Графигі

Бөлімдер аталуы, қарастырылатын сұрақтар тізімі	Жетекшеге көрсететін уақыты	Ескерту
Кіріспе. Ғимараттың сипаттамасы. Жылыту жүйесінің жылу қуаты. Іріктелген көрсетк»шпен ғимараттың жылу жоғалуы.Жылыту аспаптарының жылулық есебі.	29.02.2016-05.03.2016
Құбырлардың гидравликалық есебі. Жылыту жүйесінің қосылу сүлбасы. Суағынды элеваторды таңдау. Жылыту жүйесінің материалдарспецификациясы.

Тапсырма берілген күні «_____»___________________2014г.

Кафедра менгерушісі ____________________________ / М. Мырзахметов /

(қолы) (А.Ж.Ә..)

Жоба жетекшісі _________________________________ / К.М.Нурпеисова /

(қолы)(А.Ж.Ә..)

Тапсырманы орындауға

қабылдаған студент ______________________________ / Жұмабек А.Б. /

(қолы)(А.Ж.Ә..)

Күні «_____»_________2016г

КІРІСПЕ

Орталықтандырылған жылумен қамту жылу мен электр энергиясын біріктіріп өндіруге негізделеді, орталықтандырылған жылумен қамтудың жоғары формасы болып табылады. Отынды үнемдеуден басқа жылумен қамтуды орталықтандыру еңбек өнімділігін көтеруге себепкер бола отырып, өндіріс мәдениетін де көтерін маңызды орын алады. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерінде жылу энергиясы жылу көзінде өндіріледі – жылу электр орталығында (ЖЭО) немесе аудандық қазандықтарда (АҚ).

Коммуналды-тұрмыстық және технологиялық тұтынушылардың мұқтаждықтары үшін жылу энергиясының көздері - жылу өндіргіш қондырғылар болып табылады. Отынның химиялық энергиясының жылу өндіргіш қондырғыларында жылу энергиясына айналуы отынның жануы кезінде жүзеге асырылады. Бұл жағдайда отынның жанатын элементтері тотықтандырғышпен қосылады (ауаның өттегісімен), соның нәтижесінде жанудың газ тәрізді өнімдері пайда болады да көп жылу бөлініп шығады, ол қазандық қондырғысында айналатын жұмыс денесіне беріледі (су немесе су буы ретінде).

Жылумен қамту жүйесі инженерлік және өндірістік– технолгиалылық құрылымдары бойынша энергетика бөлімінің бірден – бір негізгі жүйесі болып саналады. Жылумен жабдықтау жүйесінде өндірілген жылу ғимараттардың жылыту мен ыстық сумен қамту жүйелеріне, желдету мен кондиционерлеу жүйелеріне және өнеркәсіптік орындарының технологиялық қажеттіліктер үшін беріледі. Тұрғын үй құрылысының және өнеркәсіп орындарының дамуына байланысты жылу жүктемелерінің шығыны жылдан жылға артып келеді.

Курсттық жобаның тақырыбы «Семей қаласының ауданын орталықтандырылған жылумен қамту». Жобада жылу тұтынушылардың жылыту, желдету және ыстық сумен қамту жүйелерінің есепті шығындары анықталған. Жылу энергия көзі ретінде аудандық қазандық қолданылады, ол қоршаған ортаны қорғау және ауа алабын қорғауын есепке алғанда қаланың солтүстік бағытында орналастырылады.

Жылумен жабдықтау жүйесі ашық. Жылумен жабдықтау жүйесінде жылу көзінен тұтынушыларға дейін екі сатылы ашық жүйесі қабылданады. Жылу беруді реттеу орталықтан біріккен жылыту және ыстық су жүктемелері бойынша жүргізіледі. Тұрғын - коммуналдық сектрлардағы ғимаратардың жергілікті жылыту пунктерінің автоматтандыру шаралары қарастырылады.

Қаланың орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінің жылулық желілері жылу көзінен жобалау ауданданға дейін жер үстімен, ал тұрғын - коммуналдық ауданда жер астымен каналдар арқылы төселеді. Жылу желілері беретін және қайтатын екі құбырөткізгіштіктерден тұрады.

