2.4. Интеграциялап оқытудың модельдері,

интеграция және дифференциация.

2.4.1. Жалпы білім беретін мектептегі

қалыпты сыныпта біріктіріп оқыту.

Сенсорлы бұзылысы (көру және есту бұзылысы) бар балаларды жалпы білім беру мектеп шарттарына сай оқытуға дайындаудың кейбір практикалық тәжірибесі мен ынтасы бұл Ресейдің жаңашыл арнайы педагогикасына жатады (Н.Д. Шматко және т.б.).

Жалпы білім беру мектебіндегі керең балаларды жалпы метептегі қалыпты сыныпта интернаттарда оқыту бұл Ресейлік білім беру жүйесінде айтарлықтай жаңа құбылыс. Жақын араға дейінгі уақытта керең және нашар еститіндер жалпы білім беру мекемелерінде сирек және байқаусыздап түсіп отырды. Бұл Ресей мен СССР-де әлеуметтік экономикалық және мәдени шарттарға байланысты күштелген , сондықтан ақ эффективті интеграция болуы мүмкін немесе еститіндердің ортасындағы есту бұзылысы бар ақылды балалардың интеграциясы .

Қазіргі таңда есту бұзылысы бар балаларды интеграциялау процесі жиі болатын құбылыс болып отыр, ол бала орналасатын білім беру ортасының ерекше талаптарын сақтауды жүзеге асырылады және (бұлжытпай) кеңею үстінде.

Керең және нашар еститіндердің ата-аналары өз балаларына жалпы білім беру мекемелерінде оқытуды әр түрлі себептерге байланысты таңдайды:

1) естуінде бұзылысы бар балаларға арнайы білім беру жүйесі туралы қажет ақпараттың жоқ болуы.

2) естуінде бұзылысы бар балалармен көпшілікке арналған білім беру мекемелеріне барудың мәртебелілігі.

3) жалпы білім беру мекемелеріндегі оқытуға естуінде бұзылысы бар балалардың дайындығын обьективті бағалау.

4) көптеген жағдайда (интернат түрінде болып келетін) арнайы мекемелердің интернат түріндегі мекеме болып келуіе байланысты баланың жіберкісі келмеу.

Ата-аналардың таңдауы нақты мотивтерге тәуелсіз түсіну мен сыйлауға тұрарлық, бірақ естуінде кемістігі балалардың дамуы мен білім алуы тек аз мөлшердегі балалар бөлігіне, ерте диагностикамен жаңа түзету жаттығуларының арқасында сөйлеуі мен жалпы дамуы деңгейіне байланысты жастық мөлшерде жақындап қалғандарға ғана тиімді(И.М.Гилевич, А.И.Тигранова).

Жалпы білім беру мекемелерінде оқитын керең және нашар еститін балалар қосымша арнайы сурдопедагогикалық көмектер алуы керек, бұл көмекті арнайы мекемедегі дефектологиялық кабинеттер сурдологиялық орталықтар, кеңес беру пунктері көрсетеді.

Біздің елімізде жалпы білім беру мекемесінде көру бұзылыстары балаларды интеграционды оқыту бұл өте сирек кезедесетін құбылыс, себебі балалар мен жалпы оқытатын білім беру мекемелері мұндай бірігіп қызмет жасауға да мүлдем дайын емес.

Экономикалық, ұйымдастырушылық және педагогикалық шарттарға сәйкес ерекше білімді қажет тететін балаларға интеграционды бідім беру оған жаңа ортада психологиялық комфорт шарттарында қажет етеді. Әлеуметтік даму жағдайының өзгеруі шарттарында бала тұлғасының мәселесі, оның дамуында ауытқуы жоқ болса да дәл сол уақытта оңай шешіле қоймайды. Мүмкіншілігі шектеулі бала жаңа ортаға түскен кезде өте күрделі тұлғалық мәселелерге жолығады.

Қалыпты оқушының өзі шешуге оңай түспейтін (қарым-қатынас мәселемі, әлеуметтік қарым-қатынас әлеуметтік идентификация және т.б.) мәселелер.