1926 Жылы жарыќ кµрген "Ќазаќ жер мєселесініњ тарихы" атты іргелі ењбекті жазѓан ќазаќ зиялысын атањыз?

A) Є.Бµкейхан;

B) Т.Рысќ±л±лы;

C) Н.Тµреќ±л±лы;

D) А.Байт±рсын±лы;

E) Т.Шонан±лы.

$$$ 73 E

Т‰ркістан автономиялы республикасындаѓы ќырѓыз-ќазаќ Білім комиссиясыныњ тµраѓасы кім болды? Ќырѓыз-ќазаќ Білім комиссиясыныњ ±йымдастыруымен шыѓып т±рѓан басылымды атањыз?

A) И.Арабай±лы, "Шолпан" журналы;

B) Б.С‰лей±лы, "Сєуле" журналы;

C) И.Ќашќымбай±лы, "Ќызыл байраќ" газеті;

D) С.Ќожан±лы, "Аќ жол" газеті;

E) Халел Досмұхамедұлы, "Сана" журналы.

$$$ 74 E

"Ќазаќ тілі" газеті ќайда жєне ќашан шыќты?

A) 1915 ж. Уфада;

B) 1916 ж. Троицкіде;

C) 1917 ж. Ташкентте;

D) 1918 ж.Алматыда;

E) 1919 ж.Семейде.

$$$ 75 C

"М±ѓалім" журналы ќашан жєне ќай ќалада шыќќан?

A) 1917 ж Омбыда;

B) 1916 ж Оралда;

C) 1917 ж Ордада;

D) 1918 ж Орынборда;

E) 1919 ж Семейде.

$$$ 76 A

"М±ѓалім" журналыныњ редакторы?

A) Ѓ.М±саѓали±лы;

B) Х.Досм±хамед±лы;

C) Ж.Аймауыт±лы;

D) С.Сєдуаќас±лы;

E) С.Ќожан±лы.

$$$ 77 A

"Ќазаќ тілі" газетініњ авторлар ќ±рамы?

A) Ж.Аймауыт±лы, Є.Дос±лы, Ш.Тоќжігіт±лы, С.Дµнентай±лы, М.Т±рѓанбай±лы;

B) С.Мењдеш±лы, Ѓ.Слан±лы, А.Сегізбай±лы, М.Жолдыбай±±лы;

C) Є.Мусин, Ѓ.М±стафин, С.Тµлеш±лы, Т.Сєни±лы, Ќ.Єбдіќадыр±лы;

D) Є.Байділдин, А.Байт±рсын±лы, С.Сейфуллин, С.Садуаќас±лы, Т.Рысќ±л±лы;

E) О.Иса±лы, Ѓ.Тоќжан±лы, М.Ж±мабай±лы, М.Дулат±лы, О.Жандос±лы.

$$$ 78 E

"Ењбекшіл ќазаќ" газеті ќайда жєне ќашан шыќты?

A) 1917 ж Ташкентте;

B) 1918 ж Оралда;

C) 1919 ж Омбыда;

D) 1920 ж Алматыда;

E) 1921 ж Орынборда.

$$$ 79 E

"Ќызыл Ќазаќстан" журналы ќайда жєне ќашан шыќты?

A) 1917 ж Аќмолада;

B) 1918 ж Омбыда;

C) 1919 ж Оралда;

D) 1920 ж Алматыда;

E) 1921 ж Орынборда.

$$$ 80 A

1905 Жылы Петерборда µзге µлттыњ µкілдерімен бірге автономист-федералистер одаѓын ќ±руѓа атсалысќан ќазаќ оќыѓандары кімдер?

A) Бодуэн де Куртенэ, А.Кусов, В.Жаботинский, Х.Досм±хамед±лы, М.Тынышбай±лы;

B) В.В.Бартольд, В.В.Радлов, Б.Ќаратаев, Ж.Сейдалин;

C) П.Н.Милюков, А.Керинский, М.Шоќай, Ж.Досм±хамед±лы;

D) В.Александров, А.Сидоров, Ж.Аќбай±лы, М.Дулат±лы;

E) Т.Павлов, Е.Макушкин, А.Байт±рсын±лы, Є.Бµкейхан.

$$$ 81 E

"Темірќазыќ" журналы ќашан жєне ќайда шыќты?

A) 1919 ж. Орынборда;

B) 1920 ж. Астраханда;

C) 1921 ж. Троицкіде;

D) 1922 ж. Омбыда;

E) 1923 ж. Москвада.

$$$ 82 D

Ќазаќ, татар мерзімді баспасµзінде туѓан халќыныњ тілі мен єдебиеті, мєдениеті мен тарихына арналѓан кµптеген кµсемсµз маќалалардыњ авторы, Кайр университеті зањ факультетініњ т‰легі?

A) Ѓ±мар Ќараш;

B) Райымжан Мєрсек±лы;

C) Дінше (Дінм±хамед)Єділ±лы;

D) Ѓабдолѓазиз М±саѓали±лы;

E) Жан±заќ Жєнібек±лы.

$$$ 83 D

¤з ќаражатына жеке меншік ретінде шыѓарып ±лттыќ ќоѓамдыќ-саяси, єлеуметтік-мєдени, тєлім-тєрбиелік, єдеби-кµркем мерзімді баспасµз дењгейіне дейін кµтерген ќазаќ журналисін атањыз? Ќай басылымныњ редакторы?