1.ЖОБАЛАУ АУДАННЫҢ СИПАТТАМАСЫ

Жылумен қамту халық шаруашылығының үлкен саласы болып табылады. Тұрғын үй құрылысының және өнеркәсіп орындарының дамуына байланысты жылу жүктемелері жылдан жылға артып келеді. Дипломдық жобада Семей қаласының ауданын орталықтандырылған жылумен қамту үшін қаланың шағын тұрғын - коммуналдық ауданы алынады.

Жылумен қамту жүйелерін жобалау үшін сыртқы ауаның климатологиялық көрсеткіштері ҚНж Е бойынша қабылданады:

• ең суық бескүндіктегі ауаның температурасы t'_o = - 36^оС;

• жылыту мерзіміндегі ауаның орташа температурасы t_om = - 7,8^оС;

• жылыту мерзімінің ұзақтылығы n_о = 203 тәулік;

• қараша-наурыз айларындағы жауын-шашынның мөлшері 78%;

• желтоқсан-ақпан айларындағы желдің басым бағыты – оңтүстік.

Семей қаласыҚазақстан Республикасы Шығыс Қазақстан облысының батыс бөлігінде орналасқан, Семей ауданының орталығы, аудан климаты – тым континенттік. Ішкі жылдық ауа температурасының барысы қыс кезінде тұрақты қатты аяздарымен, қысқа көктем кезінде үдемелі жылумен және жазы ыстықпен сипатталады. Жобалайтын ауданның бас жобасы 25 тұрғын кварталдан тұрады, жалпы ауданы 1081,5 га, халықтың тығыздығы 400 адам/га.

Жылумен қамту жүйесінің жылу көзі ретінде тек жылу энергиясын дайындайтын Жылу электр орталығымен(ЖЭО) қабылданады, себебі есепті жылу ағындары қосындысы 1109,498 мВт. Жылудың ең көп мөлшері ғимараттардың жылыту жүйесіне кетеді. Жылыту мөлшері сыртқы ауа температурасының өзгеруімен бірге өзгереді. Жылутасымалдағыш ретінде су – беретін құбырөткізгіштікте температурасы 150˚С, ал қайтатын - 70˚С болып табылады.

Жылу электр орталығы желдің бағытын және қоршаған орта мен ауа алабына зиянды заттардың қалдықтарының шығарылуын есепке алып қала шекарасынан 750м қашықтықта орналасады. Аудандық қазандықта тұрғын және қоғамдық ғимараттардың жылыту, желдету және ыстық сумен қамту жүйелері үшін және де өндірістік орындардың технологиялық қажеттіліктері үшін жылу энергиясын өндіріледі.

Судың қаттылығын (3мг·экв/л дейін) есепке алу арқылы ашық жылумен жабдықтау жүйесі қабылданды. Жылу көзінен тұтынушыларға жылу беру бір сатыда жүргізіледі ЖЭО → ЖЖП. Өндірілген жылутасымалдағыш екі құбырлы жылужелісі арқылы қаланың тұрғын кварталдарында орналасқан тұтынушыларға ЖЖП арқылы таратылады, онда жылу тасымалдағыштың параметрлерін өзгертетін құрылғылар және керекті жабдықтар орналасады. ЖЖП-ның негізгі құралдары болып жылыту жүйесінің суағынды элеваторы, ыстық сумен қамту жүйесіне су дайындайтын араластырғыш қарастырылады. ЖЖП ғимараттардың жер төлесінде немесе 1-ші қабатта бөлек бөлмеде орналастырылады.

