284.Қазақ тiлiнiң жүйелi түрде оқытылуы мен ғылыми мазмұнын анықтау неге байланысты?

а) дидактикаға

b) психологияға

c) әдебиеттi оқыту бағдарламасына

d) қазақ тiлi бағдарламасы мен оқулығына

e) түрлi ғылыми еңбектерге

285. Дауысты дыбыс фанациялық ауа қарқынсыз, лепсiз болып дауысталар кезiнде…

a) ауа қарқынды болады

b) ауа үн мен салдырдың қарқынды шығуына байланысты

c) ұяң мен салдырдың қарқындығына

d) барлығы дұрыс

e) дұрыс жауабы жоқ

286. Дауыссыз дыбыстарды оқыту кезiнде нешеге бөлiп оқытады?

a) 2

b) 4

c) 5

d) 7

e) 8

287. Дiрiл жағдайында ол дыбыс ұяң, дiрiлдемесе … болàтындығын ескеру керек

a) қатаң

b) үндi

c)дауыссыз

d) дауысты

e) барлығы дұрыс

288. Оқушы құлағын алақанмен басып отырып, түрлi дыбыстарды айтады, бастың iшi күңгiрлесе – ұяң, күңгiрлемесе ….

a) қатаң

b) дауыссыз

c) үндi

d) дауысты

e) барлығы дұрыс

289. “Түсiндiрмелi салалас”, “бұйрықты сөйлем” деген тiлдiк терминдердi қазақ тiлiн оқыту әдiстемесiне ұсынған лингвист ғалымдар?

а) Құрманғалиева Р, П. Айтжанова

b) Ысқақов К, Хасенов

c) Аханов К, Хасенов

d) Хасенов, Әбiлқаев А

e) Ұйқыбаев, Ысқақов

290. “Дыбыс пен әрiп”, “Алфавит” тақырыптарын оқыту, дыбыс пен әрiптiң ара қатынасын зерттейтiн iлiмдi не деп атайды?

a) графика

b) текст

c) барлығы дұрыс

d) алфавит

e) кесте

291. Күштi дыбыспен әлсiз дыбыстың бiр топқа бiрiгiп айтылуын дейдi де, әр топтың бiр-бiрiне жалғасқан жерiн … қалай атайды?

a) буын жiгi

b) тасымал

c) дыбыс үндестiгi

d) буын үндестiгi

e) барлығы дұрыс

292. 11 класс оқулығында буынға анықтама берiлмеген, өйткенi…

a) өйткенi буынның анықтамасы олардың түсiнiгiне қиын

b) өйткенi буынның анықтамасы олардың түсiнiгiне оңай

c) барлығы дұрыс

d)

e)

293. Нағыз азамат етiп тәрбиелеуде дағды бiлiм және тәрбие беру қалай iске асырылады?

а) түрлi ойындармен

b) баланы өз еркiмен жiберу

c) психология ғылымымен

d) қазақ тiлiн дұрыс оқыту арқылы

e) түрлi жарыс арқылы

294. Иә, жоқ сөздерiнiң сөйлемдегi тыныс белгiлерiнiң заңдылықтарын бiлу, оны дәлелдей алу талаптары нешiншi класта?

а) 8 класс

b) 7 класс

c) 9 класс

d) 6 класс

e) 5 класс

295. Стиль ерекшелiктерiнiң түрiн ажырата бiлу қай салада үйретедi?

а)тiл ұстарту

b) синтаксис

c) сөйлем мүшелерi

d) орфография

e) дұрыс жауабы жоқ

296. Арнаулы iс-қағазының түрiн тап?

а) анықтама

b) тезис

c) конспект

d) пiкiр айту

e) дұрыс жауабы жоқ

297. Түсiнiксiз сөздер қандай орындарда кездеспейдi?

а) iс-қағаз стильдерi

b) құрмалас сөйлем

c) сөз тiркесi

d) жеке сөз

e) дұрыс жауабы жоқ

298. Сөйлеу түр мен мазмұнына қарай қалай бөлiнедi?

а)диалог-монолог

b) диалог

c) монолог

d) драма

e) дұрыс жауабы жоқ

299. Қазақ тiлi пәнiнiң жалпы мазмұны, мiндетi, мақсаты қалай анықталады?

а) бағдарлама арқылы

b) басқа пән арқылы

c) оқу жоспары арқылы

d) оқытудың мақсаты арқылы

e) барлық жауап дұрыс

300. Грамматиканы оқыту жөнiнде пiкiр айтып, өз мақаласында арнайы тоқталған ғалым?

а) А.Байтұрсынов

b) Ы.Алтынсарин

c) А.Құнанбаев

d) Қ.Басымов

e) А.Ысқақов

301.Белгілі бір алдын ала дайындалған әңгіме бойынша жазылатын мазмұндама?

а) дайын әңгіме бойынша мазмұндама

b) сурет бойынша мазмұндама

c) дайын сурет бойынша мазмұндама

d) кино, диафильм бойынша мазмұндама

e) мазмұндама

302. ІІІ кластағы шығарманың көлемі?

а) 30-60 сөз

b) 60-130 сөз

c) 20-30 сөз

d) 30-90 сөз

e) 90-150 сөз

303. Белгілі бір тақырып бойынша өз ойын жоспарлы түрде баяндау

а) шығарма

b) мазмұндама

c) өлең

d) жаттау

e) диктант

304. Белгілердің ұқсастығына қарай сөз мағыналарының ауысуы

а) метафора

b) метанимия

c) синедоха

d) арлитерация

e) теңеу

305. «Көрнекілікке үйретуді ана тіліне үйретуден бөлу мүлде қате» деген кім?

а) К.Д.Ушинский

b) Н.К.Крупская

c) А.Байтұрсынов

d) Ы.Алтынсарин

e) Ш.Сарыбаев

306. Дыбыстың, буынның немесе сөздің айтылуы қалай болса, солай таңбалануы

а) графика

b) алфавит

c) орфография

d) орпоэпия

e) әріп

307. Дыбыстар мен сөздерді айтуға үйрету үшін қандай көрнекілік пайдаланылады?

а) магнитофон

b) схема

c) плакат

d) сурет

e) сұрақ-жауап

308. Қазақ тілі әдістемесінде құрылымдық схема-кестенің негізін жасаушылардың бірі –

а) Ш.Әуелбаев

b) А.Ысқақов

c) Қ. Басымов

d) С.Жиенбаев

e) Ғ.Бегалиев

309. 1956 ж. Ш.Сарыбаевтың шыққан кітабы

а) Қазақ тілі методикасының кейбір мәселелері

b) Грамматиканы оқыту жөнінде

c) грамматикалық таблицалар

d) грамматика талдауыш

e) грамматика

310. Қазақ тілі бағдарламасы қандай принцип негізінде құрастырылады?