A) Ешм±хамед Аблайханов "Дала уалаятыныњ газеті";

B) Міржаќып Дулат±лы "Серке" газеті;

C) Тухватуллин Камил М±ттыѓ±л±лы "Фикер" газеті;

D) М±хамеджан Сералин "Айќап" журналы;

E) Кµлбай Тоѓысов "Алаш" газеті.

$$$ 84 D

"Фікір" газеті туысќан т‰ркі халыќтарыныњ ќайсысына ортаќ єрі етене жаќын? Оныњ наќты себептерін атањыз?

A) ¤збек пен ќазаќќа;

B) ќырѓыз бен ќазаќќа;

C) башќ±рт пен татарѓа;

D) ќазаќ пен татарѓа;

E) єзербайжан мен башќ±ртќа.

$$$ 85A

Ресей патшалыѓына ќараѓан т‰ркі тілдес халыќтардыњ т±њѓыш тµлтума мерзімді басылымы ќалай аталады?

A) "Тєржіман" газеті;

B) "Шора" журналы;

C) "Серке" газеті;

D) "Т‰ркістан уалаятыныныњ газеті";

E) "Сµз" газеті.

$$$ 86 E

"Бекет батыр" атты киносценарий ќай жылы жазылды, авторы кім? Оѓан ќазаќ зиялыларынан кім кинорецензия жазды?

A) 1918 жылы, Н.Тµреќ±л±лы. С.Ќожан±лы;

B) 1919 жылы, Т.Рысќ±л±лы. С.Асфандияр±лы;

C) 1920 жылы, М.Ж±мабай±лы. У.Омар±лы;

D) 1923 жылы, Телжан Шонан±лы. Ќ.Кемењгер±лы;

E) 1922 жылы, Є.Диваев. Х.Досм±хамед±лы.

$$$ 87A

Коммуникациялыќ ќатынастыњ ќиындыѓына ќарамастан "Айќап" журналы ќай елдер мен ірі ќалаларѓа тараѓан?

A) Ќытай, Т‰ркия, Ќазан, Уфа, Петербор, Мєскеу, Самара, Саратов, Орынбор, Омбы, Пішпек, Т‰рікменстан, ¤збекстан, Баќшасарай, Баку;

B) Ауѓанстан, ¤збекстан, Тєжікстан;

C) Т‰ркия, Египет, Ресей;

D) Єзірбайжан, Башќ±ртстан, Ќалмаќстан;

E) Ќырѓызстан, ¤збекстан, Иран.

$$$ 88 E

Ежелгі тµр‰ктердіњ ±лыстыќ аќпарат тарату мен саќтаудаѓы т±тынѓан материалдары?

A) Папирус;

B) Ќаѓаз;

C) Ќыш;

D) Тері;

E) Тас, асыл метал, ќыш, тері, аѓаш.

$$$ 89C

Ежелгі тµр‰ктер жазуѓа ќолайлы тастарды ілкі єзірде ќалай тањдап, ажыратты?

A) Пішініне ќарап;

B) Ќасиетіне;

C) Табиѓи µњделген тµзімділігі мен мыќтылыѓына;

D) Єдемілігіне;

E) Сапалыѓына.

$$$ 90 E

Руна деген атау єлемдік сµздік ќорѓа ќай тілден енген?

A) Герман тілінен;

B) Скандинав тілінен;

C) Аѓылшын (Ањгл-саќсон) тілінен;

D) Швед тілінен;

E) .Ежелгі тµр‰к (ќазаќ) тілінен.

$$$ 91E

Ежелгі тµр‰к бітіктастарындаѓы кµркемдік безендірудіњ ерекшелігі?

A) М‰сін µнерімен сабаќтастырылып безендірілген;

B) Тотемизммен сабаќтастырылып безендірілген;

C) Мифтіктаныммен сабаќтастырылып безендірілген;

D) Сурет µнерімен сабаќтастырылып безендірілген;

E) Ќыр-сыры мол ємбебап безендірілген.

$$$ 92 A

Ежелгі тµр‰к бітіктастарындаѓы дєуір ‰ні публицистика табиѓатына тєн белгілер?

A) Жер-су, ел мен ±лыс, ру-тайпалар, кісі атауларыныњ, єдет-ѓ±рып, ырым-сырым, даналыќ, шешендік сµздер, билік иерархиясы, тарихи оќиѓалар туралы аќпараттыњ саќталуы мен бейнеленуі;

B) Ќоѓамдыќ-саяси оќиѓаларды мєлімдеу;

C) єскери жорыќ хроникасы;

D) ±рпаќќа µсиет;

E) ±лыс елді толѓандырѓан мєдени-рухани мєселе.

$$$ 93 D

Есік ќорѓанынан табылѓан археологиялыќ жєдігер к‰міс тостаѓандаѓы жазу мєтіні б‰гінгі мерзімді баспасµз жанрыныњ ежелгі ќандай ‰лгісі?