1. сурет. Жылу энергиясын өндірудің және жергілікті жүйелерге

таратудың принципиалды сүлбелері

Қ - қазан; СН - желілік сорғыш; Гр – лайұстағыщ; РД - қысым реттеугіш; ППН - қөректендіргіш сорғыш; ХВО - химиялық су тазарту;

П – жылу желісінің беретін құбыры; О - жылу желісінің қайтатын құбыры

Жылу электр орталығының негізгі қондырғысы қазанда (Қ) отынның жану себебінен су жылынады, содан кейін тасымалдағыш жылу беретін (П) )арқылы жылу тұтынушыларға беріледі, яғни ғимараттардың ыстық сумен қамту (І) және жылыту (ІІ, ІІІ) жүйелеріне беріледі, ал қайтатын құбыр (О) арқылы тұтынушылардан қазанға қайтып келедіде желілік сорғыштың (ЖС) көмегімен айналуда болады. Су қазанға қайтып келе жатып өлшенген механикалық қосындыларын (отқабыршықтан, құмнан, тат шөгінділерінен) тазартатын лайұстағыштан (Гр) өтеді.

Қазандықта суды дайындау үшін химиялық су тазарту (ХВО) қондырғысы орнатылған, оларда желіні толтыру алдында, пайдалану алдында және пайдалану уақытында су дайындалады. ХВО қондырғысында су жұмсаруы мүмкін, еріген оттегі мен көмір қышқылдарынан, сондай-ақ ерімейтін механикалық қосындылардан тазарады. Су жұмсарғанда белсенбі қақтану жойылады, ал судан оттегі, көмір қышқылы мен ерімейтін механикалық қосындылардан тазарту жылу желілерін таттану мен ластануының алдын алады. Дайындалған су қазанға қөректендіргіш сорғыштармен (ППС) арқылы келеді. Жылу желілерін қөректендіру, жылу құбырларынан жылуды тұтыну жүйелеріне таратудағы су шығындарының орнын толтыру, деп атаймыз.

2. ЕСЕПТІ ЖЫЛУ АҒЫНДАРЫ

Қалалар мен қоныстанған мекендерді орталықтандырылған жылумен қамту жүйесі кезекті үш сатыдан тұрады: жылутасмалдағышты дайындау; жылутасмалдағышты тасымалдау; жылутасмалдағышты пайдалану.

Жылутасмалдағышты тасымалдау жылу энергиясын өндірушіден тұтынушымен байланыстыратын жылу желілері бойынша жүзеге асырылады. Жылутасмалдағышты тікелей тұтынушы коммуналды - тұрмыстық және өндірістік тұтынушылардың жылыту, желдету және ыстық сумен қамту жүйелері мен өндірістік кәсіпорындарының технологиялық қажеттіліктеріне пайдаланылады.

Жылутасмалдағышты әртүрлі жылу тұтыну сипаттары бар тұтынушыларға жылу желілері бойынша беріледі. Жылу тұтыну сипаттары бойынша әртүрлі жылу жүктемелерін екі топқа бөлу қабылданған: маусымдық және жыл бойындағы. Маусымдық жылу жүктемелеріне әртүрлі ғимараттар мен құрылыстардың жылытуына, желдетуіне және ауа баптауының жылу жүктемелері жатады.

Жыл бойындағы жылу жүктемелеріне өндірістік кәсіпорындардың технологиялық қажеттіліктеріне және коммуналды - тұрмыстық, қоғамдық, өндірістік тұтынушылардың ыстық сумен қамтуының жылу жүктемелері болып табылады. Жыл бойындағы жылу жүктемелері негізінен сыртқы ауа температурасына байланысты емес (немесе байланысы өте аз), жыл ішінде тұрақты да, тәулік ішінде біркелкі емес.

Жылумен қамту жүйелерін жабдықтау үшін тұрғын, қоғамдық, өндірістік ғимараттарды жылыту, желдету мен ыстық сумен қамту үшін максималды жылу ағымдарын на сәйкес типтік жобалар бойынша қабылданады. Жоба болмаған жағдайда қалалардың тұрғын аудандары мен өзге де тұрғын аймақтары үшін жылыту, желдету мен ыстық сумен қамтудың жылу ағымдарын үлкейтілген көрсеткіштер бойынша тұрғындардың саны (т) мен құрылыстың жалпы ауданының көмегімен (А) байланысты анықталуы мүмкін.

Қалалардың жылумен жабдықтау жүйлерін жобалау үшін тұрғын аудандарда орналасқан ғимараттардың жылыту, желдету және ыстық су жүйелерініің жылу ағындары анықталады, ол үшін кварталдардағы тұрғындардың саны қажет.