а) ғылыми принцип

b) әдістемелік принцип

c) көркемдік принцип

d) жүйелілік принцип

e) бірізділік принцип

311. Бірінен кейін бірі рет-ретімен орналасқан әріптердің жиынтығы.

а) алфавит

b) дыбыс

c) тіл

d) әріп

e) сөз

312. «Оқулық – жақсы сабақ берудің іргетасы», - деген пікірдің авторы?

а) К.Д.Ушинский

b) Н.К.Крупская

c) А.Байтұрсынов

d) Ы.Алтынсарин

e) Ш.Сарыбаев

313. Сауат ашу неше кезеңнен тұрады?

а) 3

b) 2

c) 5

d) 6

e) 4

314.Әріпті дұрыс жазу, дәптердің көлденең сызығынан ауытқымау неге қойылатын талап?

а) жазуға

b) Сөйлеуге

c) жаттауға

d) айтуға

e) әріпке

315. Жазған кезде баланың көзі мен дәптер аралығындағы қашықтық?

а) 25-30 см

b) 30-33 см

c) 5-10 см

d) 15-20 см

e) 25-35 см

316. Текстегі сөздерді қалай болса солай бастырмалатып немесесөздердің аражігін айырмай оқу емес, оқығанда түсінетіндей қалыпта оқу түрі

а) шапшаң оқу

b) мәнерлеп оқу

c) түсініп оқу

d) дауыстап оқу

e) ежелеп оқу

317. Байланыстырып сөйлеуге үйрену қалай жүргізіледі?

а) сұрақ-жауап

b) мақал

c) оқыту

d) жаттау

e) айту

318. Мәнерлеп оқуда зор роль атқаратын

а) интонация

b) логика

c) оқу

d) айту

e) пауза

319. Сөз екпіні – фразалық екпін, ал ой екпіні қалай аталады?

а) логикалық екпін

b) фонетикалық

c) фразалық

d) паузалық

e) дикциялық

320. Балалардың алған білімдері мен қалыптасқан дағдаларын тексеру мақсатында жүргізілетін диктант?

а) бақылау немесе тексеру диктанты

b) Творчестволық диктант

c) түсіндіру диктанты

d) іріктеу диктанты

e) ескерту диктанты

321.Құрмалас құрамындағы жай сөйлемдерді бір-бірінен бөліп көрсету үшін қолданылатын тыныс белгі –

а) үтір

b) жақша

c) сызықша

d) нүктелі үтір

e) тырнақша

322. Қыстырма сөзді сөйлемнің басқа мүшелерінен бөліп тұратын тыныс белгі?

а) үтір

b) нүкте

c) жақша

d) сызықша

e) нүктелі үтір

323. Соңғы жай сөйлемі алдыңғы жай сөйлемдегі пікірді талдап, саралап ашып түсіндіретін құрмалас сөйлемнің жай сөйлемдері арасына қандай тыныс белгі қойылады?

а) қос нүкте

b) нүкте

c) үтір

d) жақшамен жабамыз

e) сызықша

324. Пікірдің аяқталмағанын, әлде-қандай себептен сөйлемнің бірер сөзінің түсіп қалғандығын білдіретін тыныс белгі –

а) көп нүкте

b) нүкте

c) қос нүкте

d) сызықша

e) ешқандай тыныс белгі қойылмайды

325. Кейіпкерлердің сөзінде кездесетін, бірақ жазуға ерсі, дөрекі, тұрпайы сөздер жазылмай, оның орнына қандай тыныс белгі қойылады.

а) көп нүкте

b) үтір

c) жақшаға алынады

d) нүкте

e) қос нүкте

326. Сөйлеудің белгілі бір бөлшектерін басқа белшектерден бөлу үшін де, жақындастыру, қосу, үшін де, сөздердің арасындағы мағыналық, синтаксистік қатынастарды айқындау үшін де қолданылатын тыныс белгі

а) сызықша

b) үтір

c) тырнақша

d) көп нүкте

e) қос нүкте

327. Нұр Отан еңбекшілері жұмысшылар, шаруалар, интеллигенттер мемлекеттік құүрылыс жылдарында үлкен өзгерді. Мұндағы оңашаланған айқындауышты бөліп алу үшін қанда тыныс белгіні қолданамыз.

а) сызықша

b) үтір

c) ешқандай тыныс белгі қойылмайды

d) нүктелі үтір

e) жақша

328. Қойылуы кідіріске, интонацияға немесе сөйлеудің құрылыс ерекшеліктеріне байланысты болмайтын, сондықтан ол шын мәнісіндегі тыныстық белгі деп есептелмейтін–

а) тырнақша

b) жақша

c) сызықша

d) көп нүкте

e) ондай тыныс белгі жоқ

329. Сөйлеммен тікелей байланысы жоқ, оның мүшелерімен грамматикалық қатынаста тұрмайтын, жазушының айтқанын айқындай түсу үшін қойылатын тыныс белгі?

а) жақша

b) сызықша

c) нүкте

d) көп нүкте

e) үтір

330. Қыстырма сөйлемдер қандай тыныс белгі арқылы жазылады?

а) жақша ішіне алынады

b) көп нүктелер арқылы

c) қос нүкте арқылы

d) ешқандай тыныс белгісіз

e) нүктелі үтір арқылы

331.Жазуларында ешбір тыныс белгісін қолданбайтын халықтарға Л.Н.Харитонов қай тілдерді жатқызған?

1. Қытай, араб, монғол

2. Парсы, өзбек

3. Орыс, ағылшын

4. Тәжік, иран

5. Қарақалпақ, қырғыз

332.Тұңғыш шыққан нөмірлерінде тыныс белгісі қойылмаған алғашқы баспасөздің бірі?

1. «Дала уалаяты»

2. «Айқап»

3. «Қазақ»

4. «Түркістан»

5. «Еңбекші қазақ»

333.Дүние жүзінде тұңғыш рет «үтір» белгісін кітап бетінде қай ғасырда пайда болды?

1. ХV – XVI ғ

2. X – XV ғ

3. ХІІ – ХІІІ ғ

4. ХІ – ХІІ ғ

5. ІХ – Х ғ

334.«Үтір» белгісін алғаш кітапқа енгізген кім?

1. Альд Мануций

2. Фран Бопп

3. Ф. Де Сосюр

4. Чарлз Пирс

5. Эдуард Сепир

335.Сыздықова мен Қ.Неталиеваның 1962 ж қай кітабы жарыққа шықты?

1. «Тыныс белгілері ережелері »

2. «Сөйлемнің тыныс белгілері»

3. «тыныс белгілер»

4. «Пунктуация» негіздері

5. «Қазіргі қазақ тілінің пунктуациясы»

336.«Қазіргі қазақ тілінің пунтуациясы» еңбегінің авторы кім?

