбиелік

мақсаттары айқындалынады. Осы мақсаттарды жүзеге асыру және

оқушыға оқу материалын игерту үшін теориялық негіздей отырып,

сабақтың тиімді және қолайлы формасы, әдістері және қуралдары

іріктелінеді. Оқытудың қүралдарын пайымдаудан кейін сабақтың

құрылымын қарастыруға кіріседі. Тақырыптың мазмұнындағы оқу

материалының көлемін, қиындығын, күрделілігін, тереңдігін,

аумақтылығы және т. б. ерекшелікгерін іріктеу, даралау, толықтыру,

жүйелеу жұмыстарымен шүғылдана нақты оқушыға игерілетін оқу

материалының элементтерін анықтап жүйелейді. Оқушының

белсенділігі мен танымдық, психикалық және физиологиялық

қасиеттерінің дамуына ықпал керсететін, оның теориялық білімі мен

практикалық іскерлігін меңгертуге арналған дидактикалық

тапсырмалар дайындалады. Оқушының теориялық білімі мен

практикалық іскерлігі нығайтылатын жұмыстың объекті үлгісі

жасалынып, оның кернекіліктегі тиімді технологиялық процессі

белгіленеді. Таңдалған объектіні оқушы практикалық сабақта жасап

үлгеру уақыт мелшері тексеріледі. Оның қажетгі, нақты, қолайлы

материалдары мен аспаптарын анықтау да естен қалмауы да

орынды.

Келесі кезеңде оқушының білімі мен іскерлігін бақылау формасы

мен әдістерін анықгай қажетті құралдарын дайындайды. Бұл кезең

аяқталғаннан кейін сабақ жоспарының құрылымын толық жазбаша

құрастыруға кіріседі. Сабақтың оқыту әдістемесінің келемі, нақты,

анық және кең ашылып орындалады. Сонымен бірге, сабақ

қурылымындағы теориялық және практикалық кезеңдердің

уақытысы белгіленеді.

23

Осы тақырыптық оқыту мазмұнының жобасын белгілеген сабаққа

кететін жалпы уақыт мөлшеріне сәйкестігі дәл анықталады.

Орындалған сабақ жоспарының жобасын үжымды формада

талқылай түзете отырып, оқытушыдан рұқсат ала, тәжірибеде

(мекгепте) тиімділігі мен қолайлығын сынай тексереді. Оның

мазмұндылығы мен тиімділігі туралы бастауыш мекгеп

муғалімдерінен пікір алып, олардың бағасы белгіленеді. Жұмыстыи

соңында студент езінің жұмысы туралы оқытушыға есеп береді.

Жумыстьщ орындалу шартына ескертулер

- жұмысты орындаушы тақырыптың оқу материалын

толықтыруға, тереңдетуге, ықшамдауға мүмкіндігі бар;

- оқыту формасын, құралын, әдістерін өз еркімен сабақгың

мақсатына сәйкес таңдайды;

- тақырыптық сабақ жоспарынын оқыту құралдары, формасы

және әдістері, дидактикалық материалдары оқушының

танымдық, психикалық және физиологиялық функциялары мен

процесс қасиетгерін дамытуға ықпалының болуы;

- орындалған сабақ жоспарының жобасындағы құралдардың, іс -

әрекеттердің дидактикалық принциптер мен критерияларына

қайшы келмеуі;

- жұмысты орындаушы төмендегі материалдарды оқытушыға

тапсырады:

а) сабақ жоспарының жобасына теориялық негіздемесі;

б) тақырыптық сабақ жоспарының тәжірибеде тексерілген улгісі;

в) оқытудың дидактикалық материалдары.

Тапсьюма №1

Тақырып: Жұмыр ағаш дайындаудағы негізгі тәсілдермен

танысу. Жұмыр ағаш әзірлеу (1 сағат)

Естеріңе тусіріңдерші: біз гулзарлардың арасын бөліп тұратын

қазықшаларды, жалауша сабына арналған таяқшаларды, тоқыма

біліктерін, жіп иіретін ұршықтарды жиі пайдаланамыз. Ал құрастыру

жумыстарына қаншама бөлшектер керек! Бұлар, негізінен, жумыр

болып келеді. Булардың бәрін де ағаштарды қолмен өңдеу арқылы

өзіміз жасай аламыз.

