1916 Жылғы ұлт-азаттық қозғалыс

Ұлт-азаттық қозғалыстың ошақтары	Революциялық ұйымдардың белсенділігі	Ұлт зиялыларының көзқарастары	Ұлт-азаттық қозғалыстың маңызы

Қазақстандағы саяси партиялар мен ағымдар

Саяси партиялар мен ұйымдар	Ақпан революциясы тұсында ұстанған бағыттары мен идеялары	Бағдарламалары мен жиналыс съездері	Төрағалары мен мүшелері
Алашорда
Большевиктер
Эсерлер
Кадеттер
Мұсылман фракциялары

Дәріс:

1916ж 20 шілдеде Түркістан өлкесінің генерал –гебернаторы А.Куропаткин «Қанадай амалды болсада қолданудан тайынбай, көтерілісшілерді бағындыруға», «лаң салушыларға қарсы күресу үшін байырға халықтың рулық немесе тайпалық араздығын пайдалануға» нұсқау берді.

1. Жетісу ген-губернаторы: М.А.Фольбаум.

2. 1916 жТорғайдағы көтеріліс басшысы: А.Иманов.

3. Торғай қаласын 15мың әскер басып алды.

4. 1916ж қыркүйекте торғай көтерілісшілерінің саны 20 мыңға жетті.

5. А.Имановтың серігі Кейкі батыр.

6. 1916ж Қазақстандықтардың жері кеміді –жарты миллионға.

7. 1916ж көтеріліске арналған еңбектер: С.Сейфулиннің «Тар жол,тайғақ кешу», Б.Майлин «Қанды кек», С.Мұқанов «Ботагөз», М.Әуезов «Қилы заман».

8. А.Имановтың әскери кеңесшісі: Ә.Жангелдин.

9. Либерал – демократтар: А.Байтұрсынов, Ә.Бөкейханов,М.Дулатов.

10. Рев-демократтар:Рысқұлов, Бокин, Меңдешев, Сейфуллин, Алманов, Жангелдин.

Сабақты бекіту:

• Ақпан ревалюциясының жеңісін қазақ зиялыларының құптап қарсы алуының себебі неде?

• Ақпан ревалюциясынан кейінгі кезеңдегі Қазақстандағы саяси оқиғаларға сипаттама беріңдер.

• Ревалюциядан кейінгі кезеңде қоғамдық ойдың өрістеу себептеріне назар аударыңдар.

• Қазан төңкерісі қарсаңындағы ревалюциялық өрлеу үрдісі неден көрініс береді?

• Түркістан және Қазақстан халықтарының ұлттық өзін – өзі билеуге ұмтылысы немен аяқталады?

• Мұсылман үкіметтері алдарына қандай мақсат қойды?

• Алашордашылардың алдарына қойған мақсаттары мен нақты әрекеттеріне сипаттама беріңдер.

Бағалау:Үйге тапсырма: §3.

9-сынып. Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: §4.Қазақстан Қазан төңкерісі кезінде

Сабақтың мақсаты:

• Қазан төңкерісі қарсаңындағы Қазақстандағы қоғамдық ахуал, уақытша үкімет беделінің төмендеуі және ұлттық мемлекет құру идеясының жандануы туралы түсіндіру;

• Ұлттық бірлік, ұлттық тұтастық хақындағы оқушылардың отаншылдық сезімін ояту;

• Қоғамдық өмірдегі саяси шиеленістер кезеңінде қазақстанның қазақстанның саяси жағдайы, ұлт зиялыларының іс-әрекеттері мен нәтижелерін көрсету.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Көрнекілік: карта, сызба

Сабақтың жоспары І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

III. Жаңа сабақтың жоспары

IV. Сабақты бекіту:

V. Бағалау:

VI. Үйге тапсырма

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

• Оқушылар зейінін сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

• Ақпан ревалюциясының жеңісін қазақ зиялыларының құптап қарсы алуының себебі неде?

• Ақпан ревалюциясынан кейінгі кезеңдегі Қазақстандағы саяси оқиғаларға сипаттама беріңдер.

• Ревалюциядан кейінгі кезеңде қоғамдық ойдың өрістеу себептеріне назар аударыңдар.

• Қазан төңкерісі қарсаңындағы ревалюциялық өрлеу үрдісі неден көрініс береді?