1. Ф. Мұсабекова

2. А. Ысқақов

3. Ә. Хасен

4. С. Жиенбаев

5. А. Нұғманов

337.Хронологиялық жағынан алғанда, қазақ тілінің тыныс белгілері жөнінде жазалған алғашқы еңбектердің бірі?

1. Ш. Сарыбаевтың сөйлемде үтірдіңжазылатын орындары туралы шағын мақаласы

2. Х. Басымов «Сөйлемнің тыныс белгілерін дұрыс жаза білейік»

3. А. Нұғмановтың «Пунктуацияның бір мәселесі»

4. С. Жиенбаевтың шағын көлемді екі мақаласы

5. А. Нұғмановтың «Сызықша туралы түсінік»

338.Тыныс белгілердің қолданылуы туралы ережелер берілген «Жазу қағидалары» атты кітапша қай жылы шыққан?

1. 1915 ж

2. 1925 ж

3. 1910 ж

4. 1918 ж

5. 1930 ж

339.Стилистикалық маңызы бар, жаңа ойдың басталуын көрсететін тыныс белгі?

1. Азат жол (абзац)

2. Көп нүкте

3. Сызықша

4. Қос нүкте

5. Нүкте

340.Пунктуация қай тілден енген?

1. Латынның «punktum» - «нүкте» сөзінен алынған

2. Гректің «punktum» - «тыныс белгі» сөзінен алынған

3. Арабтың « жазу» сөзінен алынған

4. Италияның « сөз» сөзінен алынған

5. Испан тілінің «үтір» сөзінен алынған

341. Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзі бар сөйлемді табыңыз.

a)– Бұл үйдің жаны нешеу?- деді Итбай.

b) – Бұл үйдің жаны нешеу?, деді Итбай.

c) “Бұл үйдің жаны нешеу”: деді Итбай.

d) – Бұл үйдің жаны нешеу? деді: Итбай.

e) – Бұл үйдің жаны нешеу?: деді Итбай.

342. Сызықша қай жерде қойылатынын анықтаңыз.

a) Бастауыш пен баяндауыштың арасында

b) Одағай сөзден кейін.

c) Бірыңғай мүшелердің арасында.

d) Атаулы сөйлемнен кейін.

e) Қыстырма сөзден кейін.

343. Жай сөйлемдер арасына тыныс белгісін қойыңыз.

Күн бесіндіге келген кезде Көркемтайдың аулы астаң-кестең болды кемсеңдеп кемпір-шал жылады, қанын тартып сұрланып жастар тұрды.

a) Қос нүкте

b) Үтір.

c) Үтір, сызықша.

d) Сызықша.

e) Нүктелі үтір.

344. Тыныс белгісі дұрыс қойылған қыстырма сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

a) Бұл даусыз, бірақ осы қағиданың өңін айналдырмау керек

b) Бұл даусыз; бірақ осы қағиданың өңін айналдырмау керек.

c) Бұл даусыз – бірақ, осы қағиданың өңін айналдырмау керек.

d) Бұл даусыз – бірақ - осы қағиданың өңін айналдырмау керек.

e) Бұл даусыз, бірақ, осы қағиданың өңін айналдырмау керек.

345. Тыныс белгісі дұрыс қойылған орынды көрсетіңіз.

a) “Сөйлемді сауатты құрастырған жөн,” - деді мұғалім

b) “Сөйлемді сауатты, құрастырған жөн,” - деді мұғалім

c) “Сөйлемді сауатты құрастырған жөн” - деді мұғалім.

d) Сөйлемді сауатты: құрастырған жөн, - деді мұғалім!

e) Сөйлемді сауатты; құрастырған жөн деді мұғалім

346. Тыныс белгісі дұрыс қойылған сөйлемді анықтаңыз:

a) Қазақстандағы ірі өзендер мыналар: Ертіс, Жайық, Сырдария.

b) Қазақстандағы ірі өзендер: мыналар Ертіс, Жайық, Сырдария.

c) Қазақстандағы ірі өзендер мыналар; Ертіс, Жайық, Сырдария.

d) Қазақстандағы ірі өзендер мыналар, Ертіс, Жайық, Сырдария.

e) Қазақстандағы ірі өзендер мыналар - Ертіс, Жайық, Сырдария.

347. Сөйлемдердегі бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылған

сызықшаны табыңыз.

a) Қарқаралы деген округтің әміршісі - Құнанбай мен осы Майыр

b) Алыс-берісіміз көп, ағайын адамбыз.

c) Ағаш арасын қаратса - жоқ.

d) Жұрт айтты - көне берді.

e) Аяғы жоқ, - жүреді, аузы жоқ, - сөйлейді.

348. Тыныс белгісі дұрыс қойылған сөйлемді көрсетіңіз.

a) Шешім - шығарма сюжетінің де шешуші кезеңдерінің бірі, күллі құбылыс-көріністердің соңғы сахнасы.

b) Шешім - шығарма сюжетінің де шешуші кезеңдерінің бірі - күллі құбылыс-көріністердің соңғы сахнасы.

c) Шешім шығарма сюжетінің де шешуші кезеңдерінің бірі, күллі құбылыс-көріністердің соңғы сахнасы.

d) Шешім шығарма сюжетінің де шешуші кезеңдерінің бірі; күллі құбылыс-көріністердің соңғы сахнасы.

e) Шешім шығарма сюжетінің де шешуші кезеңдерінің бірі күллі құбылыс-көріністердің соңғы сахнасы.

349. Тұрлаулы мүшелердің екеуі де сан есімнен болғанда қойылатын тыныс белгісін табыңыз.

a) Сызықша

b) Қос нүкте.

c) Көп нүкте.

d) Үтір.

e) Дефис.

350. Төл сөздің алдынан автор сөзі келсе, қойылатын белгіні көрсетіңіз.

a) Қос нүкте

b) Нүктелі үтір.

c) Көп нүкте.

d) Үтір.

e) Нүкте.

351. Бірыңғай мүшелерден кейін келген жалпылауыш сөздің алдынан қандай тыныс белгісі қойылатынын табыңыз.

a) Сызықша

b) Қос нүкте.

c) Үтір.

d) Нүктелі үтір.

e) Дефис.

352. Сөйлемдердің арасында қай тыныс белгісі қойылмаған, дұрысын белгілеңіз.

Естіген нәрсені ұмытпасқа төрт түрлі себеп бар: әуелі көкірегі байлаулы, берік болмақ керек екінші - сол нәрсені көргенде я естігенде ғибратлану керек көңілденіп, тұщынып, ынтамен ұғу керек үшінші - сол нәрсені ішінен бірнеше уақыт қайтарып ойланып, көңілге бекіту керек төртінші - ой кеселді нәрселерден қашық болу керек.

a) Нүктелі үтір

b) Үтір.

c) Нүкте.

d) Көп нүкте.

e) Қос нүкте.

353. Қандай тыныс белгісі жетпей тұр, белгілеңіз.