Тұрғындардың саны төмендегідей анықталады:

, адам (2.1)

мұнда – квартал ауданы, га. Бас жоба бойынша қабылданады, графикалық бөлімінің 1-ші беті; - халықтың тығыздығы, адам/га, тапсырмада берілген.

Ауданның ғимараттарының салынған жалпы ауданы (А), кварталда тұратын тұрғындар саны (m) және бір адам үшін аудан нормасына (f) көбейтіліп анықталады. Тапсырма бойынша f - 18 кв.м.

, м² (2.2)

Тұрғын және қоғамдық ғимараттардың жылытуға максималды ағымы

, Bт (2.3)

мұнда - тұрғын ғимараттарын жылытуға үлкейтілген максималды жылу ағынының көрсеткіші, Вт/м², қабылдандыq_о=88,6 Вт/ м² - жаңа типті жоба ғимараттарының салынған жылын және қабаттылығын ескере, сондай-ақ сыртқы ауаның температурасына -36⁰C байланысты;

- қоғамдық ғимараттарды жылыту үшін жылу ағымды есепке алатын коэффициент,қабылданады0,25.

Қоғамдық ғимараттарды желдету үшін максималды жылу ағымы

, Bт (2.4)

мұнда - қоғамдық ғимараттарды желдету үшін максималды жылу ағымын есепке алатын коэффициент. Жаңа типті жоба 1985 жылдан кейінгі құрылыс болғандықтан = 0,6 қабылданылады.

Тұрғын және қоғамдық ғимараттарды ыстық сумен қамтуға орташа жылу ағымы

, Bт (2.5)

мұнда q_h – тұрғын үйлердің бір адамға қажетті ыстық су жүйесінің жылу ағынының орташа іріктелген көрсеткіші, Вт. ҚНжЕ бойынша а=85÷115л/тәулік қабылданады. Қаланың орналасуына байланысты, тұрғын үйлерде тәулікте 1 адамға берілетін ыстық су мөлшері а=105л болғандықтан q_h =332 Вт/адам қабылданады.

Жылытылмайтын маусымында ыстық сумен қамтуға орташа жылу ағымы

, Bт (2.6)

мұнда , - жылытылатын және жылытылмайтын маусымдарда суық су (су құбырының) температурасы, тиісінше 5С немесе 15С қабылданады;

 - жылытылатын маусымына қатысты жылытылмайтын маусымында ыстық сумен қамту үшін судың орташа шығынының өзгеруін есептейтін коэффициенті, қабылданады қалаға байланысты =0,8.

Тұрғын және қоғамдық ғимараттарды ыстық сумен қамту үшін максималды жылу ағымы

- жылытылатын маусымында

, Bт (2.7)

- жылытылмайтын маусымыннда

, Bт (2.7а)

мұнда 2,4 – ыстық сумен қамтуға кететін жылу энергиясын тұтынуды сағаттық тепе-теңдік коэффициенті.

Жинақтық есептік жылу ағыны

, Bт (2.8)

Бұл формулада қабылданады, себебі жылу көздерінде бак аккумулятор қарастырылады. Жылу ағындарының есептері «teplo» Excel программасында орындалады және есептеу нәтижесі 1 кестесінде көрсетілген.

Жылыту мерзіміндегі сыртқы ауаның ағымды температураларына сәйкес жылу ағындары анықталады

• жылытуға

, Вт (2.9)

• желдетуге

, Вт (2.10)

_{Жылыту және желдетудің салыстырмалы жылу көрсеткіші}

(2.11)

мұндағы t_н – сыртқы ауаның температурасы, ºС.