A) Даналыќ ѓибрат;

B) µсиетнама;

C) Марќ±м ќ±рметіне таѓзым;

D) Ќазанама (никролог);

E) Ѓ±рыптыќ жоќтау.

$$$ 94 D

Ќазаќтыњ ±лттыќ тµлтума жазуы аќпарат тарату мен саќтаудыњ алѓашќы н±сќасы.

A) Кирилл;

B) Араб;

C) Латын;

D) Руна;

E) Манихей.

$$$ 95 D

Тарихи ќ±жат ретінде ±лттыќ мєдениетіміздіњ жасын ±зартар сенімді дереккµздері?

A) Фольклорлыќ шыѓармалар;

B) Орта ѓасыр ескерткіштері;

C) Шежірелер;

D) Руникалыќ тасбітіктер;

E) Шет ел жићанкездерініњ жазбалары.

$$$ 96 A

Ежелгі тµр‰к руникасын т±тынуѓа тиым салѓанмен стилизацияѓа т‰сіп, µнердіњ ќай т‰рлерімен ±лтпен бірге жасап келді?

A) Ою-µрнекте;

B) Зергерлік µнерде;

C) Ќол µнерде;

D) ¦лттыќ киім ‰лгілерінде;

E) Мемлекеттік рєміздерде.

$$$ 97 B

Ежелгі тµр‰к руникалыќ тасбітіктерін зерттеушілердіњ оќуындаѓы ала-ќ±лалыќтыњ басты себебі?

A) Жазудыњ жетілмеуінен;

B) Орфографиялыќ ережесін д±рыс мењгермегендіктен, криптографиялыќ маѓынасын т‰сінбегендіктен;

C) ±лыстыќ єдет-ѓ±рыпты ескермегендіктен;

D) Космологиялыќ танымныњ тµмендігі;

E) Графикалыќ тањбаныњ дыбыстыќ ж‰йені бейнелеу м‰мкіндігіне байланысты.

$$$ 98 C

Ежелгі тµр‰к руникалыќ тасбітіктерініњ уаќыт пен кењістік арасындаѓы таралым ерекшелігі?

A) Кµшірмесі таратылды;

B) Ауызша таралды;

C) Кµшпелі тµр‰к ±лыстары руникалыќ тасбітіктерді ќасиет т±тып µз аяќтарымен барды;

D) Магиялыќ єдіспен таралды;

E) Абыздар арќылы таралды.

$$$ 99 B

Тєржіман" газетініњ кµтерген ±раны?

A) Барлыќ елдердіњ пролетарлары, бірігіњдер!;

B) Тілде, пікірде, істе бірлік!;

C) Туѓан жерге туыњ тік!;

D) Сµзі жоѓалѓан ж±рттыњ µзі де жоѓалады;

E) Т‰ркістан - екі д‰ние есігі ѓой...

$$$ 100 C

Ысмаѓ±лбек Ѓаспр±лініњ кадет корпусындаѓы оќуын тастап, тµр‰кшілдік жолѓа біржола т‰суіне не себеп болды, кім єсер етті?

A) Миссионер ѓалымдар Остроумов, Миропеев;

B) ±лт зиялылары М.Акчурин, Али-Челеби Боданинский, Аджы-Абибулла Эфенди;

C) єскери ортадаѓы тµр‰к ±лты µкіліне деген кµзќарас жєне славяншыл Иван Катков;

D) Ресейдіњ империялыќ саясаты ћєм Ильминский, А.Алекторов ыќпалы;

E) Ќырымѓа Европалыќ келімсектерді ќоныстандыру, жергілікті халыќты кемсітушілік.

$$$ 101 C

Ысмаѓ±лбек Ѓаспрєліні Шоќан Уєлихановќа ±ќсас т±лѓа деп тењеген туыстас халыќтыњ µкілі, ѓалым-кµсемсµзшіні аныќтањыз?

A) Ѓалымжан Ибрагимов;

B) Ѓалимардан Топчибашев;

C) Зєки Уєлиди Тоѓан;

D) Бекир Вахибоѓлы Чобанзаде;

E) Мехмед Фуад Кµперлізаде.

$$$ 102 C

Єлихан Бµкейханныњ "Башќ±рт жері" маќаласына эпиграф ретінде "Ќызым саѓан айтамын, келінім сен тыњда!" деген мєтелді пайдалануыныњ себебі?

A) Журналистік шеберлік;

B) Башќ±рт жеріне жанашырлыќ;

C) Башќ±рт халќына туѓан жаѓдай ќазаќќа да туатындыѓын астарлап, емеурінмен жеткізу, яки цензура баќылауынан ќаймыѓу;

D) Кµшпелі ќазаќ елі ‰шін жер мєселесініњ мањыздылыѓы;

E) Ресей империясыныњ отарлау саясатын єшкерелеу.

$$$ 103 C

Данышпан Абай Ќ±нанбай±лын алѓаш баспа ж‰зінде к‰ллі Ресей империясына танытќан публицист?