Мен тауда ойнаған қарт марал.

a) Сызықша

b) Нүкте.

c) Қос нүкте.

d) Үтір.

e) Нүктелі үтір.

354. Бір мәселе жайында айтылған ойдың кесек бөлшегін білдіретін белгіні көрсетіңіз.

a) Жаңа жол.

b) Үтір.

c) Сызықша.

d) Көп нүкте.

e) Нүкте.

355. Сызықшаның қойылу себебін анықтаңыз.

Бұл – үлкен бақыт.

a) Сілтеу есімдігі - зат есім

b) Жіктеу есімдік - зат есім.

c) Есім - етістік.

d) Есімдік - сын есім.

e) Зат есім - зат есім.

356. Қыстырма сөзге байланысты қойылып тұрған тыныс белгіні табыңыз.

a) Менің бұлай ашық мойындап отырғаныма, байқаймын, кейбір бала қайран.

b) Менің бұлай ашық мойындап отырғаныма-байқаймын-кейбір бала қайран.

c) Менің бұлай ашық мойындап отырғаныма байқаймын, кейбір бала қайран.

d) Менің бұлай ашық, мойындап- отырғаныма кейбір бала, қайран.

e) Менің бұлай ашық мойындап отырғаныма, байқаймын кейбір бала қайран.

357. Қос нүктенің қойылу себебін анықтаңыз.

Бұл жолы інге кірген із жалғыз: ақ тиіннің барында еш күмән жоқ еді.

a) Себеп-салдар салалас.

b) Кезектес салалас.

c) Ыңғайлас салалас.

d) Талғау мәнді салалас.

e) Қарсылықты салалас.

358. Бастауыштан кейін қойылған сызықшаны табыңыз.

a) Қыздардың үлкені - Майра да, кішісі - Сайра.

b) Қыздардың үлкені Майра да - кішісі Сайра.

c) Қыздардың үлкені Майра да, кішісі - Сайра.

d) Қыздардың - үлкені Майра да, кішісі Сайра.

e) Қыздардың-үлкені Майра, кішісі Сайра.

359. Сөздердің қайталануынан, қосарлануынан жасалған үстеулер қандай тыныс белгісі арқылы жазылатынын белгілеңіз.

a) Дефис.

b) Жақша.

c) Қос нүкте.

d) Тырнақша.

e) Үтір.

360. Абай операсы - қазақ музыкасын биік белге шығарған ірі туынды. Сызықшаның қойылу себебі.

a) Бастауыш та, баяндауыш та атау тұлғадағы зат есім.

b) Бастауыш сын есім, баяндауыш зат есім.

c) Қосарлы айқындауыш.

d) Бастауыш - сан есім, баяндауыш - етістік.

e) Бастауыш - есім, баяндауыш - есім.

361. Тырнақшаның қойылу себебі, дұрысын белгілеңіз.

Қоян «батыр» қорыққаннан зыта жөнелді.

a) Кері мағынадағы сөз.

b) Жалқы есім атауы.

c) Жеке ұғым атауы.

d) Әдет - салт аты.

e) Ерекше объект етіп алынған сөз.

362. Жалпылауыш сөзге тән тыныс белгілерін көрсетіңіз.

a) Қос нүкте, сызықша.

b) Тырнақша, жақша.

c) Нүкте, дефис.

d) Нүктелі үтір, леп белгісі.

e) Үтір, сұрақ белгісі.

363. Көп нүкте қай жерге қойылмайтынын табыңыз.

a) Ой санамалап айтылса.

b) Оқиға толық айтылмай тоқталса.

c) Ой белгілі себеппен бөліп-бөліп айтылғанда.

d) Ойға өте алшақ нәрсе қосылып кетсе.

e) Ойдың бас жағынан, арасынан, соңынан сөз қалдырылса.

364. Төл сөздің жетпеген (қойылмаған) тыныс белгісін табыңыз.

Аты Төлеген екен, Жібегін іздеп жүрген көрінеді, - деп, күлісті құрбылары.

a) Тырнақша.

b) Дефис.

c) Қос нүкте.

d) Сызықша.

e) Нүктелі үтір.

365. Тыныс белгісі дұрыс қойылған диалогты белгілеңіз.

a)–Абайды да білемін. Ол – Құнанбайдың өлеңші баласы емес пе?

b) –Абайды да білемін. Ол Құнанбайдың өлеңші баласы емес пе?

c) –Абайды да білемін? Ол Құнанбайдың өлеңші баласы емес пе?

d) –Абайды да білемін, Ол Құнанбайдың өлеңші-баласы емес пе?

e) –Абайды да білемін. Ол Құнанбайдың өлеңші баласы емес пе.

366. Жайылмалы әрі өз ішінде үтірлері бар бірыңғай мүшелердің арасына қойылатын тыныс белгісін табыңыз.

a) Қос нүкте.

b) Нүкте.

c) Үтір.

d) Нүктелі үтір.

e) Көп нүкте.

367. Сызықша дұрыс қойылған сөйлемді табыңыз.

a) Ата-ананың ақ тілеуі – ақ жол.

b) Ата-ананың – ақ тілеуі ақ жол.

c) Сұрмерген аң аулап жүрсе – алдынан үш елік қаша жөнелді.

d) Білім адамның – қанаты.

e) Бозбаламын – мен де енді.

368. Қойылуға тиісті тыныс белгісін көрсетіңіз.

Дауысты а дыбысы - жуан дыбыс.

a) Тырнақша.

b) Сызықша.

c) Нүктелі үтір.

d) Дефис.

e) Үтір.

369. Тыныс белгісі дұрыс қойылған орынды көрсетіңіз.

a) Елге мойнымды созам, көрінбейді.

b) Елге мойнымды созам: көрінбейді.

c) Елге мойнымды созам- көрінбейді.

d) Елге мойнымды созам,- көрінбейді.

e) Елге мойнымды созам; көрінбейді.

370. Төл сөзге байланысты тыныс белгісінің дұрыс қойылған жерін көрсетіңіз.

a) Шаhар әміршісі әл-Фарабиді сынамақ болып: "Өзіңе лайықты орын тауып отыр", - дейді.

b) Шаhар әміршісі әл-Фарабиді сынамақ болып - Өзіңе лайықты орын тауып отыр - дейді.

c) Шаhар әміршісі әл-Фарабиді сынамақ болып өзіңе лайықты орын тауып отыр - дейді.

d) Шаhар әміршісі әл-Фарабиді сынамақ болып: "Өзіңе лайықты орын тауып отыр" дейді.

e) Шаhар әміршісі әл-Фарабиді сынамақ болып: Өзіңе лайықты орын тауып отыр - дейді.

371. Драмалық шығармалардағы кейіпкерлердің аты - жөндерінен кейін қойылатын белгіні табыңыз.

a) Нүкте.

b) Нүктелі үтір.

c) Жақша.

d) Көп нүкте.

e) Қос нүкте.