Ағаш - берік құрылыс материалы. Ағаштың тамыры мен

бұтақтарына қарағанда, діңі қатгы келеді. Жоғарыда аталған жумыр

бұйымдарды дайындау үшін қарағай мен шыршаның қурамаған, түзу

діңін аламыз. Терек секілді жумсақ ағаштарды да пайдалаиуға

болады. Жұмыр, қырлы ағаштарды, бөреленерді бізге жоғары сынып

24

оқушылары дайындап береді. Дайындалған ағаштарды, жұқа

тақтайларды (фанераларды) өңдеп, керекгі бүйымды жасаймыз.

Қамшының немесе жалаушаның сабын жасап көрейік.

Негізгі қажетті өлшемдер: диаметрі - 25 мм, узындығы - 200 мм.

D - диаметрдің белгісі, I - жұмыр ағаш ұзындығының белгісі.

Қамшының сабын жасау

1. Таңдап алған төрт қырлы ағаштың кесілген жеріндегі шаршыны

өлшейміз. Шаршының қырлары саптың диаметрінен 1 - 2 мм

артық болуы керек.

2. Қырларын жонамыз. Алғашында сегіз қыр пайда болады. Бұл

қырларды тағы жонамыз.

Сөйтіп қамшының жуп - жұмыр сабын дайындаймыз.

Саптың сыртын еңдеудің түрлері: бетін тегістеп зімпара

аспабымен (егеу) тазарту, бояғыштармен жылтырату (сәндеу).

Сәндеу - буйымның сыртқы керінісін тартымды етіп, оған сәнді

тур беру ушін жасалатын ең соңғы өңдеу жумысы.

Жұмырланғаннан кейінгі кедір - бұдырды түрпімен және

зімпарамен тегістейміз.

Тапсыома №2

Тақырып: Түрпімен тегістеу (1 сағат)

Түрпі - ағаш сапты, төрт қырлы жалпақ егеу (56 беттегі 1 - 5

суреттер). Түрпінің бетінде бұдырлы сызықгарды болады. Бұл

бұдырлар ағаш бетін тегістейді. Түрпіні ағаштың бетімен алға қарай

жылжытады.

Жумыс біткеннен кейін түрпіні щеткаман ағаш үнтақтарынан

міндетті түрде тазарту керек.

Зімпара - бетіне құм түйіршіктері желімделген қағаз немесе кенеп

мата. Тегістегіш зімпараны үнемдеу керек екені есте болсын.

Тегістегенде, бұйымның бетінен шыққан тозаң мен ағаш үнтақтарын

арнаулы сыпырғыш щеткамен тазартады.

Ағаштан жасалған бөлшектерді зімларамен ағаш талшықтарының

үзына бойына қарай тазалайды.

Тегістеген кезде, тегістегіш қабықшаны қолға үстамай, төрт

қырлы ағашқа орап алып ұстаған ыңғайлы.

Ағаштың беті тегістелгеннен кейін, оны бояуға болады. Акварель

бояумен, тушьпен бояған жақсы. Бояу жұмысын арнаулы щеткамен

орындаймыз. Немесе жүмсақ мақта матадан домалақтап жасалған

анжымен (тампонмен) бояймыз.

Анжы - матаға оралған бір шөкім мақта.

Бүйымныи бетін алдымен үзынынан, онан соң көлденеңінен

бояйды.

25

Сүргілеу мен т е г іс те у кезіндегі қауіпсіздік ерөжесі.

1. Бұдырлары біркелкі және сабы орнықгы түрпімен жұмыс істеу

керек.

2. Түрпінің ұшын саусақтарыңмен үстамаңцар.

3. Тегістегенде шыққан шаң мен үгінділерді үрлеуге, оны қолмен

жинауға болмйды, оларды арнаулы сыпырғыш щеткамен

тазалайды.

4. Жұмыс аяғында қолды ұқыптап сабынмен жуу қажет.

5. Бояғыш заттармен абайлап жұмыс істеңдер.

Оны киімге, қолға, денеге жұқтырмауға тырыс.

Ағаш өңдеу кәсіпорындарында мұндай жұмыстар арнаулы

станоктарда атқарылады. Бұйымдарды әсемдеуші - әрлеушілер

сәндейді. Машинаның көмегімен олар бұйымды бояп, арнаулы

құрғатқыштарда кептіреді.

Тексеру сұрақтары

1. Оқу материалының маэмұны езгерілді ма?

2. Қандай сабақтың түрі мен типі қолданылды?

3. Неге қолданған әдістер анықгалған сабақгың типінде тиімді?

4. Оқыту құралдардың іріктелуі дүрыс орындалды ма?

5. Ағаш материалын тазалауға, басқа қандай аспаптар қолдануға

тиімді болар еді?