A) Ахмет Байт±рсын±лы;

B) Міржаќып Дулат±лы;

C) Єлихан Бµкейхан;

D) Халел Досм±хамед±лы;

E) Телжан Шонан±лы.

$$$ 104 E

Данышпан Абайѓа "Ќазаќтыњ бас аќыны" деп баѓа берген аѓартушы-ќайраткерді атањыз?

A) М±хтар Єуезов;

B) Міржаќып Дулат±лы;

C) Шєкєрім;

D) Єлихан Бµкейхан;

E) Ахмет Байт±рсын±лы.

$$$ 105 E

"Ќазаќтыњ µкпесі" деп аталатын кµсемсµздіњ кµтерген мєселесі не туралы? Авторы кім?

A) Халыќты аѓарту туралы, Ж‰сіпбек Аймауыт±лы;

B) Дінитаным туралы, Ѓ±мар Ќараш;

C) Ќазаќтыњ жат ќылыќтары туралы, М±рат аќын;

D) Ауру-сырќаудыњ халыќ денсаулыѓына зияны туралы, Ахмед Мамет±лы;

E) Надандыќ пен µнерсіздік, жер туралы, Ахмет Байт±рсын±лы.

$$$ 106 E

М±хтарЄуезов "Ќазаќтыњ рухани кµсемі" деп жоѓары баѓасын берген асыл т±лѓаны атањыз?

A) Шєкєрім Ќ±дайберді±лы;

B) М±стафа Шоќай±лы;

C) Єлихан Бµкейхан;

D) Абай Ќ±нанбай±лы;

E) Ахмет Байт±рсын±лы.

$$$ 107 D

Замандастары "Екі Дос" деп ќ±рметпен атаѓан рухани туысќан егіз т±лѓаны атањыз?

A) Исатай мен Махамбет;

B) Иса мен Досан;

C) Кенесары мен Наурызбай;

D) Халел мен Жаћаншаћ;

E) Ахмет пен Міржаќып.

$$$ 108 D

Маѓжан Ж±мабай±лыныњ Жоѓары кµркем єдебиет институтына жолдама ретінде "Ол біздіњ болашаќ Пушкиніміз" деп мінездеме єрі батасын берген алаш ардаќтысы кім?

A) Нєзір Тµреќ±л±лы;

B) С±лтанбек Ќожан±лы;

C) Смаѓ±л Сєдуаќас±лы;

D) Халел Досм±хамед±лы;

E) Сейітќали Мењдеш±лы.

$$$ 109 D

Алаш зиялылары арасында "Дєрігер" аталѓан кµсем т±лѓа?

A) Ахмет Мємет±лы;

B) Ж±маѓали Тілеулин;

C) Санжар Асфандияр±лы;

D) Халел Досм±хамед±лы;

E) Н±рѓали Ипмаѓамбет±лы.

$$$ 110 A

"Біздіњ заманымыз - µткен заманныњ баласы, келер заманныњ атасы" деген ±лаѓатты пікірдіњ иесі кім?

A) Ахмет Байт±рсын±лы;

B) Ыбырай Алтынсарин;

C) С±лтанмахм±т Торайѓыр±лы;

D) Бейімбет Майлин;

E) Жаћаншаћ Сейдалин.

$$$ 111 A

Б±рынѓы єділ билердіњ ќолында билік ќазаќтыњ неше т‰рлі дертін жазат±ѓын жаќсы дєрі еді, б±л к‰нгі арам билердіњ ќолында дєрі болмаќ т‰гіл, у болып ж±ѓып т±р" деген т±жырым кімдікі? Кµсемсµздіњ аты?

A) Ахмет Байт±рсын±лы, Таѓы да народный сот хаќында;

B) Ќыр баласы, Би ћєм билік;

C) Шєкєрім, Би ћєм билік туралы;

D) Сєдуаќас Шорманов, Ескі ћєм жања билер.

$$$ 112 D

"…Тµр‰к халќы - батыр халыќ. Тµр‰к халќы - арыстан ер халыќ. "Кімнен таяќ жегендей біздіњ тµр‰ктіњ баласы, алдырып ж‰рген д±шпанѓа ауызыныњ аласы". Б±л наќыл сµзді ±мытпауымыз керек" деген жалынды ой-пікірді жат ж±рттыњ топыраѓында Т‰ркістан жастарыныњ алдында жар салѓан саяси кµсем?

A) Жаћаншаћ Досм±хамед±лы;

B) Зєки Уєлиди Тоѓан;

C) Т±рар Рысќ±л±лы;

D) М±стафа Шоќай±лы;

E) Міржаќып Дулат±лы.

$$$ 113 A

"Білім - бір ќ±рал. Білімі кµп адам ќ±ралы сай ±ста сыќылды, не істесе де, келістіріп істейді" деп жазѓан жањашыл-аѓартушы?

A) Жиенѓали Тілепберген±лы;

B) Ыбырай Алтынсарин;

C) Жан±заќ Жєнібек±лы;

D) Ж‰сіпбек Аймауыт±лы;

E) Ахмет Байт±рсын±лы.

$$$ 114 C

"Кењестер билеген Т‰ркістан" деп к‰ллі єлемге ќызыл коммунистердіњ ж‰ргізіп отырѓан отарлау саясатын єшкерелеген тарихи ірі т±лѓа?