372. Тырнақша қойылмайтын жерді көрсетіңіз.

a) ’’Мемлекеттік Опера және балет театры’’.

b) ’’Арман’’ кинотеатры.

c) ’’Абай’’ романы.

d) ’’Алтын алқа’’ белгісі.

e) ’’Қазақстан әйелдері’’ журналы.

373. Тыныс белгісі дұрыс қойылған жерді табыңыз.

a) Жазу-белгілі бір ойды, бүгінгі тарихты ертеңгі ұрпаққа жеткізу кұралы.

b) Жазу-белгілі бір ойды, бүгінгі тарихты, ертеңгі ұрпаққа,жеткізу құралы.

c) Жазу-белгілі бір ойды, бүгінгі тарихты,ертеңгі ұрпаққа жеткізу құралы.

d) Жазу: белгілі бір ойды, бүгінгі тарихты,ертеңгі ұрпаққа жеткізу құралы.

e) Жазу белгілі бір ойды, бүгінгі тарихты ертеңгі ұрпаққа жеткізу құралы!

374. Үтірдің қойылу себебі, дұрысын белгілеңіз.

Балалары, біз, тірі тұрғанда апам кедейшілікті ойлайтын кісі емес еді.

a) Айқындауыш.

b) Бірыңғай мүше.

c) Қаратпа.

d) Оқшау сөз.

e) Қыстырма.

375. Дефис қойылмайтын орынды көрсетіңіз.

a) Қысқарған сөздер арасында.

b) Екі сөзден тұратын қызмет, дәреже, атауларды білдіретін сөздерде.

c) Қос сөздерде.

d) Реттік сан есімдер цифрмен жазылғанда.

e) Қарсы мәнді сөздер қатар келгенде.

376. Тыныс белгісі дұрыс қойылған қыстырма сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

a) Бұл даусыз, бірақ осы қағиданың өңін айналдырмау керек.

b) Бұл даусыз; бірақ осы қағиданың өңін айналдырмау керек.

c) Бұл даусыз – бірақ - осы қағиданың өңін айналдырмау керек.

d) Бұл даусыз, бірақ, осы қағиданың өңін айналдырмау керек.

e) Бұл даусыз – бірақ, осы қағиданың өңін айналдырмау керек.

377. Тыныс белгісі дұрыс қойылған орынды көрсетіңіз.

a) Бірақ шынында, олай емес-ті, Асқар адастырмайтын.

b) Бірақ шынында, олай емес-ті: Асқар адастырмайтын.

c) Бірақ шынында олай емес-ті: Асқар адастырмайтын.

d) Бірақ, шынында, олай емес-ті; Асқар адастырмайтын.

e) Бірақ, шынында, олай емес-ті: Асқар адастырмайтын.

378. Берілген төл сөздің қай нұсқасында тыныс белгілері дұрыс қойылғанын көрсетіңіз.

a) - Мырза, жүргелі жатырмыз. Киін, - деді де, солдат ізінше қайта шықты.

b) - Мырза жүргелі, жатырмыз. Киін, - деді де, солдат ізінше қайта шықты.

c) - Мырза, жүргелі жатырмыз. Киін! - деді де солдат, ізінше қайта шықты.

d) - Мырза жүргелі жатырмыз. Киін, -деді де, солдат, ізінше қайта шықты.

e) - Мырза, жүргелі жатырмыз. Киін - деді де, солдат ізінше қайта шықты.

379 Тырнақшамен жазылатын сөздерге қосымша қалай жазылатынын көрсетіңіз.

a) Бөлек.

b) Бірге.

c) Үтір арқылы.

d) Дефис арқылы.

e) Сызықша арқылы.

380. Дефис дұрыс қойылған орынды белгілеңіз.

a) Алты аласы-бес бересі.

b) Ежелгі-дос.

c) Микро-биология.

d) Турсун-заде.

e) Жүре-сөйлеу.

381. Қабаттасып келген тыныс белгілердің қойылуына не себеп екенін белгілеңіз.

- Астапыралда (солай дейтін оның кейде әдеті болушы еді)!-деді Итбай.

a) Төл сөз, одағай.

b) Қаратпа сөз, төл сөз.

c) Төл сөз, бұйрықты сөйлем.

d) Лепті, қыстырма, диалог.

e) Төл сөз, қыстырма.

382. Сызықша дұрыс қойылған жерді табыңыз.

a) Көшірі- ұзын Байбол.

d) Класта жиырма бес- адам бар ма?

c) Осы - сурет көрмесіне келдім.

d) Болаттың жасы-қырық бестерде ме?

e) Қара жолмен өрлеп- бір арбалы келеді.

383. Тыныс белгісі дұрыс қойылған диалогты белгілеңіз.

a) – Уау, ат-көлік аман ба? Неге ерте қайттың?

b) – Уау, ат-көлік аман ба. Неге ерте қайттың?

c) Уау ат-көлік аман ба? Неге ерте қайттың?

d) – Уау, ат, көлік аман ба? Неге ерте қайттың?

e) – Уау ат-көлік аман ба? Неге ерте қайттың?

384. Үтірдің қойылу себебін белгілеңіз.

Ұлжан енесіне бағана, Абай ұйықтап жатқанда, бар жайды айтқан.

a) Айқындауыш.

b) Құрмалас.

c) Қыстырма сөз.

d) Бірыңғай мүше.

e) Оқшау сөз.

385. Қаратпа сөзге тән тыныс белгісін анықтаңыз.

Я қарағым айтпағым бар екені рас.

a) Үтір.

b) Дефис.

c) Нүктелі үтір.

d) Қос нүкте.

e) Сызықша.

386. Бастауыштан кейін дұрыс қойылған сызықшаны табыңыз.

a) Көрмес - түйені де көрмес.

b) Көрмес түйені - де көрмес.

c) Көрмес түйені де - көрмес.

d) Көрмес - түйені де - көрмес.

e) Көрмес түйені де көрмес.

387. Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылған сызықшаны табыңыз.

a) Еңбек - жан рахаты.

b) Телефон-автомат бұзылып қалыпты.

c) Ол мәселені шешіп кетті.

d) Үйде екі-ақ адам отыр.

e) Олар бір-бірлеп келе бастады.

388. Тыныс белгісі дұрыс қойылған сөйлемді көрсетіңіз.

a) Тура келем бе, жоқ па оны біліп боларлық емес.

b) Тура келем бе, жоқ па - оны біліп боларлық емес.

c) Тура келем бе, жоқ па, оны біліп боларлық емес?

d) Тура келем бе - жоқ па - оны біліп боларлық емес?

e) Тура келем бе жоқ па оны біліп боларлық емес.

389. Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемде алайда, бірақ деген жалғаулықтар түсіп қалса, 2 сөйлем арасына не қойылатынын белгілеңіз.

a) Үтір.

b) Үтір, дефис.

c) Нүкте.

d) Үтір, сызықша.

e) Қос нүкте.

