- •Электрмен жабдықтаудың сенімділігі және оның деңгейін көтеретін құралдар
- •10 КВ кернеуінің екі секциясы
- •Реактивтік қуатты қатарлас қосылған конденсаторлармен өтемдеу қағидасы
- •Қуат коэффициентін көтеру
- •Электр тораптары және жүйелері
- •2.1 Электр тораптарының арналымы және жіктелуі
- •2.2 Электр жүйелерінің негізгі элементтерінің қиыстырмалық жасалынуы
- •2.6 Суреті – Екі жақтан қоректенетін тораптың сұлбасы
- •2.4 Суреті – Бірнеше тұтынушыларды қоректендіретін тұйықталмаған резервтелген торап
- •2.5 Суреті – Тұйықталған (сақиналы) тораптың сұлбасы
- •2.8 Суреті – Тұзақтық таратушы тораптың сұлбасы
- •2.9 Суреті – Электр және жылу энергияларын өндіру, тарату және тұтынудың сұлбалары
- •2.3 Белгілеу жүйесі
- •2.11 Суреті - Белгілеу жүйесіне түсіндірме
- •Полная мощность одной фазы
- •Вопросы для самопроверки
- •2.4 Электрберіліс желілерінің қиыстырмалары
- •2.4.1 Аэбж қиыстырмалық элементтері
- •2.4.2 Аж сымдары және тростар
- •2.13 Суреті – аж сымдарының қиыстырмалары
- •2.4.3 Аж тіректері
- •2.14 Суреті – аж анкерлік өткінінің және темір жолмен қиылысындағы өткінінің сұлбасы
- •2.12 Суреті – Біртізбекті желінің аралық метал тірегі
- •2.15 Суреті – Бұрыштық тіректер: 1 – тіректің аяқтары; 2 – траверса; 3 – тұзақ
- •2.16 Суреті – Біртізбекті желі сымдарының транспозиция циклы
- •2.17 Суреті – Сымдар мен тростардың тіректерде орналасуы
- •2.18 Суреті – Аралық ағаш тіректері: а - 6-10 кВ бірсырықты; б- 110 кВ ендірілген байланыстары бар п-тәрізді.
- •2.19 Суреті – Ағаш анкерлік бұрыштық біртізбекті еркін тұрған тірек
- •2.20 Суреті – Метал тіректер
- •2.21 Суреті – Металдан жасалған еркін тұрған екітізбекті тіректер: а – аралық 220 кВ; б –анкерлік бұрыштық 110 кВ (2.20,б сур.).
- •2.22 Суреті – Аралық темірбетон еркін орналасқан біртізбекті тіректер: а – 6–10 кВ ұшты оқшауламаларымен; б –35 кВ; в–110 кВ; г – 220 кВ
- •2.23 Суреті – Аралық темірбетон тіректері: а – бірсырықты еркін тұрған екітізбекті 110 кВ; б – порталды тартылған біртізбекті 500 кВ
- •2.4.4 Оқшаулағыштар және желілік арматура
- •2 .24 Суреті – ұшты және ілінетін оқшаулағыштар: а –ұшты 6-10 кВ, б – ұшты 20-35 кВ, в – тарелка типті ілінетін
- •2.25 Суреті – Оқшаулағыштардың сүйемелдейітін, керетін гирляндалары және желілік арматура
- •2.5 Кабельдердің қиыстырмалары және кабель желілері
- •2.26 Суреті - Күштік кабельдер
- •2.27 Суреті – Кабельдердің арматурасы және оларды төсеу тәсілдері
- •2.28 Суреті - Өндірістік кәсіпорындардың ток өткізгіштері және ішкі электр тораптары
- •2.6 Ток өткізгіштер және ішкі электр тораптары
10 КВ кернеуінің екі секциясы
АС ДА-100 автоматтандырылған электрстанцияның сұлбасы:
1—генератор; 2— ауаны тазалағыш; 3—дизельді жергілікті басқарудың қалқаны; 4—дизель; 5—отын сорабы; 9—отын және май сүзгілері; 7—сыртқы контурдың су сорабы