6. Оқушы өңдеудің технологиялық процесін дұрыс, сапалы

орындауға мүмкіндік тууына қандай қолайлы тәсілдер

қолданылды?

Үсынылатын әдебиеттер

1. Еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы ( 3 сынып). - Апматы,

2003 ж.

2. Выгонов В.В. Практикум по трудовому обучению. -М., 1999 ж.

3. Геронимус Т.М. Урок труда. Я все умело сам (УМК). -М., 1998

Ж.

4. Гукасова А.М. Методика трудового обучения. -М., 1990ж.

5. Давлетова K.LLI. Методика трудового обучения в начальных

классах. -Уральск, 2005ж.

6. Оралбекова Т. Еңбекке баулу (3 - сынып). -Алматы, 2003 ж.

Лабораториялык жумыс №в

Тақырыбы. оқушыларды матадан жұмыс орындауға үйретудің

оқыту мазмұны және оның технологиясы.

26

Объектісі: бастауыш мектептің оқу процесіндегі 4 - сынып еңбекке

баулу пәнін оқыту мазмуны.

Предметі: матамен жұмыс орындаудағы оқушылардың білімі мен

іскерлігін жүйелеу және қорытындылаудың оқыту мазмұнын

құрастыру.

Мақсаты: еңбекке баулу сабағында оқушылардың матамен жумыс

орындау технологиясы сабақ жоспарының жобасын жасау.

Міндеттері:

- жумыстың құрылымы және мазмунымен уқыпты танысу;

- белгіленген сыныптағы тақырыптың оқу материалы

мазмунымен танысу;

- көмекші оқу-әдістемелік құжаттармен оқытудың мазмунына

тиімді сабақтың формасы мен қуралдарын негіздей іріктеу;

- сабақ жоспарының мазмунын қурастыру;

- оқытудың дидактикалық материалдарын (құралдарын) жасау;

- орындалған сабақ жоспар жобасын тәжірибеде тексеру;

- орындалған жумыс мазмуны туралы есеп беру.

Жұмыстың құралдары: Бастауыш мектептің еңбекке баулу пәнінің

білім беру стандарты, 4 сыныпқа арналған еңбекке баулу пәнінің оқу

бағдарламасы, күнтізбелік жоспары, оқу және әдістемелік

қуралдары, ұсыныстар, кернекіліктер: буйым үлгілері, таблица,

бұйымның технологиялық карта; сызба құралдары; маталардың

түрлері, қағаз, қажетті техникалық матамен жумыс істеуге қажетті

аспаптар және т.б..

Жұмысты орындауға нұсқау

4 сыныпқа арналған тақырыптық оқу материалының мазмунымен

тапсырма №1 танысып, оқу бағдарламасында анықталған сол

тақырыпқа сәйкес білім беру мазмунымен салыстырылады.

Тақырыпқа белгіленген уақыт мөлшерін күнтізбелік - тақырып пен

оқу бағдарламасынан көруге болады. Тақырыптың оқу материалы

арқылы сабақтың дидактикалық, дамытушылық және тәрбиелік

мақсаттары айқындалынады. Осы мақсатгарды жүзеге асыру және

оқушыға оқу материалын жүйелету және қорыту үшін теориялық

негіздей отырып, сабақтың тиімді және қолайлы формасы, әдістері

және куралдары іріктелінеді. Оқытудың қуралдарын пайымдаудан

кейін сабаірың құрылымын қарастыруға кіріседі. Тақырыптың

мазмунындағы оқу материалының көлемін, қиындығын, күрделілігін,

тереңдігін, аумақгылығы және т.б. ерекшеліктерін іріктеу, даралау,

толықтыру, жүйелеу жумыстарымен шуғылдана оқушының матамен

27

жұмыс орындаудағы білімі мен іскерлігін жүйелеу және қорыту оқу

материалының элементтерін анықтайды. Оқушының белсенділігі

мен танымдық, психикалық және физиологиялық қасиеттерінің

дамуына ықпал көрсететін, оның теориялық білімі мен практикалық

іскерлігін қорытуға арналған дидактикалық тапсырмалар

дайындалады. Оқушының теориялық білімі мен іскерлігінін

жүйеленуіне студент практикапық жұмыс объектісін сабақга

жасатуға да мүмкіндігі бар. Егер практикалық жұмыстың

мазмүнымен оқушының білімін қорыту керек болса, онда объектіні

оқушы практикалық сабақта жасап үлгеру уақыт мелшері

тексеріледі. Оның қажетті, нақгы, қолайлы материалдары мен

аспаптарын анықгау да естен қалмауы да орынды.

