Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
гос сораулыклар филология.doc
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
78 Кб
Скачать
☆

Тел тарихы

  1. Әдәби телгә билгеләмә, аның төп билгеләре. Татар гомумхалык теле һәм язма әдәби теле формалашуның кыскача тарихы.

  2. Борынгы төрки тел, аның төп билгеләре. Борынгы төрки телнең фонетик, лексик, грамматик үзенчәлекләре. Борынгы төрки тел чорына караган язма истәлекләр.

  3. Хәзерге татар теленең яшәеше. Татарстан халыкларының телләре турындагы Закон һәм аның тормышка ашырылуы.

  4. Татар телендә сузык авазларның тарихы. Идел буенда сузыклар күчеше.

  5. Татар әдәби теле үсешен чорларга бүлеп өйрәнү: Идел буе Болгар дәүләте (X-XIII гасырның беренче яртысы) һәм Алтын Урда дәүләте (XIIIгасырның икенче яртысы – XV гасырның беренче яртысы) чоры төрки-татар әдәби теле. Бу чорларга караган язма истәлекләр, аларның тел-стиль үзенчәлекләре (кыскача күзәтү).

  6. Татар әдәби теле үсешен чорларга бүлеп өйрәнү: Казан ханлыгы чорында (XV гасырның икенче яртысы – XVI гасырның беренче яртысы) һәм XVII-XVIII гасырларда татар әдәби теленең үсеше. Бу чорларга караган язма истәлекләр, аларның тел-стиль үзенчәлекләре (кыскача күзәтү).

  7. XIX гасырда татар әдәби теле үсеше. Милли әдәби телгә билгеләмә, аның барлыкка килү шартлары. Әдәби телдәге агымнар. XIX гасырга караган язма истәлекләр, аларның тел үзенчәлекләре.

  8. ХХ гасырның беренче чирегендә татар әдәби теленең үсеше: поэзия, проза, драматургия теленә кыскача күзәтү. Бу чорда иҗат иткән язучылар һәм шагыйрьләр.

Диалектология

    1. Урта диалектның квалификацион билгеләре һәм сөйләшләргә бүленеше.

    2. Көнбатыш диалектның классификацион билгеләре һәм бу диалектның башка төрки телләргә мөнәсәбәте.

    3. Көнчыгыш диалектлар төркеменең классификацион билгеләре, аның татар диалект системасындагы урыны.

4