Трактор
жетегіндегі электрстанция
Екі секциялы 110/10 кВ қосалқы станциясы
Қуаты 100 кВт ДЭС жабдығының орналасуы:
а — жоспар; б—қима; 1—счетчик электрэнергия санауышы; 2—раковина; 3—өртсөндіргіш; 4—аккумулятор; 5— электр агрегаты; 6— түзетуші құрылғы; 7, 9 және 10— аспалы таратушы құрылғылар; 8—телефоны бар стол; 11 — желдеткіш (төбелік); 12— қол сорабы; 13— кран; 14— газды шығаратын құбыр өткізгіші; 15— жайтартқыш. Мөлшерлер миллиметрмен берілген
Электрэнергия шығынын азайту және оны тиімді пайдалану
Ауыл шаруашылығын электрмен жабдықтауының тиімділігін көтеру үлкен кешенді міндет. Барлық электр желілері мен трансформаторлардың активтік кедергілері бар. Сондықтан электрэнергияны бергенде, таратқанда және түрлендіргенде оның шығындары болады. Тораптарда шығынның басым көпшілігі осы желі мен трансформаторларда болады. Сымдардағы, кабельдердегі және трансформатор орамдарындағы энергия шығындары жүктеме токтарының шаршысына пропорционалды, сондықтан оларды жүктемелік шығындар деп атайды. Бұлар уақыт аралығында өзгереді, сондықтан оларды айнымалы дейді.
Жүктеме өскен сайын шығын да өседі. Шығынды азайтатын ұйымдастыру шаралары, техникалық шаралар және электрэнергияның есеп жүйесін жетілдіретін шаралар.
Негізгі ұйымдастыру шаралары:
екі жақтан қоректенетін кернеуі 10...35 кВ ауа желілерін ағытатын оңтайлы орындарды таңдау;
110...35/10 кВ аудандық трансформаторлық қосалқы станциялары 10 кВ шиналарында және 10/0,38 кВ ҚС 0,38 кВ шиналарында кернеудің оңтайлы деңгейлерін ұстау;
екітрансформаторлы қосалқы станцияларда аз жүктеме режимдерінде трансформатордың біреуін ағыту және маусымды жүктемесі бар қосалқы станциясындағы трансформаторды ағыту;
кернеуі 0,38 кВ тораптарда фазалардың жүктемесін теңестіру;
желілердің, трансформатордың және тарату қондырғыларын жөндеу және техникалық қызмет көрсету мерзімдерін қысқарту;
қосалқы станцияның өз мұқтажына жұмсайтын энергияны төмендету.
Ұйымдастыру шаралары көп біріншіреттік қаражаттарды қажет етпейді, сондықтан оларды өткізу тиімді. Техникалық шаралар қосымша күрделі қаржыларды талап етеді.
Негізгі техникалық шаралар:
статикалық конденсаторды тораптарда орнату, оның ішінде қуаты автоматты реттелетін батарея;
110...35/10 кВ ТҚС жүктеме бар кезде кернеуді реттейтін (РПН) трансформаторларды орнату;
Тұтынушы ҚС – да жүктемесі кем немесе артық трансформаторларды аумастыру;
Жаңа желі мен ҚС тұрғызудың арқасында тораптардың өткізу қабілетін көтеру;
Үстеме жүктелген желілердегі сымдарды, оның ішінде кернеуі 0,38 кВ АЖ мен ғимараттарды жалғайтын тармақтарды аумастыру;
Электр тораптарын жоғарылау номиналды кернеуге көшіру.
Осы шаралардың ішіндегі мықтысы реактивтік қуатты өтемдеу, бірінші кезекте статикалық конденсатор көмегімен.