Жоғарыда келтірілген өрнектер бойынша №1 квартал үшін жылу ағымдарының есептерін келтіремін:

m₁=42,6*400=17040 , адам

A₁=17040*18=306700 , м²

Q₀^/=88,6*А*(1+0,25)=88,6*1,25*А=88,6*306700 *1,25=33,969МВт

Q _v^/ =0,25*0,6*88,6*А=4,076 МВт

Q _{h m} =332*17040=5,657 МВт

Q_hmax=2.4*5,657=13,577 МВт

Q _{h m}^s=5,657*(60-15)/(60-5)*0,8=3,703 МВт

∑ Q=Q₀^/+Q _v^/+Q _{h m}=43,703 Вт

Есепті жылу ағындарының нәтижелері				Кесте 1.
№, кв	Квартал ауданы, F, га	Халық саны, m, адам	Құрылысауданы, А, м²		Есептіжылуағындары, МВт
					Q'o	Q'v	Qhm	Qhmax	Qˢhm	Qˢhmах	ƩQ
	га	адам	га		мВт	мВт	мВт	мВт	мВт	мВт	мВт
1	42,6	17040	30,67		33,969	4,076	5,657	3,703	8,887	13,577	43,703
2	42,6	17040	30,67		33,969	4,076	5,657	3,703	8,887	13,577	43,703
3	42,6	17040	30,67		33,969	4,076	5,657	3,703	8,887	13,577	43,703
4	33	13200	23,76		26,314	3,158	4,382	2,868	6,884	10,518	33,854
5	33	13200	23,76		26,314	3,158	4,382	2,868	6,884	10,518	33,854
6	33	13200	23,76		26,314	3,158	4,382	2,868	6,884	10,518	33,854
7	37,1	14840	26,71		29,584	3,550	4,927	3,225	7,740	11,825	38,060
8	37,1	14840	26,71		29,584	3,550	4,927	3,225	7,740	11,825	38,060
9	37,1	14840	26,71		29,584	3,550	4,927	3,225	7,740	11,825	38,060
10	30,3	12120	21,82		24,161	2,899	4,024	2,634	6,321	9,657	31,084
11	30,3	12120	21,82		24,161	2,899	4,024	2,634	6,321	9,657	31,084
12	30,3	12120	21,82		24,161	2,899	4,024	2,634	6,321	9,657	31,084
13	50	20000	36,00		39,870	4,784	6,640	4,346	10,43	15,936	51,294
14	50	20000	36,00		39,870	4,784	6,640	4,346	10,43	15,936	51,294
15	50	20000	36,00		39,870	4,784	6,640	4,346	10,43	15,936	51,294
16	90,6	36240	65,23		72,244	8,669	12,032	7,875	18,90	28,876	92,945
17	91,4	36560	65,81		72,882	8,746	12,138	7,945	19,07	29,131	93,766
18	37,5	15000	27,00		29,903	3,588	4,980	3,260	7,823	11,952	38,471
19	37,5	15000	27,00		29,903	3,588	4,980	3,260	7,823	11,952	38,471
20	42,2	16880	30,38		33,650	4,038	5,604	3,668	8,804	13,450	43,292
21	42,2	16880	30,38		33,650	4,038	5,604	3,668	8,804	13,450	43,292
22	33,7	13480	24,26		26,872	3,225	4,475	2,929	7,030	10,741	34,572
23	30,5	12200	21,96		24,321	2,918	4,050	2,651	6,363	9,721	31,290
24	69,5	27800	50,04		55,419	6,650	9,230	6,041	14,50	22,151	71,299
25	27,4	10960	19,73		21,849	2,622	3,639	2,382	5,716	8,733	28,109
Жалпы	1082	432600	778,7		862,39	103,5	143,623	94,01	225,6	344,7	1109,5

Ағымды сыртқы ауа температурасына сәйкес жылу ағындарының септеу нәтижесі 2 кестесінде көрсетілген.

