1. гематит

2. киноварь

3. аурипигмент

4. малахит

5. Ангидрит

249.Металдар немесе металл мен металлоидтардың әрекеттесуінен пайда болған, құрамы күрделі қосылыстарды қалай айтады?қорытпа

250.Қорытпалар сұйық күйінде неше фазалы болады?

1. 3

2. 2

3. 1

4. 4

5. көп

251.Егер қорытпа компоненттерінің кристалдық торлары бір типтес және олар бірі екіншісінде шексіз еритін болса, онда қорытпа құрамында мөлшері 50%-дан артық болатын компонент қалай аталады?ерігіш

252.Қорытпаны құраушы химиялық элементтер қалай аталады? компонент

253.Фазалардың тепе теңдік күйдегі жиынтығы- жүйе

254.Химиялық құрамы, кристалдық құрылысы мен қасиеті бірдей, бір агрегатты күйдегі құрылымы біркелкі, басқа құраушы бөлшектерден аралары бөлінген жүйе құраушы бөлшектер-фаза

255.Металдың сұйық күйден қатты күйге өтуі-кристалдану

256.Ликвидус сызығы нені көрсетеді?

1. Балқытудың басталуын

2. Кристалданудың басталуын

3. Қайта кристалданудың басталуын

4. Балқытудың аяқталуын

5. Кристалданудың аяқталуын

257.Қатаю басталу сызығын құрайтын, нүктелердің геометриалық орнын ... сызығы деп атайды

1. Эвтектикалық түрлену

2. Перитектика

3. Солидус

4. Эвтектойдтық түрлену

5. Ликвидус

258.Қорытпалар ликвидус сызығынан жоғары қандай күйде болады?Сұйық

259.Қорытпалар солидус сызығынан төмен қандай күйде болады? Қатты

260.Ликвидус және солидус сызықтарының аралығындағы қорытпалар қандай күйде болады?Тұрақсыз ( метастабильдік)

261.Сұйықтан бір уақытта кристалданатын ұсақ кристалдардың екі түрінің механикалық қоспаны қалай аталады?

1. Компонет

2. Құрылым

3. Эвтектика

4. Минерал

5. Жауабы жоқ

262.Еркін дәрежесінің санын (С) формуласы: С= К – Ф + 1

263.Қорытпаның күй диаграммасын кейде фазалық ... диаграммасы деп атайды.

1. Әрекеттесу

2. Контактілік

3. Тепе - теңдік

4. Күй

5. Араласу

264.Қорытпаның температурасы мен химиялық құрамына байланысты фазалық өзгеруін график түрінде көрсету: Күй диаграммасы

265.Құрамында 1,2%-ға дейiн Mg және 1,2%-ға дейiн Si бар, алюминий негiзiндегi ескiртiлiп деформацияланатын қорытпа-авиаль

266. Алюминий мен кремний қорытпасы силумин

267.Деформацияланатын техникалық қорытпалардың iшiндегi маңыздысы алюминий мен мыс қорытпасы-дюралюминий

268.Құрамында негiзгi Sn 85–90%, қалғаны Pb элементтерiнен туратын қорытпа-қола

269.Құрамында негiзгi Pb, қалғаны Sn, Sb ; As элементтерiнен туратын қорытпа-баббит

270.Біркелкі бөлек фазалардың кристалдарының пішінімен, мөлшерімен және олардың өзара орналасуымен не анықталады?микроқұрылым

271.Кристалдық тордың дефектерімен және дислокациялардың орналасуымен байланысты жеке түйірлердің құрылысы -

1. макроқұрылым

2. микроқұрылым

3. субқұрылым

4. қаттылығы

5. салқындату(суыту) мөлшері

272.Біркелкі бөлек фазалардың кристалдарының пішінімен, мөлшерімен және олардың өзара орналасуымен не анықталады?микроқұрылым

273.Кристалдың шектелу элементтері:кристалл жақтары, қырлары, ұштары

274.Эйлер теңдеуі заңдылығының формуласың көрсетіңізh+e=r+2

275.Кристалдық заттарда кез-келген өңірінің бір ғана қасиетті иемденуі -

біртектілік

276.Біртекті денелердің бойлас бағытта бір-ақ қасиетті, ал өзге бағыттарда өзгеше қасиеттерді иемдену қабілеті -анизатроптық

277.Өздерінің өсуіне бүкіл қолайлы жағдайлар туындай қалғанда, яғни өз есібінен кристалдар қалыптастыратын көп жақты пішіндерді иемденуіне икемділік қабілеті-өздігінен шектелу қабілеті

