Тапсырмалар

Тапсырма 1.1. Үшфазалы синхронды генератордың параметрлері (кесте 1.1):

-50 Гц жиілік кезіндегі номиналды шығыстық (желілік) кернеу U_1ном=330кВА;

-статор орамасы «жұлдызшамен» жалғанылған;

-статордың номиналды тоғы I_1ном;

-η_ном номиналды жүктеме кезіндегі генератордың ПӘК-і;

-полюстер саны 2р;

-генератордың кірісіндегі қуат Р_ном;

-номиналды жүктеме режиміндегі қуаттардың қосындысы ΣР_ном;

-шығыстағы толық номиналды қуат S_2ном;

-генераторға қосылған жүктемелердің қуаттар коэффициенті cosφ_1ном;

-генератор номинал жүктелген кездегі бірінші реттік қозғалтқыштың айналу моменті М_1ном.

Мәндері 1.1-ші кестеде көрсетілмеген параметрлерді анықтау қажет.

Кесте 1.1.

Параметрлер	Нұсқалар
	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
Sном, кВА	230	-	270	470	-	600	780	450	700	500
U1ном, кВ	3,3	3,2	0,4	-	0,7	3,2	6,3	0,4	-	3,2
ηном, %	90	-	-	91	90	93	-	-	93	92
2р	4	8	-	6	10	12	с6	-	6	10
Рном, кВт	-	-	206	-	-	-	667,4	369,5	-	-
ΣРном, кВт	-	27	18	-	-	-	-	-	-	-
cosφ1ном	0,87	-	0,85	0,9	-	0,92	-	0,9	0,92	0,85
I1ном, А	-	72,2	-	43,1	190	-	-	-	64,2	-
Р1ном, кВт	-	340	-	-	190	-	717,6	-	-	-
М1ном, Н∙м	-	-	-	-	-	-	-	7735	-	-

Шешімі:

1. Генератордың шығысындағы пайдалы қуат:

2. Генератордың кіріс қуаты:

3. Шығындылар қосындысы:

4. Номиналды режимдегі статор тоғы:

5. 2р=6 және f₁=50Гц тоқ жиілігі кезіндегі синхронды айналу жиілігі:

айн/мин.

6. Номиналды жүктеме режимінде роторы синхронды айналу жиілігімен айналатын генератор үшін қажетті жетекті қозғалтқыштың моменті:

Тапсырма 1.2. 1.2-ші кестеде айқындалған полюсті үшфазалы синхронды генератордың техникалық параметрлері берілген:

-генератордың негізгі ЭҚК-і (фазалық мәні) Е₀;

-генератор жүктемесінің номиналды тоғы (фазалық) I_1ном;

-негізгі ЭҚК Е₀ пен жүктеме тоғының (активті-индуктивті жүктеме) векторлары арасындағы фазалық ығысу бұрышы ψ₁;

-статор орамасынан таралатын х₁ индуктивті кедергі, бойлық ось бойындағы якорь реакциясының х_ad индуктивті кедергісі, көлденең ось бойындағы якорь реакциясының х_aq индуктивті кедергісі.

Генератордың векторлық диаграммасын тұрғызып, номиналды кернеу U_1ном, генератордың шығысындағы номиналды толық S_ном және активті Р_ном қуаттардың мәндерін және жүктемені тастаған кездегі кернеудің өзгерісін ΔU_ном анықтау қажет. Тоқтың жиілігі 50Гц; статордың орамасы «жұлдызша» жалғанылған, ал статордың активті кедергісін ескермеуге болады.

Кесте 1.2.

Параметрлер	Нұсқалар
	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
E0, B	290	275	284	298	260	265	290	280	275	260
I1ном, А	90	90	108	120	36	28	140	54	90	36
Ψ1, град	48	48	50	45	55	48	54	50	48	55
х1, Ом	0,52	0,15	0,12	0,08	0,44	0,48	0,07	0,07	0,12	0,52
хad, Ом	1,0	1,32	1,24	1,18	1,65	1,82	1,07	1,07	1,24	1,0
хaq, Ом	0,74	0,55	0,48	0,32	1,15	1,22	0,90	0,90	0,48	0,74

Шешімі:

1. Айқын полюсті синхронды генератор кернеуінің теңдеуі:

,

2. Бойлық ось бойындағы якорь реакциясының ЭҚК-і:

.

3. Көлденең ось бойындағы якорь реакциясының ЭҚК-і:

4. Таралатын ЭҚК:

5. Кернеудің векторлық диаграммасын келесі тәртіппен тұрғызамыз (сурет 1.2):