2.8 Ғимараттардың жер асты бөлігін ылғалдың, жер асты сулары және қияңқы ортаның әсерінен қорғау
Жер асты сулары арнайы шарттарға сәйкес топырақты нығайтуы мүмкін. Жиі шаю және еру бір уақытта болады. Шаю дегеніміз қозғалыстағы су жыныстың ұсақ бөлшектерін басып алып және өзімен бірге алып кетуін (механикалық суффозия) айтамыз. Мұндай шаю көбіне жыныстың еруімен (химиялық суффозия) жүреді, бұл судың минералдық деңгейіне байланысты тау жынысының шаю және еруі бірге әрекет етуі нәтижесіне байланысты, сонымен қатар оларда бостық пайда болуы мүмкін, бұл жағдай құрылыс процесін қиындатады. Бұл геологиялық процестер тұзды топырақ таралған аудандарда сипатталады.
Жер асты суларының қысымына, деңгейіне және қияңқы түрлеріне байланысты: гидроизоляция, антикоррозиялық қорғау қабаты, іргетас материалы, жертөле едендерінің конструкциясы және т.б. деген типтерге бөлінеді. Сонымен қатар ғимарат қабырғасын капиллярлық ылғалдан қорғау жағдайларын қарау керек. Гидроизоляция конструкциясы сызбада жүргізілген қималарда көрсетіледі.
2.9 Негіздіктер мен іргетастар құрылғысына кепілдеме
Бұл бөлімде шұңқырлардың тұрақтылығын қамтамасыз ететін табиғи негіз топырақтарының табиғи құрылым сақтау жұмыстарының өндіріс ерекшеліктерін көрсету керек.
Іргетасты тұрғызу жөніндегі құрылыс-монтаждық ұйым жұмысының маңызды шарты – негіз топырақтың табиғи құрылымын сақтау болып табылады. Сондықтан шөккен кезінде шұңқыр түбіндегі төменгі құрылымдық беріктікке және динамикалық күштердің әсерінен тез қирайтын қасиеттерге ие әлсіз суға қаныққан сазды топырақтарға құрылыстық қасиеттерін сақтайтын механизмдер қолдану қажет.
Құрылыс жұмыстарында іргетастарды шекті қысылған мезгілдерде және топырақтарды әсіресе жаңбырлы кездерде дымқылданудан сақтай отырып тұрғызу керек. Шұңқырды өңдеу кезінде атмосфералық немесе жер асты суларының шұңқыр түбінде жиналуына рұқсат етілмейді, егер жиналса негіз топырақтарының физика-механикалық қасиеттерінің нашарлауына әсер етеді.
Сонымен қатар негіз топырақ құрылыстық қасиеттерін алдын-ала жасанды жақсартуымен жұмыстардың өндірісін суреттеу керек.
Жер асты суларының жоғары деңгей кезінде: шұңқырды құрғату; су құйылуының есеп-қисабын; су шайқауына арналған механизмдерді таңдау; шпунтты қабырға құрылғысы және т.б. жөнінде мәселені шешу қажет.
3 Курстық жоба есебінің шығарылу жолдары
3.1 Құрылыс аумағының инженерлік-геологиялық шарттарын бағалау
СХЕМА № 1
Қ
има
1-1
Құрылыс аумағының инженерлік-геологиялық шарттарын бағалау №1.(3.1-сурет),топырақтың мәндері 1-кестеде көрсетілген.
№ |
Үлгінің сұрыпталу тереңдігі |
WL |
Wр |
γs кН/м3 |
γ кН/м3 |
W0 |
Кф см/с |
mv МПа-1 |
С кПа |
φ град |
1 |
57 |
0,260 |
0,120 |
8,3 |
6,3 |
0,180 |
1,2·10-3 |
0,230 |
8 |
18 |
2 |
48 |
0,205 |
0,165 |
7,1 |
9,8 |
0,190 |
2,1·10-5 |
0,086 |
9 |
23 |
3 3 |
10 |
0,41 |
0,22 |
7,6 |
8 |
0,300 |
2,2·10-7 |
0,040 |
9 |
24 |
Шешуі.Топырақтың түрін анықтаймыз,әрбір қабаттың жағдайы мен құрамын бағалаймыз,артынан жалпы бағалаймыз (№1 үлгі).СКВ.№1.Үлгіні сұрыптаудың тереңдігі 1,5м.