A) С±лтанбек Ќожан±лы;

B) Нєзір Тµреќ±л±лы;

C) М±стафа Шоќай±лы;

D) Махмуд Бехбуди;

E) Убайдулла Ќожа.

$$$ 115 D

"Бейімбет жау болса, менде жаумын!" деп жеке басына тµнген ќауыпты сын сєтте ардыњ сµзін айтќан ќаламгер-ќайраткер?

A) Сєкен Сейфолла±лы;

B) Ілияс Жанс‰гір±лы;

C) Сєбит М±ќан±лы;

D) Ѓабит М‰сіреп±лы;

E) Ѓаббас Тоѓжан±лы.

$$$ 116 D

"Бірлік туы" газетінњ1918 жылѓы 29 ќњтаардаѓы санында "µткен жылѓы нойєбір басынан бері ќарай Т‰ркістан аймаѓыны" билігін бµлшеуиктер партиясы зорлыќпен ќолдарына алып, µз ‰кімін ж‰ргізіп, µз айтќанын ќылдырып т±р… "Тоќпаѓы мыќты болса, киіз ќазыќ жерге енеді" деген осы-даѓы" деп сол дєуірде шындыќты љткір білдірген мемлекет ќайраткері, кµсемсµз шебері?

A) Т±рар Рысќ±л±л;

B) Нєзір Тµреќ±л±лы;

C) М±стафа Шоќай±лы;

D) С±лтанбек Ќожан±лы;

E) Сейітќали Мењдеш±лы.

$$$ 117 E

"Публицистика" терминініњ ќазаќша баламасын "кµсемсµз" деп т‰пн±сќадаѓы маѓынасыныњ нєзік ќырларын одан єрі кењ аша т‰скен "ана тілін т‰рлеген" сµз зергерін атањыз?

A) Елдес Омар±лы;

B)Телжан Шонан±лы;

C) Ж‰сіпбек Аймауыт±лы;

D) М±хтар Єуезов;

E)Ахмет Байт±рсын±лы.

$$$ 118 C

Тµмендегі кµсемсµз маќалалардыњ арасынан Ж‰сіпбек Аймауыт±лыныњ жазѓанын табыњыз?

A) "Ашыќ хат";

B) "Темір жол єлегі";

C) "Партия";

D) "Заман талабы";

E) "Ќанапия-Шєрбану".

$$$ 119 A

Єлихан Бµкейхан ќатысќан Щербинаныњ ќазаќ жерін зерттеу экспедициясы ќай жылдарды ќамтиды?

A) 1896-1903 жылдар;

B) 1889-1896 жылдар;

C) 1889-1903 жылдар;

D) 1905-1907 жылдар;

E) 1913-1916 жылдар.

$$$ 120 C

Ќазаќ µмірі мен т±рмысы туралы кµркем кескіндемесін Ахмет Байт±рсын±лы сынаѓан орыстыњ белгілі ќылќалам шеберін атањыз?

A) Серов В.А.;

B) Шадр И.Д.;

C) Хлудов Н.Г.;

D) Греков М.Б.;

E) Иогансон Б.В.

$$$ 121 C

Ќазаќ зиялыларыныњ арасында кім Ж‰сіпбек Аймауыт±лы шыѓармашылыѓына єділ сын айтып, "Ол Еуропалыќ жазушыларды еркін єрі жатыќ аударды" деп лайыќты баѓасын берді?

A) М±хтар Мурзин;

B) М±хтар Самат±лы;

C) Смаѓ±л Сєдуаќас±лы;

D) М±хтар Єуезов;

E) Єлімхан Ермек±лы.

$$$ 122 E

Тµреќ±л±лы сыншылдыѓына тєн шектен тыс міншілдігініњшыѓармашылыќ ортада зияндылыѓын ескертіп: "Нєзірде де сєуріктіњ мінезі бар. Біреуді тістемей, шаншымай, найзаламай сµз жазбайды… Білім сµзінде м±ндай мінез бізге ерсі кµрінеді" деп оныњ кемшілігін бетіне басќан алаштыњ азаматы?

A) Халел Ѓаббас±лы;

B) М±стафа Шоќай±лы;

C) Єлихан Б±кейхан;

D) Міржаќып Дулат±лы;

E) Халел Досм±хамед±лы.

$$$ 123 D

Ањызѓа айналѓан Ахан сері туралы т±њѓыш ѓылыми-танымдыќ кµсемсµз маќаланыњ авторы?

A) Сєбит М±ќан±лы;

B) Ќошке Кемењгер±лы;

C) Сєкен Сейфулла±лы;

D) Маѓжан Ж±мабай±лы;

E) Ѓабит М‰сіреп±лы.

$$$ 124 E

Т‰ркістан автономиялыќ республикасында саяси-экономикалыќ даѓдарыстыњ салдарынан аќшаныњ айтса сенгісіз ќ±нсызданѓаны сондай, миллионныњ к‰нбе-к‰н ќадірі кетіп, сан µлшемініњ сапалыќ мєнін єлеуметтіњ есіне салуѓа, "Миллион деген немене?" деп жазуѓа мєжб‰р болѓан арысты аныќта?