390. Қос нүктенің қойылу себебін, белгілеңіз.

Еңбек қылмай тапқан мал дәулет болмас: қардың суы секілді тез суалар.

a) Себеп-салдар салалас.

b) Қарсылықты салалас.

c) Кезектес салалас.

d) Жалпылауыш сөз.

e) Ыңғайлас салалас.

391. Қандай тыныс белгісі жетпей тұр, белгілеңіз.

Кімде-кім жеңіл еңбекке үйренсе, ол жалқау болады кімде-кім жалқау болса, ол - өмірінде оңбайды.

a) Үтір.

b) Қос нүкте.

c) Көп нүкте.

d) Нүктелі үтір.

e) Нүкте.

392. Төл сөзге лайық тыныс белгісі қойылған сөйлем қайсысы, белгілеңіз.

a)“Мен бір ақыл таптым,” - деді Абзал.

d) “Мен бір ақыл таптым” деді, қуанып Абзал.

c) “Мен бір ақыл таптым”! деді Абзал.

d) “Мен бір, ақыл таптым”- деді қуанып Абзал.

e) “Мен бір ақыл таптым” деді Абзал.

393. Қай жердегі тыныс белгісі дұрыс, табыңыз.

a) Сөйледі Жамбыл бәріңе, жасың менен кәріңе.

b) Сөйледі Жамбыл, бәріңе: жасың менен кәріңе.

c) Сөйледі, Жамбыл бәріңе; жасың менен кәріңе.

d) Сөйледі, Жамбыл, бәріңе: жасың менен кәріңе.

e) Сөйледі Жамбыл бәріңе: жасың менен кәріңе.

394. Қандай тыныс белгісі қойылмағанын көрсетіңіз.

Тұрайын деп еді тұра алмады.

a) Үтір, сызықша.

b) Үтір, көп нүкте.

c) Нүктелі үтір.

d) Көп нүкте, үтір.

e) Сызықша, қос нүкте.

395. Тыныс белгісі дұрыс қойылған сөйлемді табыңыз.

a) Рабиға біресе маған, біресе Әмірге қарады.

b) Рабиға біресе, маған, біресе Әмірге қарады.

c) Рабиға біресе маған, біресе, Әмірге қарады.

d) Рабиға біресе, маған біресе Әмірге қарады.

e) Рабиға біресе маған, біресе Әмірге, қарады.

396. Тыныс белгісі дұрыс қойылған қаратпа сөзді табыңыз.

a) Көп сағындырдың ғой, қуатым!

b) Көп сағындырдың ғой: қуатым!

c) Көп, сағындырдың ғой қуатым!

d) Көп сағындырдың ғой - қуатым!

e) Көп, сағындырдың ғой - қуатым!

397. Тыныс белгісі дұрыс қойылған сөйлемді көрсетіңіз.

a) –Армысыз, ардақты ата!

b) –Армысыз ардақты, ата?!

c) –Армысыз ардақты ата.

d) –Армысыз ардақты ата?

e) –Армысыз, ардақты, ата.

398. Үтірдің қойылу себебін белгілеңіз.

Бұл үйден ешкіні, лақты, шыбышты, тушаны - бәрін көруге болады.

a) Бірыңғай толықтауыш.

b) Айқындауыш.

c) Қыстырма сөз.

d) Құрмалас сөйлем.

e) Оқшау сөз.

399. Қойылмаған тыныс белгісін белгілеңіз.

Абай жолы, Ботагөз романдарын оқымаған оқушы жоқ.

a)Тырнақша.

b) Үтір.

c) Қос нүкте.

d) Сызықша.

e) Дефис.

400. Үтірі дұрыс қойылған жерді көрсетіңіз.

a) Не әскери мектепке, не химия институтына түседі.

b) Дана сөзді ұғу да, айту да, даналық.

c) Ұра су, дами берсе, көл болады.

d) Шөлде мына ағаштар өсе алады: сексеуіл итмұрын, тікенді, тал-шіліктер.

e) Шаңғы тепкен, із кескен, ит жүгірткен, адамдар көрінеді.

401. Қаратпа сөзге байланысты қойылып тұрған тыныс белгісін көрсетіңіз.

a) Ісің өнімді болсын, Қуат.

b) Үлгілі үйдің – ұл-қызы ұялтпайды.

c) Алматы - Республиканың ең үлкен қаласы.

d) Ойпырай, мына күннің қағынуын-ай.

e) Әрине, бұл істе кім озары белгісіз.

402. Тыныс белгісі дұрыс қойылған көп құрамды төл сөзді табыңыз.

a)– Құдай біледі, сол сенің Ақботаң, – деді. – Мұндай ұқсамас, деп бастады да, артығырақ кетіп бара жатқанын аңдап, тоқтай қалды.

d) Әсел Айгүлге бүгін мектепке бармайтынын, дүкенге баратынын айтты.

c) – Мен барақ жайын айтам, – деді Ушаков.

d) Өнер алды – қызыл тіл.

e) «Тіл тас жарады. Тас жармаса, бас жарады,» – деген.

403. Сызықша дұрыс қойылған жерді табыңыз.

a) Біздің тоқталатынымыз – соңғысы.

b) Егер де – қолға түсіп қалсаң, мені білмейсің.

c) Сол – үміт әлі үміт боп келеді.

d) Біз – жиырма төрт екенбіз.

e) Саябақтың ішінде жан жоқ – тым-тырыс.

404.Жазуларында ешбір тыныс белгісін қолданбайтын халықтарға Л.Н.Харитонов қай тілдерді жатқызған?

a) Қытай, араб, монғол

b) Парсы, өзбек

c) Орыс, ағылшын

4. Тәжік, иран

e) Қарақалпақ, қырғыз

405.Тұңғыш шыққан нөмірлерінде тыныс белгісі қойылмаған алғашқы баспасөздің бірі?

a)«Дала уалаяты»

b)«Айқап»

c)«Қазақ»

d)«Түркістан»

e)«Еңбекші қазақ»

406. Дүние жүзінде тұңғыш рет «үтір» белгісін кітап бетінде қай ғасырда пайда болды?

a)ХV – XVI ғ

b)X – XV ғ

c)ХІІ – ХІІІ ғ

d)ХІ – ХІІ ғ

e)ІХ – Х ғ

407.«Үтір» белгісін алғаш кітапқа енгізген кім?

a)Альд Мануций

b)Фран Бопп

c)Ф. Де Сосюр

d)Чарлз Пирс

e)Эдуард Сепир

408. Сыздықова мен Қ.Неталиеваның 1962 ж қай кітабы жарыққа шықты?

a)«Тыныс белгілері ережелері »

b)«Сөйлемнің тыныс белгілері»

c)«тыныс белгілер»

d)«Пунктуация» негіздері

e)«Қазіргі қазақ тілінің пунктуациясы»