• Түркістан және Қазақстан халықтарының ұлттық өзін – өзі билеуге ұмтылысы немен аяқталады?

• Мұсылман үкіметтері алдарына қандай мақсат қойды?

• Алашордашылардың алдарына қойған мақсаттары мен нақты әрекеттеріне сипаттама беріңдер.

Жаңа сабақтың жоспары:

1. Қазақстанда Қазан төңкерісінің алдында қалыптасқан саяси ахуал.

2. Мұсылман үкіметінің құрылуы және олардың большевиктермен қақтығысы.

3. Алашорда үкіметі және оның бұқара арасындағы беделінің артуы.

	Не? Неге?	Қайда? Қашан?	Қашан?	Кімдер?
Уақытша үкімет беделінің төмендеуі
Қоқан автономиясының құрылуы
Алашорда үкіметінің саясаты
Алаш және кеңестер тайталастығы

• Елге ашаршылық қаупі төнді. Жұттан көптеген амл қырылды. Өндіріс тоқырап, егіс көлемі азайды.

• «Ташкентте мұсылман жұмысшылары депутаттарының Кеңесі» пайда болды.

• Мамыр айында Семей облысындағы Даубау кенішінің қазақ жұмысшылары ереуіл жасады. Олар жалақыны көбейту, тұрмыстық жағдайларының жақсартылуын талап етті.

• 8сағаттық жұмыс күні еңгізілді.

• 22 қарашада ферғана хандығының бұрынға астанасы Қоқанда Бүкілтүркістандық Төтенше Ivсъезд ашылды. Съезді М.Шоқай ашты.Миниитр төрағасы М.Тынышбаев сайланды. Оны М.Шоқай кейінірек алмастырды.

• Алашорда үкіметінің құрылуы.1917 жылы желтоқсанда Орынборда өткен Жалпы Қазақ съезі түркістан автономиясының басшысы М.Шоқайды тыңдап, автономия туралы мәселе қаралды.

Сабақты бекіту:Қазан төңкерісі қарсаңындағы революциялық өрлеу үрдісі неден көрініс береді?

• Түркістан және Қазақстан халықтарының ұлттық өзін-өзі билеуге ұмтылысы немен аяқталады?Мұсылман үкіметтері алдарына қандай мақсат қойды?

• Алашордашылардың алдарына қойған мақсаттары мен нақты әрекеттеріне сипаттама беріңдер.

Бағалау: өзін-өзі бағалау; Үйге тапсырма: §4.

9-сынып. Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: §5. Қазақстанда Кеңес билігінің орнауы

Сабақтың мақсаты:

• қазақ халқының тарихына үлкен өзгерістер алып келген Кеңес үкіметімен, оның саясатымен қиыншылықтарымен оқушыларды таныстыру;

• оқушылар санасындағы ұлттық тәуелсіздік, тәуелсіз мемлекет идеяларын жандандыру;

• қоғамдық қатынастардың дамусатысының бұзылу себептері, оның зардаптары мен залалдарының Қазақстан тарихындағы орнын айқындау.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Көрнекілік: карта, сызба

Сабақтың жоспары І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

III. Жаңа сабақтың жоспары

IV. Сабақты бекіту:

V. Бағалау:

VI. Үйге тапсырма

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

• Оқушылар зейінін сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:Қазан төңкерісі қарсаңындағы революциялық өрлеу үрдісі неден көрініс береді?

• Түркістан және Қазақстан халықтарының ұлттық өзін-өзі билеуге ұмтылысы немен аяқталады?Мұсылман үкіметтері алдарына қандай мақсат қойды?

• Алашордашылардың алдарына қойған мақсаттары мен нақты әрекеттеріне сипаттама беріңдер.

Жаңа сабақтың жоспары:

• Кеңес өкіметінің орнауы.

• Болшевиктердің алғашқы шаралары.

• Ұлт мәселелерінің қойылуы.

• Әлеуметтік – экономикалық мәселелерді шешу.