278.Кристалдың шектелу элементтерінің (қырларының, жақтарының, косжақты бұрыштарының) және кристалдардың басқа касиеттерінің нақтылы бағытында заңды түрде қайталану қабілеті - кристалдық симметрия

279.Кристалдық көпжақтың екі жағында бірдей шектелу элементтер орналасқан және кристалдың бірдей қасиеттер қайталанған жазықты не деп атайды?симметрия

280.Симметрия өсі қандай әріппен белгіленеді-L

281.Симметрия жазықтығы қандай әріппен белгіленеді?Р

282.Затты нақтылы бұрышқа айналдырған жағдайда кристалдың ұқсас шектелу элементтері орнын ауыстыруын, бірақ өз мүсінің айналдырғанға дейінгі кескін-кейпін еш өзгеріссіз сақтап қалу мүмкіндігін қамтамасыз ететін шартты түзу сызық - симметрия өсі

283.Кристалды 360º бұрғанда кристалдың алғашқы жағдайымен қосылған санды қалай аталады?симметрия өсі

284.Кристалдың ішкі өңіріне орналасқан шартты нүкте арқылы жұргізілген түзу сызық бойында кристалдың ұқсас шектелу элементтері бірдей қашықтарда орналасуы шарт. Бұл нүктені не деп атайды?симметрия кіндігі

285.Симметрия кіндігі қандай әріппен белгіленеді?С

286.Басты симметрия өсі жалғыз ғана болса симметрия түрі қалай аталады?

қарапайым

287.Жазыктар тән болған жағдайда симметрия түрі қалай аталады?планалды

288.Тек қана симметрия өстері болса симметрия түрі қалай аталады?аксиалды

289.Кристалдар мен кристалды заттар туралы ғылым-кристаллография

290.Кристалдардың жалпы құрамы, бір-біріне тигізер әсері және оларға тән атомдардың, иондардың, молекулардың кеңістікте орналасуы арасындағы байланыстарды зерттейтін кристаллография саласы - кристаллохимия

291.Қарапайым бөлшектері (атомдары, иондары, молекулары) кеңістік топтар мен кристалдық торлардың геометриялық зандылықтарына сәйкес реттеле орналасқан қатты дене - кристалл

292.Термодинамикалық қалыптасу жағдайлар бірдей болса, онда біртекті заттардың кристалдарында ұйқас қырлардың арасындағы бұрыштары тұрақты болады. Бұл заң қалай аталады?Н. Стеноның заңы

293.Құрамдағы химиялық қосындыларғы элементтердің бірін-бірі ауыстыру қабілеті - изоморфизм

294.Кристалдың құрылымы - кеңістікте бөлшіктердің нақты орналасуы (симметриялы қатарлар, торлар)

295.Термодинамикалық жағдайлар өзгерумен байланысты кейбір кристалдардағы ішкі құрылымдары және физикалық қасиеттері өзгеру қабілеті - полиморфизм

296.Әр түрлі полиморфтық модификациялар қандай алфавиттың әріптерімен көрсетіледі-грек

300.Әр түрлі жаратылу процестерінде тек өзіне ғана тән минералдар тіркесі - парагенезис

301.Сингония дегеніміз не?

бір немесе бірнеше бірдей симметрия элементтеріне ие болатын және кристаллографиялық өсьтері бірдей орналасқан симметрия түрлерінің тобы

302.Кристалл симметрияларының түрі -

екі жағында бірдей шектелу элементтер орналасқан және кристалдың бірдей қасиеттер қайталанған жазық

303.Сингониялар неше категорияға бөлінеді?7

304.Жоғарғы категорияға қандай сингония жатады? шаршы

305.Ортанғы категорияға қандай сингония жатады? гексагонды

306.Ортанғы категорияға қандай сингония жатады?тетрагонды

307.Ортанғы категорияға қандай сингония жатады? тригонды

308.Төменгі категорияға қандай сингония жатады?триклинді

309.Төменгі категорияға қандай сингония жатады? моноклинді

310.Төменгі категорияға қандай сингония жатады?ромбылы

311.Бір жақты пішін - моноэдр

312.Екі параллельді жақтардан құралған пішін - пинокоид

313.Екі қиылысқан жақтардан құралған пішін - диэдр

314.Өзара параллельды алты текше мүсіндес жақтардан құралған пішін - текше

315.Бесбұрыштар мүсіндес 12 жақтардан құралған пішін - пентагондодекаэдр

316. 8 жақтардан құралған пішін -октаэдр

317. 24 жақтардан құралған пішін - дидодекаэдр

318. Сингония неше түрге бөлінеді? 3

319.Екі пирамидан құралған пішін - дипирамида

320.Ромб мүсіндес 6 жақтардан құралған пішін - ромбоэдр

321. Симметрия элементтерімен байланысқан тепе-тең бөлімдердің жиынтығы

қарапайым пішін

322.Егер қарапайым пішін бар жақтан кеңдікті тұйықтаса оны қалай атаймыз?