409. «Қазіргі қазақ тілінің пунтуациясы» еңбегінің авторы кім?

a)Ф. Мұсабекова

b)А. Ысқақов

c)Ә. Хасен

d)С. Жиенбаев

e)А. Нұғманов

410. Хронологиялық жағынан алғанда, қазақ тілінің тыныс белгілері жөнінде жазалған алғашқы еңбектердің бірі?

a)Ш. Сарыбаевтың сөйлемде үтірдіңжазылатын орындары туралы шағын мақаласы

b)Х. Басымов «Сөйлемнің тыныс белгілерін дұрыс жаза білейік»

c)А. Нұғмановтың «Пунктуацияның бір мәселесі»

d)С. Жиенбаевтың шағын көлемді екі мақаласы

e)А. Нұғмановтың «Сызықша туралы түсінік»

411.Тыныс белгілердің қолданылуы туралы ережелер берілген «Жазу қағидалары» атты кітапша қай жылы шыққан?

a)1915 ж

b)1925 ж

c)1910 ж

d)1918 ж

e)1930 ж

412. Стилистикалық маңызы бар, жаңа ойдың басталуын көрсететін тыныс белгі?

a)Жаңа жол (абзац)

b)Көп нүкте

c)Сызықша

d)Қос нүкте

e)Нүкте

413.Пунктуация қай тілден енген?

a)Латынның «punktum» - «нүкте» сөзінен алыған

b)Гректің «punktum» - «тыныс белгі» сөзінен алынған

c)Арабтың « жазу» сөзінен алынған

d)Италияның « сөз» сөзінен алынған

4. Испан тілінің «үтір» сөзінен алынған

414. Құрмалас құрамындағы жай сөйлемдерді бір-бірінен бөліп көрсету үшін қолданылатын тыныс белгі –

a) үтір

b) жақша

c) сызықша

d) нүктелі үтір

e) тырнақша

415. Қыстырма сөзді сөйлемнің басқа мүшелерінен бөліп тұратын тыныс белгі?

a) үтір

b) нүкте

c) жақша

d) сызықша

e) нүктелі үтір

416. Соңғы жай сөйлемі алдыңғы жай сөйлемдегі пікірді талдап, саралап ашып түсіндіретін құрмалас сөйлемнің жай сөйлемдері арасына қандай тыныс белгі қойылады?

a) қос нүкте

b) нүкте

c) үтір

d) жақшамен жабамыз

e) сызықша

417. Пікірдің аяқталмағанын, әлде-қандай себептен сөйлемнің бірер сөзінің түсіп қалғандығын білдіретін тыныс белгі -

a)көп нүкте

b) нүкте

c) қос нүкте

d) сызықша

e) ешқандай тыныс белгі қойылмайды

418. Кейіпкерлердің сөзінде кездесетін, бірақ жазуға ерсі, дөрекі, тұрпайы сөздер жазылмай, оның орнына қандай тыныс белгі қойылады.

a)көп нүкте

b) үтір

c) жақшаға алынады

d) нүкте

e) қос нүкте

419. Сөйлеудің белгілі бір бөлшектерін басқа белшектерден бөлу үшін де, жақындастыру, қосу, үшін де, сөздердің арасындағы мағыналық, синтаксистік қатынастарды айқындау үшін де қолданылатын тыныс белгі

a) сызықша

b) үтір

c) тырнақша

d) көп нүкте

e) қос нүкте

420. Нұр Отан еңбекшілері жұмысшылар, шаруалар, интеллигенттер мемлекеттік құүрылыс жылдарында үлкен өзгерді. Мұндағы оңашаланған айқындауышты бөліп алу үшін қанда тыныс белгіні қолданамыз.

a) сызықша

b) үтір

c) ешқандай тыныс белгі қойылмайды

d) нүтелі үтір

e) жақша

421. Қойылуы кідіріске, интонацияға немесе сөйлеудің құрылыс ерекшеліктеріне байланысты болмайтын, сондықтан ол шын мәнісіндегі тыныстық белгі деп есептелмейтін -

a) тырнақша

b) жақша

c) сызықша

d) көп нүкте

e) ондай тыныс белгі жоқ

422. Сөйлеммен тікелей байланысы жоқ, оның мүшелерімен грамматикалық қатынаста тұрмайтын, жазушының айтқанын айқындай түсу үшін қойылатын тыныс белгі?

a) жақша

b) сызықша

c) нүкте

d) көп нүкте

e) үтір

423. Қыстырма сөйлемдер қандай тыныс белгі арқылы жазылады?

a)жақша ішіне алынады

b) көп нүктелер арқылы

c) қос нүкте арқылы

d) ешқандай тыныс белгісіз

e) нүктелі үтір арқылы

424. 1894 жылдан бастап газетте кейбір сөйлемдердің жігін ажыратуға әредік қолданылған тыныс белгісі?

а) сызықша

в) нүкте

с) үтір

d) жұлдызша

е) қос нүкте

425. Профессор С.Е.Маловтың айтуынша, түріктің Енесей жазуында қандай тыныс белгісі нүкте есебінде жұмсалған?

а) қос нүкте

в) үтір

с) сызықша

d) нүкте

е) сұрау белгісі

426. В.В.Радлов текстерде тыныс белгілерінің қайсысы кездеспейді?

а) жақша мен көп нүкте

в) сызықша мен нүкте

с) нүкте мен үтір

d) үтір мен сызықша

е) жақша мен нүкте

427. Тыныс белгілері жөнінде С.Жиенбаевтың шағын көлемді екі мақаласы бар. Олар қалай аталады?

а) тыныс белгілері

в) нүкте

с) пунтуацияға түсінік

d) сызықшаның қойылуы

е) тыныс таңбалары

428. А.П.Чеховтың қандай әңгімелерінде пунтуациялық сауаттылықтың мәдени өмірде көп пайдасы бар екендігін көрсеткен?

а) «Леп белгісі», «Ойшы»

в) «Тыныс белгісі», «Нүкте»

с) «Пунтуация»

d) «Үтір», «Нүкте»

е) «Ойшы», «Үтір»

429. Оңашаланған айқындауыштың алдынан кейде сызықша, соңынан қандай тыныс белгісі қойылады?

а) үтір

в) нүкте

с) қос нүкте

d) сызықша

е) дефис

430. Тыныс белгісімен бірде олай, бірде бұлай бөліп жүрген категорияның бірі?

а) қыстырма сөйлем

в) қос сөз

с) құрмалас сөйлем

d) сабақтас сөйлем

е) аралас сөйлем

431. Жалғаулықсыз себеп-салдар салаластың салдар мәнді жай сөйлемі бұрын тұрып, себеп мәнді сөйлем соңында тұрса қандай тыныс белгісі қойылады?

а) қос нүкте

в) үтір

с) сызықша

d) дефис

е) нүктелі үтір

432. Қазақ пунтуациясының тарихы бойынша жазба текстердегі алғашқы тыныс белгілерін ата?

