1. Present simple (ауыспалы осы шақ);

2. Present continuous немесе Present progressive (нақ осы шақ немесе созылыңқы осы шақ);

3. Present perfect simple (аяқталған осы шақ);

4. Present perfect continuous (Present perfect progressive).

Жоғарыда атағанымдай екі тілдегі осы шақтың түрлері әр түрлі болып келеді. Қазақ тілі мен ағылшын тілінде сәйкес келетіндері: ауыспалы осы шақ (Present simple) пен нақ осы шақ (Present continuous). Бұл сабағымызда ағылшын тіліндегі осы шақтың осы алғашқы түріне тоқталамыз. Алдағы сабақтарда нақ осы шақ (Present continuous) тақырыбы қарастырылады. Ал одан басқа екеуі келесі деңгейдің сабақтарына жатады.

Present simple — ауыспалы осы шақ

“Present simple” тіркесін қазақшаға сөзбе-сөз аударатын болсақ, “жай осы шақ” деген мағына шығады. Жай осы шақ дегеніміз қазақ тілі грамматикасындағы ауыспалы осы шақ. Мысалы: ойнаймын, оқимын, келеміз, жүзесің, ойланады, …

Present simple осы шақта айтылатын қалыпты, күнделікті тіршілікте қалыптасып кеткен іс-әрекеттерді сипаттайды. Іс-әрекеттерге күн сайын істейтін ұйқыдан тұру (get up), жуыну (wash up), жүру (go), т.б. секілді етістіктерді жатқызуға болады. Кесте бойынша немесе күнделікті режимге кіретін әрекеттер де Present simple арқылы сипатталады. Мысалы: I get up at seven o’clock — Мен сағат жетіде оянамын (ұйқыдан тұрамын).

Ауыспалы осы шақтағы to be етістігі:

Жекеше → Көпше

I am → We are

You are → You are

He/she/it  is → They are

Ауыспалы осы шақтағы to do етістігі:

Жекеше → Көпше

I do → We do

You do → You do

He/she/it  does → They do

Present simple-дың болымды (Affirmative), болымсыз (Negative) және сұраулы (Question) сөйлемдері

Болымды түрі: He plays (ол ойнайды). || We speak English (Біз ағылшынша сөйлейміз).

Болымсыз: He does not play (Ол ойнамайды). || We do not speak English (Біз ағылшынша сөйлемейміз).

Сұраулы: Does he play (Ол ойнайды ма?)? || Do we speak English (Біз ағылшынша сөйлейміз бе?)?

English Grammar. 19-сабақ: Нақ осы шақ (Present Continuous)

Present Continuous Tense (Present Progressive Tense) — нақ осы шақ немесе созылыңқы осы шақ — тура әңгіме болып жатқан кездегі іс-әрекеттерді сипаттайды. Мысалы: I am writing a letter — Мен хат жазып отырмын.

Ағылшын тіліндегі нақ осы шақтың жасалу жолы (формуласы)

Мысалы: Azat is eating — Азат тамақтанып отыр

Azat — Subject

is — to be verb

eating — verb+ing

Ағылшын тіліндегі нақ осы шақ -ing (АйЭнДжи) жалғауының жалғануы арқылы ерекшеленсе, қазақ тіліндегі нақ осы шақ “отыр”, “жатыр”, “тұр” етістіктері арқылы жасалады.

Нақ осы шақтағы сөйлемдердің түрлері

Жай сөйлем: We are playing football.

Сұраулы: Are we playing football?

Болымсыз: We are not playing football

English Grammar. 20-сабақ: Өткен шақ (Past Simple Tense)

Ағылшын тілінде өткен шақтың  4 түрі бар:

1. Past Simple;

2. Past Continuous;

3. Past Perfect;

4. Past Perfect Continuous.

Бұл сабағымызда тек Past Simple Tense тақырыбын қарастыратын боламыз.

Өткен шақта болған іс-әрекеттерді етістіктің өткен шақтағы түрімен сипаттаймыз. Өткен шақ етістіктерінің қарапайым түрі — Past Simple Tense.

Past Simple Tense өткен шақта болған әрекетті нақты сипаттайды. Ол сипаттап тұрған уақыт осы шақтан бұрын болған, яғни, қазіргі уақытпен еш байланысы болмайды. Мысалы:

We played — Біз ойнадық.

She washed her car — Ол (қыз) машинасын жуды.