Келесі кезеңде оқушының білімі мен іскерлігінің жүйеленуі, оны

қорыту бақылау формасы мен әдістері анықталып .қажетті

тапсырмалар дайындалады. Бүл кезеи аякгалғаннан кейін сабац

жоспарының құрылымын толық жазбаша қурастыруға кіріседі.

Сабақтың оқыту әдістемесінің көлемі, нақгы, анық және кең ашылыл

орындалады. Сонымен бірге, сабақ құрылымындағы кезеңдердін

уақытысы белгіленеді.

сы тақырыптық оқыту мазмүнының жобасын белгілеген сабаққа

кететін жалпы уақыт мөлшеріне сәйкестігі дәл анықталады.

Орындалған сабақ жоспарының жобасын ұжымды формада

талқылай тузете отырып, оқытушыдан рұқсат ала, тәжірибеде

(мектепте) тиімділігі мен қолайлығын сынай тексереді. Оның

мазмұндылығы мен тиімділігі туралы бастауыш мектеп

мүғалімдерінен пікір алып, олардың бағасы белгіленеді. Жұмыстың

соңында студент өзінің жумысы туралы оқытушыға есеп береді.

Жұмыстың орындалу шартына ескертулер

- жүмысты орындаушы тақырыптың оқу материалын

толықтыруға, тереңдетуге, ықшамдауға мүмкіндігі бар;

оқыту түрін, формасын, қуралын, әдістерін өз еркімен сабақтың

мақсатына сәйкес таңдайды;

тақырыптық сабақ жоспарының оқыту құралдары, формасы

және әдістері, дидакгикалық материалдары оқушының

танымдық, психикалық және физиологиялық функциялары мен

процестерін дамытуға ықпалының болуы;

орындалған сабақ жоспарының жобасындағы оқыту

құралдардың, іс - әрекеттердің дидактикалық принциптер мен

критерияларына қайшы келмеуі;

тапсьфад °^ын^а^шы темендегі материалдарды оқытушыға

а) сабақ жоспарының жобасына теориялық негіздемесі;

Тақь,рьіпты^ сабақ жоспарының тәжірибеде тексерілген үлгісі;

28

в) оқытудың дидактикалық материалдары.

Тапсырма №1.

Тақырып: Жібек жіп туралы мағлүмат. Матамен жұмыс істеу

(1 сағат)

Мақта, жүн жіптерді станокта иіретін болса, жібек жіпті адам

иірмейді, оны көбелектің дернәсілі иіреді.

Мүндай құртгың түрін тұт жібек қурты деп атайды. Сонымен жібек

құрты дегеніміз түсінікті. Ал неліктен «түт» деп атайды?

Өйткені көбелектің жібек құрты тек қана тұт ағашының

жапырағымен қоректенеді. Қуыршаққа айналардың алдында қүрт

жіңішке жіп шығарып, бүкіл денесін түгел сол жіппен орып тастайды.

Одан жібек қуыршақ пайда болады. Адамдар жібек қуыршағын

тарқатып, жіп орап, бірден тоқыма фабрикасына жеткізеді. Одан

жібек матасы өндіріледі. Жібек құрты мен қуыршақтың салмағы бар

болғаны екі грамм мөлшерінде. Бірақ бір қуыршақтағы жібек жіптің

үзындығы бір жарым километр болады. Жібектен парашют

жасағанда мықты әрі жеңіл болатынын ең бірінші рет орыс

енертапқышы Глеб Евгеньевич Котельников ойлап тапқан. Қазіргі

кезде жібектің қолданбайтын жері жоқ. Одан неше түрлі өздерің киіл

жүрген әсем көйлектер, орамалдар, жейделер, терезе перделері,

төсек жапқыштар т.б. бұйымдар тігеді.

Практикалық сабақта жібек матасының қалдығынан раушан

гүлінің пішінін сәнді етіп жасаттыру.

Ол үшін жібек матаны түтікше етіп ине-жіппен тігіледі. Оның

ұзындығы 20 см, диаметрі 10-15 болады. Түтікшенің бір ұшын ине-

жіппен ұстатып екінші ұшына қарай тартқанда бастапқы ұшында

раушанның гүл шоғы сияқты пішін пайда болады.

Тексеру сурақтары

1. Қандай өзгерістер оқу материалының мазмұнына енгізілді?

2. Қандай сабақтың түрі мен типі қолданды?

3. Дәстүрлі сабақ құрылымымен, сіздің жасаған сабақ жоспары

қурылымында өзгеріс бар ма?

4. Оқушының білім мен іскерлігін жүйелеп қорытындылауда,

қандай оқытудың қуралдары қолданылды?