1. жабық

323.Бірғана алтыншы ретті симметрия осі болатын сингонины көрсетіңіз

гексагонды

324.Бірақ төртінші ретті симметрия өсіне ие болатын сингонияны көрсетіңіз

тетрагонды

325.Моноэдрлы кластың симметрия формуласы:L¹

326.Пинакоидты кластың симметрия формуласы:С

327.Диэдрлы өстік кластың симметрия формуласы:L²

328.Диэдрлы өссіз класының симметрия формуласы:P

329.Призмалық класының симметрия формуласы-L²PC

330.Тригон-дипирамидалық кластың симметрия формуласы:L³Р

331. Гексагон-пирамидалық кластың симметрия формуласы:L⁶

332. Гексагон- дипирамидалық кластың симметрия формуласы:L ²PC

333. Тетрагон–пирамидалық кластың симметрия формуласы:L⁴

334. Тетрагон–трапецииодрлық кластың симметрия формуласы:L⁴4L²

335.Тетрагон–дипирамидалық кластың симметрия формуласы:L⁴PC

336. Гексатетраэдрлы кластың симметрия формуласы:3L²₄4L³6P

337.Дитетрагон-дипирамидалық кластың симметрия формуласы:L⁴4L²5PC

338.Тетрагон–тетраэдрлық кластың симметрия формуласы:L²₄

339.Дитригон-пирамидалық кластың симметрия формуласы:L³3Р

340.Тригон-пирамидалық кластың симметрия формуласы:

1. L²PС

2. L⁴4L²5PC

3. L³

4. Р

5. L²

341. Тригон-трапецоидлық кластың симметрия формуласы:

1. L⁴4P

2. L⁴4L²5PC

3. L⁶

4. L³3L²

5. L²

342.Текше (шаршы) сингониялы кристалдардың симметрия элементтерінің ең жоғарғы мөлшері қандай формуламен кескінділеді?3L⁴3L³6L²9РС

343.Тетрагон сингониялы кристалдардың симметрия элементтерінің ең жоғарғы мөлшері қандай формуламен кескінділеді?L⁴4L²5РС

344.Тригон сингониялы кристалдардың симметрия элементтерінің ең жоғарғы мөлшері қандай формуламен кескінділеді?L³3L²РС

345.Ромбы сингониялы кристалдардың симметрия элементтерінің ең жоғарғы мөлшері қандай формуламен кескінділеді?3L²3РС

346. Моноклин сингониялы кристалдардың симметрия элементтерінің ең жоғарғы мөлшері қандай формуламен кескінділеді?L²РС

347.Гексагон сингониялы кристалдардың симметрия элементтерінің ең жоғарғы мөлшері қандай формуламен кескінділеді?L⁶6L²7РС

348.Триклин сингониялы кристалдардың симметрия элементтерінің ең жоғарғы мөлшері қандай формуламен кескінділеді?С

349.Симметрияның дәрежесі бойыша кристалдар неше класқа бөлінеді? 32

350.Металдың түіршіктерін ұсақтау процесінің алған атауы: модификациялау

351.Қыздырылған материалды баяу салқындату кезінде пайда болатын қажетсіз процестерге жол бермеу немесе қыздырылған материалды күрт салқындату арқылы оның жоғары температурадағы күйін сақтауды жүзеге асыру үшін жүргізілетін термиялық өңдеу-шынықтыру

352.Деформацияланған металды салыстырмалы төменгі температураға дейін қыздыру кезінде (әдетте, 0,2-0,3 Т_пл) қандай процесс басталады?қайту

353.Қайтудың бірінші кезеңі

1. шынықтыру

2. фрагментация

3. модифицирлеу

4. ескіру

5. полигонизация

354. Қайтудың екінші кезеңі –деп аталадыполигонизация

355. Қыздыру, ұстау және соңынан пешпен бірге баяу суытудан тұратын термиялық өңдеу қалай аталады?Жасыту

356. Суыту ортасы ауа болатын термиялық өндеу түрі нормальдау

357. Түйіршіктерінің шекарасы тотыққа және шамалы балқуға ұшырайтын термиялық өңдеу түрі: аса күйдіру

358. Қандай термиялық өңдеуден кейін ең төмен қаттылық, ең жоғары созымталдылық алынады:жасыту

359. Материалдардың пайдалану мерзімі ұзақтығының әсерінен дағдылы немесе жоғары температуралы ортада қасиеттерінің өзгеруі, кемуі -

1. кристалдану

2. босату

3. шынықтыру

4. қайту

5. ескіру

360.Жаңадан құрылатын жаңа қасиеттер берілген заттарды алу процессі

1. қайта кристалдану

2. қайту

3. күйдіру

4. босату

5. шынықтыру

361.Термиялық өңдеудің нәтижесінде қорытпаларда қандай өзгерістер болады?

1. дислокациялық

2. құрылымдық

3. ескіру

4. беттік

5. өзгерістер болмайды

362.Қосымша кристалдану орталықтарын кіргізу металл құрылымын

1. ұсақтайды

2. едәуір үлкейтеді

3. аз үлкейтеді

4. әсер етпейді

5. өзгертпейді

363. Қатты металл қорытпаларды қыздыру, ұстау мен суыту операциялардың жиынтығы қалай аталады?термиялық өңдеу

364. Қыздыру температурасына байланысты босату неше түрге бөлінеді?3

365. Төменгi босату процессі қандай температурада өтеді?150¸250⁰С

366. Орташа босату процессі қандай температурада өтеді300¸500⁰С

367. Жоғары босату процессі қандай температурада өтеді?С500¸600⁰С

368.Болаттың беткі қабатын көміртегімен қанықтыру-цементтендіру

369. Болаттың беткі қабатын азот пен көміртегімен қанықтыру циандау

370.Болаттың беткі қабатын арнаулы элементтермен қанықтандыру қалай аталады?

1. механикалық өндеу

2. химиялық термиялық өңдеу

3. нормальдеу

4. диффузия

5. ескіру

371. Көміртегіге бай цементтеуге қолданылатын затты қалай атайды?

1. қорытпа

2. алмасушы

3. карбюризаторлар

4. фаза

5. жүйе

372.Бөлшектердің үйкеліске беріктігін арттыру үшін қолданылатын процесс

1. азоттау

2. модификациялау

3. диффузия

4. механикалық өндеу

5. нормальдеу

373. Цементтендірудің қалыпты температурасы

1. 50°С

2. 100°С

3. 200°С

4. 500-700°С

5. 820-870°С

374. Азоттандырудың қалыпты температурасы

1. 50°С

2. 100°С

3. 200°С

4. 500-700°С

5. 820-870°С

375.Металдардың және қорытпалардың құрылымы туралы ғылым -

металлография

376.Реалды кристалдарда болатын атомдардың (иондардың) өзара орналасуы - Атомдық-кристалдық құрылым

377. Элементар ұяшықтағы ең жақын атомдардың центрлері арасындағы ара қашықтық қалай аталады?

1. қорытпа

2. фаза

3. тор периоды

4. компонент

5. ақау

378. Тор периодтың өлшемі

1. нм

2. мкм

3. км

4. м

5. см

379. Гексагональдік тығыз жинақталған торда координациондық саны нешеге тең?

1. 1

2. 12

3. 9

4. 20

5. 7

380. Бұрыштардың арасына ығыстырылынған бос орындар (вакансиялар) және атомдар қандай ақауларға (дефектерге) жатады?нүктелік

381. Дислокациялар қандай ақауларға (дефктерге) жатады?нүктелік

382.Дислокациялардың негізгі түрлері-сызықтық нүктелік

383.Металда 1 см² нүктелердің саны – дислокацияның тығыздығы

384.Салқындату (суыту) мөлшерін анықтайтын формуласын белгіленізТ₀-Т_s =∆Т

385.Суық деформация кезінде іске асатын деформация кедергісін сипаттайтын және созымдылығын төмендететін құбылысты қалай атайды?

1. түйірлердің өсу процесс

2. қайта кристалдану

3. кристалдану

4. бекемделу (тым қаттылық)

5. нормальдеу

386.Жиналмалы кристалсыздану (рекристализация) - түйірлердің өсу процессі

387.Пішіндік өзгерістерге ұшыраған дене деформациялаушы күш әсері тоқталысымен-ақ қайтадан өзінің бұрынғы қалпына келеумен қандай деформация сипатталады?