A) Ѓазымбек Бірімжан±лы;

B) Білєл С‰лей±лы;

C) Абдолла Байтас±лы;

D) Иса Тоќтыбай±лы;

E) Халел Досм±хамед±лы.

$$$ 125 D

"¤ткен ќыс аштыќ болды. Ашыќќан адам бірініњ етін бірі жеді. ¤ліктіњ етін жегені былай т±рсын, µлмеген тірі адамдарды малша ±рлап, малша сойып жеді. Ќалаларда т‰н болса, кµшеде ж‰руге болмады. Мезгілсіз уаќытта кµшеде ж‰ген адамдарды жылќы сияќтандырып б±ѓалыќ салып, буындырып ±стап, сойып жейтін болды. Анасы баласыныњ етін жеуге жетті. М±ныњ бєрі аштыќ єсерінен адамныњ есі шыѓып, аќылы ќалмайтындыѓын кµрсетеді. Аштыќ аќылын алмаса, адам ањ дєрежесіне жетіп, хайуандыќтан да асып, бірін-бірі жер ме еді? Анасы баласын жеуге келгенде, ол анада аќылдан т‰к ќалды деуге болар ма?" деп ќазаќ ±лтын аштан ќатыруѓа жасалѓан ќызыл империяныњ ќасіретке толы тарихи ќылмысын боямасыз єшкерелеген кµсем т±лѓаны жєне маќала атын аныќта?

A) М±стафа Шоќай±лы "Ќазаќ жеріндегі ашаршылыќ";

B) Міржаќып Дулат±лы "Ќайда еді"?";

C) Т±рар Рысќ±л±лы "Ќазаќ даласындаѓы аштыќ";

D) Ахмет Байт±рсын±лы "Т±ні саудыњ - жаны сау";

E) Жиенѓали Тілепберген±лы "Мастыќ не дегізбейді - аштыќ не жегізбейді".

$$$ 126 D

Ж‰сіпбек Аймауыт±лыныњ публицистикалыќ шыѓармалары жиі жарыќ кµрген мерзімді баспасµз?

A) "Серке" газеті;

B) "Ќазаќ м±њы" газеті;

C) "Еркін ќазаќ" газеті;

D) "Сарыарќа" газеті;

E) "Д±рыстыќ жолы" газеті.

$$$ 127 D

Зерттеушілердіњ есебі бойынша Єлихан Бµкейханныњ ќаламынан туѓан 250-ден астам кµсемсµз маќалалары мен эпистолярлыќ шыѓармалары, аудармалары мен сыни ењбектері жарияланѓан мерзімді баспасµз?

A) "Аќ жол" газеті;

B) "Айќап" журналы;

C) "Ењбекші ќазаќ" газеті;

D) "Ќазаќ" газеті;

E) "Дала уалаяты газеті".

$$$ 128 C

Є.Бµкейханныњ орыс тілінде жарияланѓан маќалаларын "Ќазаќ" газетіне аударып басып отырѓан журналисті атањыз?

A) Ахмет Байт±рсын±лы;

B) Халел Досм±хамед±лы;

C) Жан±заќ Жєнібек±лы;

D) Ќ±дайберген Ж±бан±лы;

E) Міржаќып Дулат±лы.

$$$ 129 B

"Ќазаќ" газетінде ±лтымыздыњ демографиялыќ µсіп-µнуіне ѓылыми т±рѓыда сипаттама беріп, цифр кµрсеткішін сµйлету арќылы елдіњ саяси сауатын ашуды кµздеген "Ќазаќ" атты маќаланыњ авторын табыњыз?

A) Ахмет Байт±рсын±лы;

B) Єлихан Бµкейхан;

C) Жаќып Аќбаев;

D) М±хамеджан Тынышбай±лы;

E) М±стафа Шоќай±лы.

$$$ 130 B

"Біздіњ ќазаќ халќын шын кµњілімен жаќсы кµріп, ќолынан келген ќадірінше ќалам µнерімен ќызмет ќылѓандардыњ алдыњѓы ќатарында Єбубєкір Ахметжан±ѓлы Диваевтіњ аты айтылса керек" деп ѓалымныњ ауыз єдебиетініњ ‰лгілерін жинай бастаѓанына 25 жыл толуына орай "Ќазаќ" газетінде арнайы маќала жазѓан авторды аныќтањыз?

A) Ахмет Байт±рсын±лы;

B) М±стафа Шоќай±лы;

C) Єлихан Бµкейхан;

D) М±хамеджан Тынышбай±лы;

E) Міржаќып Дулат±лы.

$$$ 131 C

"Мырзаныњ к‰ні кетті; халыќ енді ойланатын кезіњ жетті. Ќара б±ќара! Аш кµзіњді! Кедейлер к‰ніњ туды - байѓа жаѓынып, малѓа баѓынып, тамаќќа сатылатын заманыњ емес. Алсањ тењдесіп, тізелесіп отырып ал сыбаѓањды! Тењдік алатын кезіњде ќ±лќынныњ ќ±лы болып кетпе!" деп жањалыќќа жаршы боп, езіліп, жаншылѓан б±ќараныњ ањсаѓан тењдігініњ ќадыр-ќасиетін естеріне салѓан Ж‰сіпбек Аймауыт±лы кµсемсµзі ќай басылымда жарыќ кµрді?