5. Оқушының білімі мен іскерлігінің жүйелену дәрежесін, қандай

бақылау әдісімен тексердің?

29

Үсынылатын адебиеттер

1. Еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы(4 сынып). - Алматы,

2003 ж.

2. Выгонов В.В. Практикум по трудовому обучению. -М., 1999 ж.

3. Геронимус Т.М. Урок труда. Я все умело сам (УМК). -М., 1998

ж.

4. Гукасова А.М. Методика трудового обучения. -М., 1990 ж.

5. Давлетова К.Ш. Методика трудового обучения в начальных

классах. Уральск, 2005 ж.

6. Өстеміров К. Еңбекке баулу (4 - сынып). - Алматы, 2000 ж.

7. Нагибина М.И. Чудесы из ткани своими руками. -Ярославь,

1998 г.

Лабооаториялык жумыс №7

Тақырыбы: оқушыларды ермек саздан буйым орындауды үйретудің

оқыту мазмуны және оның технологиясы.

Объекгісі: бастауыш мектептің оқу процесіндегі 2 - сынып еңбекке

баул у пәнін оқыту мазмуны.

Предметі: ермек саздан буйым жасауда окушылардың машықтық

қасиетін дамытудың оқыту мазмунын қурастыру.

Маңсаты: еңбекке баулу сабағында оқушылардың ермек саздан

буйым орындау сабақ жоспарының жобасын жасау.

Міндеттері:

- жумыстың қурылымы және мазмунымен уқыпты танысу;

- белгіленген сыныптағы тақырыптың оқу материалы

мазмунымен танысу;

- көмекші оқу - әдістемелік қужаттармен оқытудың мазмунына

тиімді оқытудың қуралдарын негіздей іріктеу;

- сабақ жоспарының мазмунын қурастыру;

- оқыгудың дидактикалық материалдарын (қуралдарын) жасау;

- орындалған сабақ жоспар жобасын тәжірибеде тексеру;

- орындалған жумыс мазмуны туралы есеп беру.

Жұмыстың қуралдары: бастауыш мектептің еңбекке баулу пәнінің

білім беру стандарты, 2 сыныпқа арналған еңбекке баулу пәнінің оку

бағдарламасы, күнтізбелік жоспар, оқу - әдістемелік қуралдары,

усыныстар, көрнекіліктер: буйым үлгілерідехнологиялық карта;

зо

сызба құралдары; техникалық аспаптар, темір сымы, саз немесе

пластилин, қағаз, ыдыстар, стекгер және т.б..

Жұмысты орындауға нұсқау

2 сыныпқа арналған тақырыптық оқу материалының мазмұнымен

тапсырма №1 танысып, оқу бағдарламасында анықталған сол

тақырыпқа сәйкес білім беру мазмұнымен салыстырылады.

Тақырыпқа белгіленген уақыт мөлшерін күнтізбелік - тақырып пен

оқу бағдарламасынан көруге болады. Тақырыптың оқу материалы

арқылы сабақтың дидакшкалық, дамытушылық және тәрбиелік

мақсаттары айқындалынады. Осы мақсаттарды жүзеге асыру және

оқушыға оқу материалын игерту ұшін теориялық негіздей отырып,

сабақтың тиімді және қолайлы формасы, әдістері және құралдары

іріктелінеді. Оқытудың құралдарын пайымдаудан кейін сабақтың

қурылымын қарастыруға кіріседі. Тақырыптың мазмұнындағы оқу

материалының көлемін, қиындығын, күрделілігін, тереңцігін,

аумақтылығы және т.б. ерекшелікгерін ірікгеу, даралау, толықтыру,

жүйелеу жұмыстарымен шүғылдана нақты оқушыға игерілетін оқу

материалының элементтерін анықтап жүйелейді. Оқушының

белсенділігі мен танымдық, психикалық және физиологиялық

қасиеттерінің дамуына ықпал көрсететін, оның машықгану қабілетіне

арналған дидактикалық тапсырмалар дайындалады. Оқушының

машықтану қасиетін нығайтатын әдіс-тәсілдері көрсетіліп,

практикалық жұмыстың объекті үлгісі жасалынып, оның көрнекіліктегі

тиімді технологиялық процессі белгіленеді. Бұл объекгіні оқушы

практикалық сабақта жасап үлгеру уақыт мөлшері тексеріледі. Оның

қажетті, нақты, қолайлы материалдары мен аспаптарын анықгау да

естен қалмауы да орынды.

Келесі кезеңде оқушының машықтану қабілетінің даму дәрежесін

бақылау формасы мен әдістерін анықтай қажетті тапсырмаларды

дайындайды. Бүл кезең аяқталғаннан кейін сабақ жоспарының

қүрылымын толық жазбаша құрастыруға кіріседі. Сабақтың оқыту

әдістемесінің көлемі, нақгы, анық және кең ашылып орындалады.

Сонымен бірге, сабақ құрылымындағы кезеңдердің уақытысы

белгіленеді.

Осы тақырыптық оқыту мазмүнының жобасын белгілеген сабаққа

кететін жалпы уақыт мөлшеріне сәйкестігі дәл анықталады.

Орындалған сабақ жоспарының жобасын ұжымды формада

талқылай түзете отырып, оқытушыдан рұқсат ала, тәжірибеде

(мектепте) тиімділігі мен қолайлығын сынай тексереді. Оның

мазмүндылығы мен тиімділігі туралы бастауыш мектеп

мұғалімдерінен пікір алып, олардың бағасы белгіленеді. Жұмыстың

соңында студент өзінің жұмысы туралы оқытушыға есеп береді.

31

Ж у м ы с ты ң о р ы н д а л у ш а р ты н а е с к е р т у л е р

жұмысты орындаушы тақырыптың оқу материалы»

толықгыруға, тереңдетуге, ықшамдауға мүмкіндігі бар;

- оқыту түрін, формасын, құралын, әдістерін өз еркімен сабақтың

мақсатына сәйкес таңдайды;

тақырыптық сабақ жоспарының оқыту құралдары, формасы

және әдістері, дидактикалық материалдары оқушының

танымдық, психикалық және физиологиялық функциялары мен

процесс қасиетгерін дамытуға ықпалының болуы;

орындалған сабақ жоспарының жобасындағы оқыту

кұралдардың, іс - әрекеттердің дидактикалық принциптер мен

критерияларына қайшы келмеуі;

жұмысты орындаушы төмендегі материалдарды оқытушыға

тапсырады:

а) сабақ жоспарының жобасына теориялық негіздемесі;

} тақырыптық сабақ жоспарының тәжірибеде тексерілген үлгісі;

в) оқытудың дидактикалық материалдары.

Тапсь/рмя Nq1

Таңырып: Ермек саздан ыдыс жапсырмалау (1 сағат)

fiar^n ЗЯҚ ЖИЬІНТЬІҒЬІН сеРвиз деп атайды. Шай ішетін сервиздер

Pd Z Z Сервиздері 2 - 6 нәрседен туруы мүмкін.

болалкі _.^ервиздеР пайдаланылатын орнына қарай өр түрлі

Сеовиз кіпиіг^.0 сервиз жапсырмалағанда осыны есте үстаймыз.

Өрнектео ягімп^ІНЫҢ сыртқы беттеР'н өрнектеу онша күрделі емес.

қалемшемен йнп'дәндер,мен бейнеленген бедерлі суретпен және

Екінші сыныптя^іі арк,ылы жасалады. Бояумен жазуға да болады.

естеріңе түсіріңдер °уреттерді қалай жазып- бейнелегенімізді

піщінін^к^оап3!? ^ үлкен мәні баР■ Кофе қайнаткыштың

"ластмасса шө™ е^ ал шайнек үщін

стақанға еом&кгаіп уға болатынын білу қиын емес. Осындай

Пішінді өңцеп, бояу ғ^ Гқ ал ад ь Г3" ’ ШаЙНеКТІҢ пішініне келтіРеміз-

Тексеру сұрацтары

өзгер!с°енг^лдГме?Н 0қушыға 0рьіндатУ ҮШін оқу материалында

2. Кандай сабаюың түрі мен типі қолданлы?

а акта оқушының қандай қасиетін бақыладың?

32

4. Қандай оқытудың формасы қолданылды?

5. Оқушының машықгану қасиетін дамытуға өзің қандай тәсілдер

ұсындың?

6. Объекгіні басқа қандай материалдан жасауға және безендіруге

болар еді?

7. Машықгану қасиетін қандай критериямен бағалайсың?

Үсынылатын әдебиеттер

1. Еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы(2 сынып). -Алматы,

2003 ж.

2. Выгонов В.В. Практикум по трудовому обучению. -М., 1999 ж.

3. Геронимус Т.М. Урок труда. Я все умело сам (УМК). -М., 1998

ж.

4. Гукасова А.М. Методика трудового обучения. -М., 1990ж.

5. Давлетова К.Ш. Методика трудового обучения в начальных

классах. Уральск, 2005 ж.

6. Оралбекова Т. Еңбекке баулу (2 - сынып). -Алматы, 2003 ж.

7. Конышева Н.М. Лепка в начальных классах. -М., 1985 г.

Лабораториялык ж у м ы с №8

Тақырыбы: оқушыларды қолөнер бұйымын жасауға үйретудің

оқыту мазмұны және оның технологиясы.

Объектісі: бастауыш мекгептің оқу процесіндегі 4 - сынып еңбекке

баулу пәнін оқыту мазмұны.

Предметі: оқушылардың жұмсақ материалдан (былғары) игерген

білімі мен іскерлігін жаңа жағдайда қолдана алудың оқыту мазмұнын

құрастыру.

Мақсаты: еңбекке баулу сабағында оқушының былғарыдан көркем

бұйымдарды шығармашылықпен орындау сабақ жоспарының

жобасын жасау.

Міндеттері:

- жұмыстың құрылымы және мазмунымен уқыпты танысу;

- белгіленген сыныптағы тақырыптың оқу материалы

мазмунымен танысу;

- көмекші оқу - әдістемелік құжаттармен оқытудың мазмұнына

тиімді оқьггудың құралдарын негіздей іріктеу;

- сабақ жоспарының мазмунын құрастыру;

- оқытудың дидактикалық материалдарын (қуралдарын) жасау;

- орындалған сабақ жоспар жобасын тәжірибеде тексеру;

33

- орындалған жумыс мазмұны туралы есеп беру.

Жұмыстың құралдары: бастауыш мектептің еңбекке баулу пәнінің

оілім беру стандарты, 4 сыныпқа арналған еңбекке баулу пәнінің оку

бағдарламасы, күнтізбелік жоспар, оқу және әдістемелік қуралдары,

ұсыныстар, көрнекіліктер: былғары бүйымның улгілері; былғары

материалы, сызба қүралдары; техникалық аспаптар; тігін

материалдары мен аспаптары және т.б..

Жұмысты орындауға нусқау

4 сыныпқа арналған тақырыптық оқу материалының мазмұнымен

тапсырма №1 танысып, оқу бағдарламасында анықталған сол

ақырыпқа сәйкес белгіленген шығармашылық жұмыстың

азмұнымен салыстырылады. Тақырыпқа белгіленген уақыт

finna*e^ i *^Ү^тізбелік - тақырыл пен оқу бағдарламасынан көруге

оолады. Шығармашылық жұмыстың мазмүны арқылы сабақгың

ой«!^ГКаЛЫҚ’ Дамытушылық және тәрбиелік мақсаттары

ппкшп^,ЛЫНаДЫ' ^сы ма^саттарды жузеге асыру және оқушының

тмімы^waTblH мазм.нын теориялық негіздей отырып, сабақгың

Пккітипи.и6 Қолаилы Формасы, әдістері және құралдары іріктелінеді.

к^ралдаРЬІН пайымдаудан кейін сабақтың қурылымын

көлемім L 3 к,рюеді- Такырылтық шығармашылык жумыстың

ерекшеп|1-^^1ГЫН’ күрделілігін' тереңдігін, аумақгылығы және т.б.

шуғылляня u р,ІСГ®У' Дэралау, толыідыру, жүйелеу жұмыстарымен

о б ъ е Г объектілеРДі алдын- a Z дайындайГы. Таңдалған

онда жумыгткіи т'Ң қыз!?ІҒУшылығына, қабілетіне сәйкес келмесе,

окушы праеті^алІ«РЫЙяН Ө3' тачцауға мүмкіндігі бар. Бул объектіні

тексерілед? о Г и ЖаСЭП үЛГеру аспаптаоын яны ^ , нақгы, қолайлы ма теурақиЫалТд арМывЛ ШмвеРнІ

ү л 2 2 “„ m « ™ VauS „ r eH да Орындалып

болады. шығаРмашь|лық жұмысты үй тапсырмасына беругеде

мен әУстерін^нь?к?^ляЬІҢ Жасаған бҰйымын бақылау формасы

бағалаудың қосымша ^йтвСТУДЭНТ ШЬІҒаРмашылық жүмыстарды

аяқталғаннан кейін ^абақ ^коспап а^ЬШ " " W керек‘ Б*Л Ке3еЧ

кұрасгыруға кіріселі Қурылымын толық жазбаша

» 4 ».* S n i u S S ' S ! ! 0Wy •» « « « * * , галемі, накгы,

Осы тақырыптык белгіленеді. 6ірге’ са<ж

кететін жалпы уакьгг мап ЫНьің жо6асын белгілеген сабаққа

Орындаин c X Wl J ^!.U?.p'H6 “ "««ігі Двл анықгалады.

