Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
6_klass_emtihana_dayyndy_1420570710_84509.docx
Скачиваний:
5
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
208 Кб
Скачать
☆

1735 Жылы Башқұртстанда болған патша үкіметінің отарлау саясатына қарсы азаттық күреске қатысқандарды жазалау кезінде Қазақстанға қашқан башқұрттардың саны: 50 000

    Қазақ феодалдарына үндеу таратып, башқұрттарды талан- таражға салуға рұқсат берген Орынбор губенаторы: Неплюев

 

ІІ. Жоңғарияның құлауы

  Қалмақтардың билеушісі көрнекті қолбасы Қалдан-Серен қайтыс болған жыл:1745 жылы күз

 Елизавета Петровна үкіметі арнайы шешіммен бұрыңғы ауқатты Демидовтар әулетінің қолында болған Алтайдағы тау- кен кәсіпорындарын орыс патшалары отбасыларының меншігі деп жариялаған жыл: 1747 жылы

*     1755 жылы Жоңғарияда таққа таласушылардың бірі  Әмірсананы Цин императоры Цянь- Лун пайдаланып Жоңғарияны жаулап алды. 1755 жылы 19 шілдеде император жарлығына сай бұрыңғы  жоңғар мемлекетінің иелігі Цин өкіметінің  меншігі деп жарияланды.

 ХҮІІІ ғасыдың ортасында Жоңғарияда билікке таласып, Цинь империясына қарсы шаққан Абылай мен Әбілпайызға арқа сүйеуге тырысқан: Әмірсана

 Жоңғария дербес ел ретінде тарихи сахнадан шықты: 1758 жылы

10. Бұрыңғы жоңғар жерінде 1761 жылы құрылған империялық әкімшілік бірлестігі:Шыңжаң (Жаңа шекара)

 

 

 

ІІІ. Қазақ- орыс қатынастары

11. ХҮІІІ ғасырдың 40-50 жылдары үш әскери бекініс шептері оналасқан өңір: Солтүстік-Шығыс Қазақстан

12. ХҮІІІ ғасырдың 50 жылдары Өскемен бекінісінен Кузнецк шебіне дейін созылған, 723 верста болатын әскери шеп: Колыван шебі.

*  Сібір редутынан Омбыға дейін созылған, ұзындығы 1684 верста болатын шеп:Горькая шебі

*   Омбы бекінісінен Кіші Нарын  бекінісіне  дейін созылған, ұзындығы 1684 верста болатын әскери шеп: Ертіс шебі

13. Жаңа Есіл шебіндегі ең ірі бекініс: Петропавл (1752 жылы)

14.  1745- 1759 жылдары қазақ даласы арқылы орынборға жеткізілген мал басының жалпы құны:

1 млн сом

15. ХҮІІІ ғасырдың  екінші жарысында  қазақ- орыс саудасының белгілі орталықтары:Жәміш, Железинск, Омбы, Семей, Өскемен, Бұқтырма.

16. 1761 жылы негіз қаланған бекініс: Бұқтырма

қазақ- орыс сауда байланыстарының кеңейген кезеңі:_ ХҮІІІ ғасырдың 60 жылдары.

*    Шығыс Қазақстандағы бекіністер біртіндеп  әскери сипатын жоғалтып, сауда орталықтарына айнала бастады. Әсіресе Жоңғария құлағаннан кейін.

1766 жылы Бұхар саудагерлерінің  өтінішімен Әбілмәмбет ханның ІІ Екатеринаға хат жолдау себебі:_ Түркістан арқылы өтетін ірі керуендерді Семей, Жәміш бекіністерінде шек қоймай қабылдауға.

ХҮІІІ ғасырларда көшпенділердің күнделікті қажеттерін қамтамасыз ететін басты орыс тауарлары: Күнделікті тұрмыста қолданылатын тауарлар: шойын, темір, қазан, шелек, шұға, барқыт, қалайы, хант, нан.

Патша үкіметі шетелдік көпестерге  Ресей құрамындағы қазақ жерлерінде сатуға, айырбастауға тыйым салды Ресейдің өзінде жергілікті мөлшерде шығарылатын

Тек қана Орта Азия көпестері келетін сауда орталығы емес,  сонымен қатар Екатеринбург, Түмен, Тара, Курск т.б. қалалардан келетін көпестердің ірі сауда –саттық орталығына айналған:

Қызылжар (Петропавл)

1756 Жылы қыркүйекте патша әкімшілігі Кіші жүз қазақтарына алғаш рет шек қойды: Жайық жағасына жақын жерде қазақтардың малын жаюына

*    1757 жылғы желтоқсанның аяғында Кіші жүз ханы Нұралыға тапсырылған үкіметінің шешімімен қазақтарға Жайық өзенінен мал айдап өтуге тыйым салынды.

 Петербург билеушілері Каспий теңізі мен Жайық өңіріндегі шұрайлы жерлерді отарлаулауда пайдаланды: Кіші жүз ханы Нұралы мен Батыр сұлтан арасындағы қайшылықты.

*    1757- 1758 жылдары Орынбор өлкесін басқарған  П.И.Рычков мен А.И.Тевкелев қазақтарға Жайықтың оң жағасына өтуіне рұқсат берді. Орынсыз екенін түсініп, аманат алу арқылы өтуге рұқсат берді.

Патша үкіметі шекаралық аймақтарда тұратын халықтың  санын көбейту мақсатымен 1760 жылы өлкеге қоныстандырды : Қылмыскерлерді, жерсіз шаруаларды, Доннан, Башқұрт жерінен казактарды

Патша үкіметі Ертістің оң жағасындағы Ресей  бекіністерін алғашында 10 шақырым, кейіннен 50 шақырымға дейін қазақтардың мал жаюына тыйым салды.