A) "Алаш" газеті;

B) "Абай" журналы;

C) "Сарыарќа" газеті;

D) "Ќазаќ" газеті;

E) "¦ран" газеті.

$$$ 132 A

"Сµйтіп, ж±ртты" кµбі орыс тілін, орыс оќуын білімді-µнерлі болу маќс±дымен ‰йренбей, дєреже алу, тµре болу ‰шін оќитын болды. Ќалада оќып ж‰рген балалардан елге келгенде "Шыраѓым, ќашан тµре боласын?" деушілер, ќалжыњы жоќ, шынымен с±раушы еді. М±ныњ т‰бі неге соѓатынын ж±рттыњ кµбі ќапелімде сезген де жоќ. Кµњілінде дєнење жоќ, школда оќып ж‰рген жас балалар, хатта ‰лкендер де, біріне-бірі орысша хат жазысатын болды. ¤зара орысша сµйлесетін болды" деп Азамат б‰ркеншік атымен Міржаќып Дулат±лыныњ тіл мєселесін кµтерген басылым?

A) "Аќ жол" газеті;

B) "Шолпан" журналы;

C) "Ќазаќ тілі" газеті;

D) "Тањ" журналы;

E) "Ењбекші ќазаќ" газеті.

$$$ 133 C

"Жетісу ќазаѓы" деп ќол ќойѓан "Ќазаќ" газетінде жарияланѓан "Зайсанныњ Хлестаковы ћєм Ферѓананыњ Добшинскийі" деген маќала кім туралы жазылѓан?

A) Тєттімбет Шыњѓысов;

B) М±хамедияр Т±нѓаншин;

C) Кµлбай Тµгісов;

D) Єбдірахман Єйтімов;

E) Ахмет Баржаќсин.

$$$ 134 A

"Ілияс Ќабыл±лыныњ ел ішінде ж‰ріп жатќан ±лттыќ к‰ресті біздіњ атымызбен - "Шоќай фашистерімен" - байланыстырѓаны, бєрінен б±рын біздіњ атамекендегі бауырларымыздан айрылып ќалмаѓанымызды, олармен ішкі байланысымыздыњ к‰шті екенін таѓы бір дєлелдейді" деп 1937 жылдыњ ќуѓын-с‰ргін з±лматы ќазаќтыњ жаќсы мен жайсањын шыдатпай жалмап т±рѓан шаќта ел ішінен жау іздеген опасыз, сатќындар пікіріне ќайтарѓан уєжін М±стафа Шоќай±лы шет елде шыѓатын ќай басылымда жариялады?

A) Яш Т‰ркістан" журналы;

B) "Жања Т‰ркістан" журналы;

C) "Йања йол" газеті;

D) "Отлы юрт" журналы;

E) "Ж±мћєриет" газеті.

$$$ 135 E

"Т‰ркістандаѓы ±лттыќ идеяларѓа µздерініњ большевиктік идеяларын ќарсы ќойѓанымен, одан ештење шыѓара алмаѓан ќызыл отаршылдар, соњѓы кездері "ќара к‰шке" басып "¦рда-жыќ", "атып-асу", "ќамауѓа алу", "ќуѓын-с‰ргінге ±шыратулармен" айналысып жатќандарынан дерек беретін материалдар "Т‰ркіменстан", "Йењи Ферѓана", "Шарих аќиќаты", "Ењбекші ќазаќ", "Правда Востока", "Советская степь" беттерінде кµз с‰рінеді" деп 1930 жылдардаѓы ќызыл ќырѓынныњ шындыѓын айна-ќатесіз жазып, кењестік отаршылдыќ саясатты єшкерелеген кµсем т±лѓаны атањыз?

A) Ахмет Байт±рсын±лы;

B) Жаћаншаћ Досм±хамед±лы;

C) Єлихан Бµкейхан;

D) М±хамеджан Тынышбай±лы;

E) М±стафа Шоќай±лы

$$$ 136 C

"Баспасµзіміз не к‰йде?" деп саяси-идеологиялыќ мањызды мєселені жан-жаќты талдап кµрсеткен Міржаќып Дулат±лыныњ Мадияр б‰ркеншік атымен ќол ќойѓан жарияланымы жарыќ кµрген басылым?

A) "¤рнек" газеті;

B) "Ќызыл Ќазаќстан" журналы;

C) "Ењбекшіл ќазаќ" газеті;

D) "Ќызыл ту" газеті;

E) "Бостандыќ туы" газеті.

$$$ 137 E

Найманский деген єдеби б‰ркеншік атпен жазѓан ќаламгер-кµсемсµзшіні атањыз?