Сыртқы ауа температурасына байланысты жылу ағындары							Кесте 2
№	tн, ˚C	Q̅o=Q̅v	Qо	Qv	Qhm	∑Q
1	8	0,185	159,702	19,164	143,623	322,489
2	5	0,241	207,612	24,913	143,623	376,149
3	0	0,333	287,463	34,496	143,623	465,581
4	-5	0,426	367,313	44,078	143,623	555,014
5	-10	0,519	447,164	53,660	143,623	644,447
6	-15	0,611	527,015	63,242	143,623	733,880
7	-20	0,704	606,866	72,824	143,623	823,313
8	-25	0,796	686,716	82,406	143,623	912,746
9	-30	0,889	766,567	91,988	143,623	1002,178
9	-35	0,981	846,418	101,570	143,623	1091,611
10	-36	1	862,388	103,487	143,623	1109,498

Кесте 3

Жылытылатын мерзімде сыртқы ауа температураларының қайталану ұзақтылығы

tн,оС	nо, сағат	nо, сағат	nо, тәулік
-36	59	59	2,458
-30	90	149	6,208
-25	183	332	13,83
-20	355	687	28,63
-15	568	1255	52,29
-10	690	1945	81,04
-5	818	2763	115,1
0	813	3576	149
5	696	4272	178
8	600	4872	203

Кесте 2 көрсеткіштерінің негізінде және жылытылатын мерзімде сыртқы ауа температураларының қайталану ұзақтылығы (кесте 3) бойынша жылу жүктемесінің ұзақтылығының графигі тұрғызылады.

Қалалар мен өзгеде тұрғын мекендері үшін қоғам және тұрғын ғимараттарына жылудың жылдық шығыны төмендегідей анықталады:

-жылытуға

, Дж/жыл (2.12)

- желдетуге

, Дж/жыл (2.13)

- ыстық сумен қамтуға

, Дж/жыл (2.14)

мұндаZ–қоғамдық ғимараттарда желдету жүйесінің тәулік бойы орташа жұмыс уақытының сағатының саны, қоғамдық ғимараттарға 16 сағат,

яғни 2 ауысым қабыданады; 350 – жылумен қамту жүйесінің жыл бойы жұмысының тәуліктік саны;n_o– жылытылатын маусымының ұзақтылығы,203

тәулік қабылданады.

Жылудың жинақтық жылдық шығыны төмендегідей анықталады

, Дж/жыл (2.15)

Жылытылатын маусымы кезінде орташа жылу ағымдары анықталады:

- жылытуға

, Bт (2.16)

- желдетуге

, Bт (2.17)

_мұнда - жылытылатын ғимараттардың ішкі ауасының орташа температурасы 18ºС деп қабылданады; - жылытылатын маусымы кезіндегі сыртқы ауаның орташа температурасы; t'₀ – сыртқы ауаның есепті температурасы.

Орташа жылу ағымдарының есептеу нәтижелері, мВт

Жылудың жылдық шығындарын есептеу нәтижелері, мДж/жыл

3.СУЛЫ ЖЫЛУМЕН ҚАМТУ ЖҮЙЕЛЕРІ

Орталықтандырылған жылу жүйелерінде тасымалдағыш ретінде су қолданылады, осыған байланысты сулы жылумен қамту жүйелері болады. Жылумен қамтудың сулы жүйелері жылыту, желдету және ыстық сумен қамту жүйелерінің тұтынушылары үшін кең қолданылады. Біздің елде ең үнемді жылумен қамту жүйелеріне жүргізілетін бағыты сулы жүйелері, оларды қалалардағы тұрғын-коммуналдық шаруашылығында кеңінен қолдануға мүмкіндік береді.

Су тасымалдағышының бірқатар артықшылықтары бар, олар оның энергетикалық потенциялын, яғни температурасын жоғалтпай үлкен қашықтықтарға тасымалдау мүмкіндігі (температураның түсуі 1 км жолға 1°С), Жергілікті жылыту жүйелерінне су температурасын өзгертіп тұтынушыларға жылу жіберуді орталықтан реттеу (жылу көзінде) мүмкіндігі және ашық жылумен қамту жүйе кезінде жергілікті ыстық сумен қамту жүйелерін жылу желілеріне тікелей жалғастыруына байланысты төмен бағасы болуы.

Ашық жылумен қамту жүйелерінде жылу желілеріне келетін судың бір бөлігі ыстық сумен қамту үшін алынады, ол су бөлгіш құралдарына тікелей жылу желілерінен келіп түседі. Ашық жылумен қамту жүйелерінің артықшылығы: абоненттік ендірімдерді қолайландыру мен арзандату; ыстық сумен қамтудың жергілікті жүйелерінің ұзақ қолдануын жоғарлату (ыстық су - жұмсақталған және дэарирленген).