Құрғақ топырақтың тығыздығы.
=
Ip = WL - Wp = 0,260 – 0,120=0,140
Кеуектілік коэффициенті
е
=
=
=1,05
;
Гост 25100-95 қосымшасындағы Б.18 кестесіне сәйкес сусымалы топыраққа сәйкес келеді.
Ылғалдылық коэффиценті:
Sr
=
=
=
0,48
ГОСТ 25100-95 қосымшадағы Б17 кестесіне сәйкес топырақ суға аз деңгейде қаныққан болып табылады.
ГОСТ 25100-95 қосымшадағы Б14 кестесіне сәйкес аққыштық көрсеткіші анықталады.
Осыған сәйкес топырақ жұмсақ пластикалық күйде.
Біржолата орналастырамыз: топырақ-тозаңды құм, орташа тығыздықты, ылғалды және табиғи негізде қызмет етуі мүмкін.
Топырақтың екінші қабаты (№2 үлгі),СКВ№1,үлгіні сұрыптаудың тереңдігі 4м.
ГОСТ 25100-95 топырақты супесь тәрізді классификациялаймыз.
Ip = WL - Wp = 0,205 – 0,165=0,04
Кеуектілік коэффициенті.
е =
Бұл орташа тығыздықты топыраққа сәйкес келеді.
Ылғалдылық коэффиценті:
Sr
=
=
=
0,82
ГОСТ 25100-95 қосымшасындағы Б.12 кестесіне сәйкес 3 қабаты да супеське сәйкес келеді.
3.Топырақтың үшінші қабаты үлгіні сұрыптаудың тереңдігі 6,0м.
Ip = WL - Wp = 0,041 – 0,022=0,19
Кеуектілік коэффициенті
е
=
борпылдақ құмға сәйкес келеді.
Ылғалдылық коэффиценті:
Sr
=
=
=
0,83
ГОСТ 25100-95 қосымшадағы Б17 кестесіне сәйкес топырақ суға қаныққан.
Консистенция көрсеткіші
JL
=
3.2 Іргетастарды салудың тереңдігін таңдау
Қызылордадағы өндірістік ғимараттың сыртқы қабырғасының іргетасының табанының тереңдігін анықтау:ұстамдық қабатының негізі-тозаңды құм,топырақ сулары dw=2,5м тереңдікте қаттыру кезінде табанынан жоғарына дейін,сыртқы қабырғаның қалыңдығынан 1м-ге іргетастың шығуы,сыртқы іргетасқа тұтасатын бөлменің ауасының температурасы 16°С.
Шешуі. Картадағы нормалық тереңдік қатырудың /1.4/ Қызылорда үшін,коэффициенті 0,28
d f n = 0,28*√83 = 2,5м.
Онда қатырудың есептік тереңдігі тең.
df =Kh * d f n =0,6*2,5 =1,5м,
мұнда Kh=0,6 коэффициенті,ғимараттың жылулық режимін есепке алатын,1/8/ кестеден алынады.
dw < (df + 2) болғанда,2,5(1,5+2)=8,755м болса,тозаңды құмда негіздегенде (салғанда) 2/8/ кестеден қарайды, іргетасты салу тереңдігі болу керек «кем емес dw» осыған байланысты, УПВ-қатыру фронтына жақын орналасса, тозаңды құм қатыруға ұшырауы мүмкін. Сондықтан іргетасты салу тереңдігін d есептік тереңдік топырақтың қатуы болу керек. Біржолата белгілейміз d = df = 1,5 м.