A) Отыншы Єлжанов;

B) Райымжан Мєрсек±лы;

C) М±стаќым Малдыбаев;

D) Биахмет Сєрсенбаев;

E) Кµлбай Т‰гісов.

$$$ 138 D

"Англияныњ кемелерінен ќорќып Германия µз кемелері т±рѓан судыњ алдынан неше шаќырым жерге шейін мина салды. Австрия µз кемелерін ќорѓап Англия ћєм Франсия кемелерініњ жолына мина салып отыр. Т‰ріктер Стамб±лды ќорѓап орыс жаѓында Посфор деген Ќаратењіздіњ ќиылысына, Англия ћєм Франсия кемелері келетін жаќтан Дартанел деген ќиылысына мина ќ±рып саќтап отыр" деп соѓыс таќырыбына жазѓан алаштыњ азаматын жєне маќала атын аныќтањыз?

A) Ахмет Байт±рсын±лы "Соѓыс керек-жараѓын даярлау";

B) Хасен Ќ±рманѓали±ѓлы "Соѓысќа ќазаќ жєрдемі";

C) Єлихан Бµкейхан "Мєскеу хаты";

D) М±хамеджан Тынышбай±лы "Соѓыс кемелері ћєм мина";

E) Елдес, Мырзаѓазы "Майданнан хат".

$$$ 139 B

"Пушкинніњ ±лы шыѓармалары ќазаќ єдебиеті мен біте ќайнап, Пушкин ќазаќ ќалќыныњ с‰йкімді аќыны болып отыр. Пушкинді орыс тілінде оќытып, ќазаќ азаматтары да ана тілінде с‰йсініп аудармаларын оќып отыр.

Пушкин - єдебиеттіњ биік шыњы. Сол шыњды толыќ игеріп алуымыз керек" деп "Пушкин шыѓармалары ќазаќ ауызында" атты маќала жазѓан алаштыњ азаматын аныќтањыз?

A) Ілияс Жанс‰гір±лы;

B) Телжан Шонан±лы;

C) М±хтар Єуезов;

D) Єлихан Бµкейхан;

E) Сєкен Сейфолла±лы.

$$$ 140 D

"Ќазаќстан Аѓарту Комиссариаты жанында ќ±ралѓан Жазушы-бастырушы Комиссариат єдебиет жинап ењ єуелі "Абай" сµзін бастырар деп сенеміз. Олай етпеске болмайды, неге десењіз "Абай" кітабы б±л к‰нде … ¤те-µте сирек ќалды. Ол сирек ќалѓан жалѓыз жарым н±сќаларыныњ да тозып, жыртылѓаны кµрінеді. Енді µзімізге де "Абайды" ќолѓа т‰сіре алмасќа кєдік" деп Абайдыњ кітабын бастыруды мєселе етіп кµтерген кµсемсµзшіні табыњыз?

A) С±лтанбек Ќожан±лы;

B) Халел Досм±хамед±лы;

C) М±хтар Єуезов;

D) Телжан Шонан±лы;

E) Шєкєрім Ќ±дайберді±лы.

$$$ 141 E

"Сєкенніњ де тілі єлі зерттелмеген, зерттеу - ‰лкен де ж±мыс. Сєкен жазѓалы 20 жылдай болды. Сол ±заќ жолында аќын талай белден, талай к‰дірден асып келеді. Тілі де, темалары да, шыѓармаларыныњ т‰рі де жањарѓан т±рмыспен ілесіп, талай белестен µрлеп, жањарып келеді. Сєкен тілін зерттеп, талдау - бір к‰нніњ, бір айдыњ, бір маќаланыњ аясына сыймайтын нєрсе; б±л жылдардыњ, кітаптардыњ ж±мысы" деп сєкентанудыњ ірге тасын ќаласќан зерттеуші-кµсемсµзшіні атањыз?

A) Нєзір Тµреќ±л±лы;

B) Маѓжан Ж±мабай±лы;

C) Сєбит М±ќан±лы;

D) Ѓабит М‰сіреп±лы;

E) Телжан Шонан±лы.

$$$ 142 B

Смахан Бµкейханныњ б‰ркеншік атын табыњыз?

A) Тоќпаќ;

B) С±њќар;

C) К‰зетші;

D) Кµреген;

E) Байќаушы.

$$$ 143 C

Смахан Бµкейхан маќалаларын жиі жариялап т±рѓан мерзімді баспас±з?

A) "Т‰ркістан уалаяты газеті";

B) "Айќап" журналы;

C) "Ќазаќ" газеті;

D) "‡ш ж‰з" газеті;

E) "Алаш" газеті.

$$$ 144 D

"Тµрт-бес жылдыњ ішінде шыѓып тоќтаѓан ћєм осы к‰нде шыѓып т±рѓан т‰рліше газета-жорналдардыњ бєрі "Тєржіманныњ" балалары" - деп єділ баѓасын берген т±лѓаны атањыз?

A) Шєкєрім Ќ±дайберді±лы;

B) С±лтанмахм±т Торайѓыр±лы;

C) М±хамеджан Сералин;

D) Ахмет Байт±рсын±лы;

E) Міржаќып Дулат±лы.

$$$ 145 C