Кеңес жүйесіндегі Қазақстан

Экономикалық жағдайдың нашарлауы	Ұлт мәселесі және ұлт қайраткерлері	Әлеуметтік қозғалыс-тар	Ішкі реформа-лар	ЖЭС, оның қиыншылықтары мен табыстары

- ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басындағы Ресей (1892-1922)

Ресей тарихының бұл кезеңі жылдам қарқынмен экономиканың дамуымен ерекшеленді. Донец бассейні ауыр өндірістің орталығына айналды. Реформаторлық (кадеттер т.б.) және революциялық ( эсерлер, большевиктер) бағыттағы партиялар пайда болды. 1914 жылы Ресей І Дүниежүзілі соғысқа кірді. Соғыс нәтижесі 1917 жылғы монархияны құлатқан ақпан төңкерісі болды. Ақпан төңкерісінен кейін Уақытша үкімет елде тәртіпті орната алмады. Осыдан кейін мемлекеттегі билікті В.И. Ленин басшылығымен Большевиктер партиясы алды. Биліктің жоғарғы органы болып Жұмысшы, солдат және шаруа депутаттар Кеңесі жарияланды. Атқарушы билікті Халық коммиссарларына тапсырды.

• 1917-1918ж наурызыда дейін Кеңес үкіметі бүкіл Ресейге өз билігін орнатты.

• Қазақ даласында Кеңес билігі алдымен теміржол бойындағы қалаларда орнады.

• 1918ж бас. Ырғыз, торғай уездерінде Кеңес билігі жеңіп шықты.

• 1918ж ақпанның 16-17 қараған түні Кеңестің орнатылуын қамтамасыз етті.

• 1918ж наурызда Жетісуда Кеңес билігі жеңіп шықты.

• Қазақ, ұйғыр жіне орыс ұлт өкілдерінің істері жөніндегі комиссар орынбасары: А.Розыбақив.

Сабақты бекіту:

• Қазан төңкерісінің маңызын қалай түсінесіңдер?

• Қазақстанның түрлі аймақтарында Кеңесөкіметі орнауыныңерекшеліктерін анықтаңдар.

• Большевиктер қандай әлеуметтік – экономикалық мәселелерді алғашқы кезекте шешуқажет деп есептеді?

• Ресейдегі социалистік ревалюцияның демакратия орнына диктатура орнатуы, қызыл гвардиалық шабуыл жасауының себептері неде?

Бағалау:

Үйге тапсырма:§5.

9-сынып. Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: §6.Қазақстан азамат соғыс жылдарында

Сабақтың мақсаты:

• Қазақстандағы азамат соғысы және шетелдік интервенцияның әрекеттерін оқушыларға түсіндіру;

• Ұлтжанды, озық ойлы, адамгершілігі жоғары тұлға қалыптастыру.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Көрнекілік: карта, сызба

Сабақтың жоспары І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

III. Жаңа сабақтың жоспары

IV. Сабақты бекіту:

V. Бағалау:

VI. Үйге тапсырма

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

• Оқу құралын тексеріп түгелдеу

• Әнұран орындау, «Хабар»

• Оқушылар зейінін сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

• Қазан төңкерісінің маңызын қалай түсінесіңдер?

• Қазақстанның түрлі аймақтарында Кеңесөкіметі орнауыныңерекшеліктерін анықтаңдар.

• Большевиктер қандай әлеуметтік – экономикалық мәселелерді алғашқы кезекте шешуқажет деп есептеді?

• Ресейдегі социалистік ревалюцияның демакратия орнына диктатура орнатуы, қызыл гвардиалық шабуыл жасауының себептері неде?

Жаңа сабақтың жоспары:

1. Қазақстандағы азамат соғысы және шетелдік интервенция.

2. Соғыс қимылдарының барысы және нәтижелері

3. Соғыс жылдарындағы ел экономикасы

4. Жаңа экономикалық саясат және оның мазмұны.

Сабақты бекіту:

• Азамат соғысы деп қандай соғысты айтамыз?

• Азамат соғысының негізгі оқиғаларын атап көрсетіңдер.

• Соғыс жылдарындағы экономикалық саясаттың бағыты қалай болады?

• Азамат соғысы жылдарында өздерің тұрған жерде ұандай оқиғалар болғанын анықтаңдар.

Бағалау:

Үйге тапсырма: §6

9-сынып. Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: §7.Қазақтың ұлттық мемлекеттігінің қайта қалпына келтірілуі.

Сабақтың мақсаты:

• Қазақ автономиялы Кеңес Социалистік Республикасының құрылуы, Қаз АКСР-і құрылуының тарихи маңызы туралы түсінік бере отырып, оқушыларды белсенділікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Көрнекілік: карта, сызба

Сабақтың жоспары І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау