1.6 Курстың тақырыптық жоспары

№

Тақырыптың атауы

Дәріс

Практикалық

СОБӨЖ

СӨЖ

1

Кіріспе

1

1

2

Нуклейн қышқылдарының биологиялық мәні. Нуклейн қышқылдарының физика - химиялық қасиеттер құрылымы жэне қызметтерінің жалпы сипатамасы. ДНК молекула құрылысы. Уотсон мен Крик моделі. РНК молекуласының құрылысы және оның ДНК айырмашылығы. Нуклейн қышқылдарының денатурациясы және олардың гибридизациясы. Грифитс, Эвери, Мак-Карти, Херши жэне Чейз еңбектері.

1

1

4

3

Репликацияның молекулалық механизмдері. Нуклеин қышқылдарының генети-калық информацияны алып жүру ролі. ДНК репликациясының схемалары консервативті, жартылай консерва-тивті дисперсионды. Жар-ылай коңсервативті репли-кация туралы Мезельсон мен Сатальдың дәлелдемелері. Репликацияның механизмі жайлы қазіргі көзқарастар. Репликация ферменттері ДНК - полимераза, ДНК - топоизомерада т.б.

1

1

5

4

Транскрипцияның молекулалық меха-низмдері. РНК –ның матрицалық түзілуі. РНК - ның матрицалық тузілуінің ерекшеліктері. Прокариот-тардағы транскрипцияның реттелуі. РНК - полимераза, құрылымы мен қасиеттері. РНК рецессингі. Эукариот-тар мен прокариоттардағы тран-скрипцияның реттелуі. РНК - ның эксонинтрондық кұрылымы. Прокариоттардағы спайсинг. Транскрипция ингибриторлары. Эукариоттардағы транскрипция бірліктерінің моделі.

2

2

5

5

Ақуыз биосинтезі. Генетикалық информацияның трансляциясы. Транс-порттық РНК. Инфор-мациялық РНК. Эукариоттар мен прокариот-тардағы и- РНК құрлысының ерекшеліктері генетикалық код. Трансцляция және оған қатысты ферменттер. Ақуыз биосинтезінің негізгі кезең-дері: активация, инициация, элонагация жэне термина-ция. Ақуыз биосинтезінің молекулалық механизмдері. РНК-ның ақузыз биосин-тезіндегі акцепторлық жэне адапторлық ролі.

2

2

5

6

Рибосомалар құрылымы және трансляция. Рибосомалардың морфо-логиясы, құрылымы, құрылысы жэне құрамы. Рибосомалардың қызметтері. Рибосомалар-дың жұмыс циклы. Рибосомалықтар. Олардың құрылысы мен қызметтері. Ақуыздардың аминқышқыл-дық. Бастапқы құрылымы. Рибосомалық РНК мен арақатынасы.

2

2

5

7

Геннің нәзік құрылысы. Гендер қызметінің реттелуі. Геннің нәзік құрылысына талдау жасау. Ген құрылымы жайлы қазіргі көзқарастар. Аллельдер аралық комплементация. Ген қызметтері реттелуінің, молекулалық механизмдері. Оперон жүйесі. Эукариоттардағы генетикалық құрылым. Гендер экспрес-сиясының молекулалық механизмдері.

2

2

5

8

Генетикалық код. Амин қышқылдарының кодалануы. Цистон. Кодтың негізгі қасиеттері. Жекеленген кодондардың құрылымы. Кодтың бұзылуы және оның ерекшеліктері. Кодтың биологиялық мәні. Кодтың универсалдылығы. Генетикалық кодтың пайда болуы мен транскрипциясы.

1

1

5

9

Мутацияның молекулалық негіздері. Нуклеин қышкыл-дарының эволюциясы. Нуклеин қышқылдарының мутациясы. Хромосомалардың құрылымдық мутация-сы. Гендік мутацияның молекулалық механизмдері. Индукциялық мутогенез. Мутогендік факторлар: иондаушы сәулелер, химиялық агенттер.

1

1

4

10

Нуклеин қышқылдарының алмасуы мен ауысуының молекулалық механизм-дері. Плазмидтер. Нуклеин қышқыл-дарын зерттеуде обьект ретінде микро-организмдерді қолдану жолдары. Микроорганизм-дерге гентикалық талдау жүргізудің ерекшеліктері. Вирустар, бактериофаггар олардың құрылысы мен құрылымдары. Трансдукцияның моле-кулалық механизмдері. Микроорганизм-дердегі рекомбинация. Жалпы рекомбинацияның модельдері. Сайттық - ерекше рекомбинация. Бактерия плазмидтері.

1

1

4

11

Ген инженериясының мәселелері мен міндеттері. Ген инженериясының қалыптасу тарихы. Алғашқы рекомбииант-ты ДНК -ны жасаудағы П.Бергтің еңбектері. ДНК - ның клондалуының молекулалық механизмдері. Коэннің еңбектері. Рестриктаза ферменттері. Г.Корананың дрожжалардың аланинді т РНК - сын қолдан түзуі. Плазмидтер, эписомалар, профагтардың ген инженериясындағы маңызы. Молекулалық клондарға арналған векторлар. Рекомбинантты ДНК - ны жасау принциптері. Сомалық клетқаларды гибридизациялау.

1

1

3

1

ДНҚ молекуласының биспиральды үлгісінің құрылуы және комплементарлық принциптің ашылуы. ДНҚ-ның қос спиральді молекулалық үлгісі (Дж.Уотсон жөне Ф.Крик).

1

2

Молекулалық биология қазіргі заманғы теориялық және практикалық міндеттері. ХХІ ғасырдағы молекулалық биологияның дамуы

1

3

Сақиналы және суперспиральды ДНҚ молекуласы. ДНҚ денатурациясы. Гиперхромды эффект.

1

4

Нуклеин қышқылдарының молекулалық гибридтелуі және ренатурациясы.

1

5

Молекулалық гибридизация негізінде ДНҚ-ның нуклеотидтік тізбегінің ұқсастығын анықтау

1

6

ДНҚ-ның нуклеотидтік тізбегін анықтау. Максам-Гильберт әдісі, Сенгер әдісі.

1

7

ДНҚ-ның химико-ферменттік синтезі. ДНҚ-ның нуклеотидтік тізбегін анықтаудың дидезоксинуклеотид әдісі.

1

8

Сақиналы ДНҚ репликациясы. Эукариот және прокариот репликациясының ерекшеліктері.

1

9

Репликативті айырым, оның құрылымы және қызметі. Бір бағытты және екі бағытты репликация.

1

10

Транскрипцияның инициациясы, элонгациясы және терминациясы. Промоторлы аймақ, ТАТА-тізбек (Прибнов-бокс).

1

11

Сплайсинг механизмдері және оның түрлері. Альтернативті сплайсинг. Аутосплайсинг Экзондар және интрондар

1

12

Генетикалық код. Оның негізгі қасиеттері. Кодон құрылымы.

1

13

Бактериялардағы трансляция процесінің инициациясы және оның этаптары. Элонгацияның белоктық факторлары. Трансляция процесінің терминациясы.

1

14

Бактериялық плазмидтер және олардың типтері. Вирустардың құрылысы. ДНК-қ және РНК-қ вирустар.

1

15

Белок-белоктық өзара әрекеттестік. Олардың белок мултимерлерінің өзіндік жиналу үшін маңызы және молекулалық құрылымы.

1

15

15

15

45