2 Конструкциялық бөлім

2.1 Конструкция сызбасында қолданылатын алғашқы мәліметтер

Киім конструкциясын кез-келген есеп әдісімен құру үшің ең алдымен ол туралы бастапқы деректерді толық білу керек. Осы бастапқы деректердің бірінші және негізгі бөлігі өлшемдік белгілер болып табылады. Олар адам дене бітімін көлемі мен пішіміне қарай сиппаттайды, яғни оның өлшемдік сипаттамасын ұғындырады . Адам денесі мен оның (антропометриялық) бөліктерін өлшеудің үш тәсілі бар:

-бірінші тәсіл арқылы тік немесе көлденең жазықтықтағы кез-келген нуктелер арасының арақашықтық проекциясын өлшейді:

-екінші тәсіл арқылы екі нүкте аралығының ең кысқа қашықтығын өлшейді:үшінші тәсіл арқылы дене бітімінің үстін өлшейді,

Анықталған нүктелер антропомериялық нүктелер деп аталады. Адамды өлшеу барысында 16 антропометриялық нукте қолданылады. [12]

Конструкциялау мұнын өз нәтижесінде киімнің сыртқы пішімі мен құрылымы анықталатын процесс. Үлгілер, суреттер, есептеулер тігудің натижесі болып табылады. Киім конструкциясын қалыптастыруда дененің барлық мүшелерінің өлшемдерінің бірдей мәнге ие бола бермейді. Киім үлгісін жасауда үлгіші суреткер әдетте оның адам денесіне қонымды болуын, киімнің киілетін орны мен тігін өндірісінің ерекшеліктерін ескереді. Киімнің негізгі үлгісі дайындалғаннан кейін, оның бөлшектерінің улгілері қағаздан жасалады .

Конструкциялаудың инженерлік және коркемдік болып екіге бөлінеді. Инженерлік конструкциялау бұйымның техникалық құрылымының және шығармашылық жағынан алдын ала анықтайды. Осы кезеңде шешілетін негізгі міндеттер үлгінің көлемі мен формасының жазық детальдардың өлшемдердін, саны мен фурнитурасын алу болып табылады. Олар құрастыру кезінде осы форманың қалыптасуын қамтамасыз етеді. Көркем конструкциялау болашақ бұйымның көркем бейнесін іздестіруге және заттай корінісін іздестіруге де байланысты. Суретші шешетін негізгі міндеттер бұйымның көзге көретін сырттай пішінін ішкі құрылымы мен, оның кызметін тұтынушының және қоршаған ортаның мақсатымен кейпімен үйлесімділігі болып табылады.Оның екі түрлі әдісі бар: Біріншісі – Техникалық конструкциялау. Мұнда дене өлшемдерін қағаз бетіне түсіріп,үлгі сызылады.Екінші- Матаны манекенге өлшеп алып, ол өлшемдерді жазық бетке аудару. Бұл әдістер киімнің сыртқы пішімі мен үлгісіне байланысты алынады.

2.1 кесте – Әйелдерге арналған пальтоны дайынауға қажетті өлшем бірліктері. Өлшем; 170-84-96

№ ОСТ	Өлшем белгінің аты	Шартты белгісі	Типтік тұлғаның өлшем белгісі, см
1	Бой	Б	170
13	Мойын жартылай айналымы	См	17,7

2.1 кесте жалғасы

14	Кеуденің бірінші жартылай айналымы	Ск1	42,9
15	Кеуденің екінші жартылай айналымы	Ск2	46,4
16	Кеуденің үшінші жартылай айналымы	Ск3	44,0
18	Жартылай бел айналымы	Сб	33,8
45	Кеуде ені	Ек	16,5
19	Жартылай мықын айналымы	Смқ	48,0
20	Кеуде биіктігі	Бк	25,4
21	Артқы бел сызығына дейінгі екінші ұзындық	Ұар.б.б.2	42,7
22	Алдыңғы бел сызығына дейінгі екінші ұзындық	Ұал.б.б.2	43,2
23	Қолтық ойындысының артқы екінші ұзындығы	Қ.о.а.2ұ	20,9
24	Иықтың қиғаш екінші биіктігі	Б и.қ.2	42,8
47	Арқа ені	Еар	17,3
31	Иық ені	Еи	13,1
16	Қолдың білезік айналымына дейінгі ұзындығы	Ұқол	55,2
28	Иық айналымы	Ои	27,5
29	Білезік айналымы	Обіл	15,9

2.2 кесте - Жобаланған бұйымның кеңдік қынамалығына қосымша

№	Қосымшаның аты	Шартты белгісі	Өлшемі, см
1	2	3	4
1	Кеуде деңгейіндегі	кҚ	10,0
2	Артқы бой еніне	ар.б.е.Қ	1,2
3	Алдыңғы бой еніне	ал.б.е.Қ	0,8
4	Мойын ойындысы еніне	м.о.е.Қ	0,5
5	Мықын деңгейіндегі	мықҚ	4,0
6	Артқы бойдың бел сызығына дейінгі ұзындыққа	ар.б.б.ұ.Қ	0,5
7	Алдыңғы бой бел сызығына дейінгі ұзындыққа	ал.б.б.ұ.Қ	1,0
8	Қолтық ойындысы еркіндігіне	қ.о.т.Қ	1,0
9	Иықтыққа	иықҚ	1,0
10	Иық айналымына	и.а.Қ	7,0
11	Білезік айналымына	біл.а.Қ	10