Ашық жүйелердің кемшіліктері: су дайындау қондырғыларын орнатуды қиындату мен қымбаттату (қуаттылықты көтеру); ыстық сумен қамту мұқтаждықтарына ауысымды су шығынына байланысты желілерінің гидравликалық режимінің тұрақсыздығы үшін пайдалануды қиындату; жылумен қамту жүйелерінің герметикалық бақылауын қиындату.

Жылу көзінен өнімделген су тасымалдағышы тұтынушылардың абоненттік ендірімге жылу желілері бойынша тасымалданады, ең кең қолданылатын екі құбырлы жылу желілері.

Абоненттік ендірімде жылу жүйелерінен жылу тұтынудың жергілікті жүйелеріне ауысады. Бұл жағдайда көбінесе ыстық сумен қамту жүйелері үшін су дайындауға жергілікті жылыту жүйелері мен желдету жүйелерінде қолданылмай қалған жылу пайдаға асырылады. Ендірімде жылу көлемі мен потенциялы жергілікті реттеледі де осы жүйелердің жұмысына бақылау жүргізіледі.

Сулы жылумен қамту жүйелерінің тиімділігі сыртқы жылу желілерімен жылжыунда жергілікті тұтынушылар арасындағы байланыс буыны болып табылатын сулы жылу желілеріне тұтынушыларды жалғастыру сүлбесімен анықталады. Жылудың жылу желілерінен тұтынушының жергілікті жылу желілеріне өтуіне жылу потенциалының төмендеуі болады. Жылу желілеріне норма бойынша жылу потенциалының төмендеуімен көптеген жылу желілері және ыстық сумен қамту абоненттері қосылады.

Сыртқы жылу желілерімен жергілікті жылыту жүйелерінің жалғастыру сүлбелері өз ара гидравликалық байланысты болады, бұның салдарынан жергілікті жылыту жүйелеріндегі қысым сыртқы жылу желілеріндегі қысым тәртібімен анықталады. Жалғастырудың байланысты сүлбесінде тасымалдағыш жылыту құбырларына тікелей жылу желілерінен келеді. Міне осылай, бір тасымалдағыш жылу желісінде де, жылыту жүйесінде де айналып жүреді.

Жылытылатын маусымы уақытында беретін құбырдағы желілік су температурасы 60-тан 150°С-ге дейін, қайтатын құбырда 30÷70°С-ге дейін өзгеріп тұрады. Санитарлық-гигеналық талаптар бойынша жылыту жүйелерінде судың температурасы 95°С-ден, ыстық су бөлгіш құралдарға 60°С-ден аспай берілуі тиіс.

Жергілікті жылыту жүйелері жылу желілеріне тәуелді жалғастырудың негізгі кемшілігі жергілікті жүйелердің құралдарына қысым берілуі болып табылады қысым жылыту құралдарының сенімділігінен артпаған жағдайда қолданылады. Жылыту аспаптары шойын радиаторлар 0,6 МПа-ға дейінгі артық қысымға, болат конвекторлар - 1,0 МПа-ға дейін, алюминділер – 0,9 МПа-ға дейін шығарылады.

Жылыту құралдарында желілік судың температурасының өзгеруін тиімді пайдалану мағынасы зор, оның арқасында өндірімден жылытқыш шығыны азайтылуы және құбыр диаметрін кішірейту есебінен жылу желілерінің құны төмендеуі мүмкін. Абоненттік ендірімде жергілікті қондырғыларды тәуелді жалғастыру кезінде ең жай және арзан жабдықтарды қолданады.

Желдету жүйелері жылу желілеріне тікелей, яғни тәуелді сүлбемен қосылады. Желдеткіш қондырғылары бөлмелерге берілетін ауаны ысыту үшін қарастырылады, олар калориферлер - жылу алмастырғыштар болып табылады.