талқылай түзете отыпып Р ң жобасын ұжымды формада

Қ лаилығын сынай тексереді. Оның

мазмұндылығы мен тиімділігі туралы бастауыш мектеп

мұғалімдерінен пікір алып, олардың бағасы белгіленеді. Жұмыстың

соңында студент өзінің жұмысы туралы оқытушыға есеп береді.

Жұмыстың орындалу шартына ескертулер

- жұмысты орындаушы тақырыптың оқу материалын

толықтыруға, тереңдетуге, ықшамдауға мумкіндігі бар;

- оқыту турін, формасын, құралын, әдістерін өз еркімен сабақтың

мақсатына сәйкес таңдайды;

- тақырыптық сабақ жоспарының оқыту құралдары, формасы

және әдістері, дидактикалық материалдары оқушының

танымдық, психикалық және физиологиялық функциялары мен

процесс қасиеттерін дамытуға ықпалының болуы;

- орындалған сабақ жоспарының жобасындағы құралдардың, іс -

әрекеттердің дидактикалық принциптер мен критерияларына

қайшы келмеуі;

- жүмысты орындаушы төмендегі материалдарды оқытушыға

тапсырады:

а) сабақ жоспарының жобасына теориялық негіздемесі;

б) тақырыптық сабақ жоспарының тәжірибеде тексерілген үлгісі;

в) оқытудың дидактикалық материалдары.

Тапсьюма №1

Тапсырма: Мата немесе былғарыдан аппликация техникасында

сәнді «Панно» дайындау (1 сагат)

Панно - қоғамдық мәдени орындарды, уй бөлмелерін әсемдеу

және безендіру ушін жасалатын өнер туындысы. Оны оқушыларда

жасай алады. Ол үшін қажетті заттар: сурет жақтаушы (рама), ирек

таспа, түрлі түсті мата, жіп, ине.желім, бір түсті қалың қатты мата.

Оқушы өзінің таңдауы бойынша безендіру объектісінің нобайын

қалам саппен қағазға орындайды. Қатты ағаштың ұнтағынан

жасалған тақтайшаны кесіп(өлшеммен) немесе картонды алуға да

болады. Оның бетіне «фон» ретінде бір өңді түсті матамен немесе

былғарымен жапсырылады. Нобай бойынша бейне кесіннің пішіні

мен түсіне орай мата немесе былғарыны қыиып, бір өңді жазық

матаның немесе былғарының бетіне жапсырады. Дайын болған

жұмыстың жиек бөліктерін ағаш немесе тығыз түсті картонмен

безендіріп рамасын қондырады. Соңғы кезең «Панно» ілгекгі жасап,

жумыстың теріс жағына қондырады.

Тексеру сұрақтары

1. Оқу материалында толықгыру, ықшамдау өзгерістері енгізілді

ме?

2. Қандай сабақгың түрі мен типі қолданылды?

3. Оқушыны жаңа оқу материалын басқа жағдайда қолдана алу

мүмкіндігі қандай болды?

4. Шығармашылық жұмысқа оқушының игерген білімі мен іскерлігі

жеткілікті болды ма?

5. Қандай технологиялық процесін материалды өңдеуде, оқушы

жұмыс орындауда жиі қолданды?

6. Муғалімнің тарапынан қандай көмек көрсетілді?

7. Оқушының шығармашылық жумысы қандай критерияда

бағаланды?

.сынылатын әдебиеттер

1. Еңбекке баулу пәнінің оқу бағдарламасы (4 сынып). -Алматы,

2003 ж.

2. Выгонов В. В. Практикум по трудовому обучению. -М., 1999 ж.

3. Геронимус Т. М. Урок труда. Я все умело сам (УМК). -М., 1998

ж.

4. Гукасова А. М. Методика трудового обучения. -М., 1990 ж.

5. Давлетова К.Ш. Методика трудового обучения в начальных

классах. -Уральск, 2005 ж.

6. Өстеміров К. Еңбекке баулу (4 - сынып). -Алматы, 2000 ж.

7. Барадулин В.А. Основы художественного ремесла. -М., 1979 ж.

8. Әміргазин Қайрат. Қазақ қолөнері. -Алматы, 1986 ж.

э. Афонькин С.Ю. Орнаменты народов мира. -С - ПБ., 1998 ж.

0. Маргулин А.Х. Казахская народная прикладная искусство. В 3-

хтомах.-Алматы, 1986, 1988, 1994 ж.ж.