4.ЖЫЛУМЕН ҚАМТУҒА ЖЫЛУ ЖІБЕРУДІ РЕТТЕУ

Орталықтандырылған жылумен қамту жүесінде жылу жіберуді реттеу аудан қазандықтарында жүзеге асыруға болады. Орталық сапасын реттеу кезінде жылумен қамту жүйелерінде тұрғын-комуналдық жүктемесі басым болса (65% аса) біріккен жылыту мен ыстық сумен қамтудың жүктемелері бойынша реттеу керек, тұрғын-комуналдық сектордың жылу жүктемесінде жинақтық жылу жүктемесі 65%-дан кем емес, ал ыстық сумен қамту жүктемесі жылытудың есептік жүктемесінен 15%-дан кем болмауы тиіс - реттеу жылыту жүктемесі бойынша жүргізіледі.

Орталық реттеудің үйлесімділігі сипаты бойынша әр түрлі жылу жүктемелерін бір жылу құбырымен қанағаттандыруға мүмкіндік береді. Бұл жағдайда жылу жіберудің орталық сапалы реттеуі тұтынушылардың ыстық сумен қамту жүйелеріне келетін суды жылытуға қажетті беретін құбырдағы судың ең төмен температураларымен шектеледі, ашық жылумен қамту жүйелері үшін 60С-тан кем емес.

Бір жылыту көзінен бөлек-бөлек сулы жылумен қамту жүйелері үшін кәсіпорындар мен тұрғын аудандарына су темперасының әртүрлі графиктері қарастырылады: тұрғын аудандарға – біріккен жылыту мен ыстық сумен қамту жүктемелері бойынша. Мұндай сатылық реттеу кезінде жылудың ең жақсы сапасы қамтамасыз етіледі.

Жылумен қамту жүйелеріндегі жылу жіберуді осы жүйелерге қосылған абоненттер талаптарына сәйкес өзгерту жылу жіберуді реттеу деп аталады. Жылу жіберуді талапқа сай нақты реттеу халық шаруашылығындағы маңызды іс-шара болып табылады, өйткені жылу мен отынның үнемделуін, тұрғын және қоғамдық ғимараттардың санитарлық-гигеналық қойылатын талаптарды, толығырық қанағаттандыру үшін жылумен қамту сапасын көтеруді және өндірістік кәсіпорындардың технологиялық апараттарының жылу режимін қамтамасыз етеді.

Жылумен қамту жүйелерінде жылу жіберуді реттеу тұтынушыларға есептік жылу ағындары мен су шығындарын қамтамасыз ету үшін жүргізіледі:

- ғимараттардағы жылытылатын бөлмелердің ішкі ауа температурасын есепті деңгейде реттейді;

- қоғамдық ғимараттардың бөлмелеріне желдету арқылы келетін ауа ағынын қыздыру үшін;

- ғимараттардың ыстық сумен қамту жүйесінің су шығынын және есепті температурасын қамтамасыз етеді.

Орталықтандырылған жылумен қамту жүйелеріне жергілікті жылу тұтынушыларын қосылу сүлбалары және жылу пунктері әртүрлі категорияға бөлінеді. Жылу тарату орындарына қатысты:

- жеке ғимараттардың жылу пайдалануына қызмет көрсететін жергілікті жылу пунктері (ЖЖП);

- тұрғын ғимараттарының бір тобын немесе ықшамаудан шегіндегі барлық ғимараттарға қызмет көрсететін топтық немесе ықшамдаудандық жылу пунктері (ТЖП);

- тұрғын ауданы шегіндегі барлық ғимараттарға қызмет көрсететін аудандық жылу пункті (АЖП).

Жылу жіберуді реттеудің ең мақсатты әдісі ЖЖП-да жылу жүктемелерінің барлық түрін жергілікті реттеумен байланысты біріккен жылыту және ыстық сумен қамтудың жүктемелері бойынша (түзетілген температуралық графигі кезінде) орталық сапалы реттеуді үйлестіру болып табылады (1.3сурет).

t_h, G_hm

ЫСЖ

ТР С

₁ G_o+h+v ШР ₁,G_1h _o2 G_2h _o1,G_o _см,G_o

ЖЖ

КҚ

 _2m G_o-h+v _o2 G_o