а) дауыс үзілістері

в) дефис

с) нүкте

d) сызықша

е) үтір

433. Пунтуацияны дұрыс қоя білудің үшінші критерийін ата?

а) интонация

в) дефис

с) қос нүкте

d) сызықша

е) леп белгісі

434. Пунтуациялық қателердің неше түрі бар?

а) 3

в) 4

с) 2

д) 5

е) 6

435. Пунтуациялық принцип

а) грамматикалық

в) стилистикалық

с) синтаксистік

д) морфологиялық

е) фонетикалық

436. Кейде сұрау, леп белгілерінің орнына қойылатын тыныс белгісі?

а) нүкте

в) үтір

с) леп белгісі

д) қос нүкте

е) дефис

437. Мағынаға байланысты қойылатын тыныс белгісі?

а) көп нүкте

в) үтір

с) сызықша

д) нүкте

е) леп белгісі

438. Әріптер мен цифрлар арқылы санамаланып айтылған сөйлемдерден кейін не қойылады?

а) нүкте

в) үтір

с) леп белгісі

д) дефис

е) қос нүкте

439. Үзінді түгел алынбаған жағдайда қандай тыныс белгісі қойылады?

а) көп нүкте

в) қос нүкте

с) нүкте

д) леп белгісі

е) дефис

440. Ойын, әдет – салт аттарын неге алынып жазылады?

а) тырнақшаға

в) жақшаға

с) сызықшаға

д) дефис

е) абзацқа

441. Драммалық шығармалар неге алынып жазылады?

а) жақшаға

в) тырнақшаға

с) дефис

д) абзацқа

е) сызықшаға

442. Сөйлемнің мағыналық әрі грамматикалық жағын айқындаушы бейне

а) сызықша

в) қос нүкте

с) үтір

д) тырнақшаға

е) нүкте

443. Сөйлем басында жай дауыспен айтылған «иә», «жоқ» сөздерінен соң қандай тыныс белгісі қойылады?

а) үтір

в) нүкте

с) сызықша

д) нүктелі үтір

е) қос нүкте

444. 4-5, 6-7 Сыныптарға арналған үлестірме карточкалар жинағы қай жылы жасалды?

a) 1978

b) 1977

c) 1976

d) 1987

e) 1970

445.Б.Құлмағамбетова, Р.Құтхожина, К.Әбеуовалардың бірігіп жазған еңбегі?

a) «Қазақ тілінен дидактикалық материалдар жиынтығы»

b) «Дидактика»

c) «Диктанттар жинағы»

d) «Оқыту әдістемесі»

e) «Мазмұндамалар жинағы»

446.1978жылы Қазақ тілінің қай бөлімі бірсыпыра зерттеліне бастады?

a) Лексика

b) Грамматика

c)Фразеология

d) Морфология

e) Синтаксис

447.Қазақ тілін оқытудың жалпы наша принципі бар?

a) 8

b) 7

c) 10

d) 9

e) 11

448.Сабақты оқытуда дыбыстық ақпараттар?

a) Магнитофон, интерактивті тақта

b) Ұялы телефон

c) Қалам , плакат

d) Кітаптар

e) Теледидар

449.И.А.Каиров, Н.К.Гончаров, Б.П.Есипова, Л.В.Занковтың бірігіп жазған еңбегі?

a) «Педагогика»

b) «Қазіргі сабақ»

c) «Бала оқыту»

d) «Қазақ тілі»

e) «Тілді оқыту»

450.И.Я.Лернер, М.Н.Скатин оқыту әдістерін нешке бөлді?

a) 3

b) 4

c) 2

d) 5

e) 6

451.Мақсатына қарай қазақ тілі сабағының неше түрі бар?

a) 3

b) 4

c) 5

d) 6

e) 2

452.1992 жылы қазақ тілі бағдарламасына қандай жаңа бөлім енгізілді?

a «Сөздердің жасалуы»

b «Сөз құрамы»

c «Сөз тұлғалары»

d «Туынды сөз»

e «Сөйлем»

453. А.Байтұрсыновтың «Әліпби» кітабы қайжылы жарық көрген?

a) 1924ж.

b) 1926ж.

c) 1930ж.

d) 1930ж.

e) 1920ж.

454. Сейіл Жиенбаевтың тілге қосқан үлесі?

a) «Қазақ тілі грамматикасы»

b) «Қазақ тілі»

c) «Оқыту үлгісі»

d) «Грамматика»

e) «Синтаксис және морфология»

455.«Қазақ тілінің анықтағышы» кімнің еңбегі?

a) Р.Сыздық

b) Ш.Сарыбаев

c) А.Салқынбай

d) Д.Әлімжанов

e) Х.Арғынов

456. Сұрау белгісі дұрыс қойылатын сөйлемді табыңыз.

a) Ол қайда кетті дейсіз.

b) Кеше еткеннен жоқ.

c) Алдындағы Айғаным еді.

d) Мен айтып ем соны.

e) Енді нестесеңде өзің біл.

457.Қандай тыныс белгісі қойылмағанын көрсетіңіз. a) Тұрайын деп еді тұра алмады.

b) Үтір,сызықша.

c) Жақша

d) Нүкте

e) Сұрау белгісі

458.Қарсылықты салас құрмалас сөйлемде алайда, бірақ деген жалғаулықтартүсіп қалса, 2 сөйлем арасына не қойылатынын белгілеңіз.

a) Үтір, сызықша

b) Сызықша

c) Тырнақша

d) Нүкте

e) Леп белгісі

459. Қабаттаса қолданылған тыныс белгілердің қалып қойғаны бар ма, көрсетіңіз. a) «Өзім алып шықсам қайтеді» деп ойлады ұста.

b) Сұрақ белгісі, сызықша.

c) Сызықша, нүкте

d) Үтір, дефис

e) Дефис

460.Бір мәселе жайында айтылған ойдың кесек бөлшегін білдіретін белгіні көрсетіңіз.

a) Жаңа жол.

b) Жаңа буын

c) Тасымал

d) Көп нүкте

e) Нүктелі үтір

461. Тыныс белгісі дұрыс қойылған орынды көрсетіңіз.

a) Бірақ, шынында, олай емес-ті: Асқар адастырмайтын.

b) Енді кеш шығар,

c) Тыңда сен алдымен?

d) Сөздің көркі-мақал

e) Жетелейме екен армандарда!

462. «Сөйлемде үтірдің қойылатын орындары» туралы шағын мақаланың авторы?

a) Ш.Сарыбаев

b) Р. Сыздық

c) А.Салқынбай

d) Д.Әлімжанов

e) Х.Арғынов

463. Сөйлемнен соң қандай тыныс белгілері қойылады?

a) (.) нүкте

b) ( ,) үтір

c) (?) сұрау белгісі

d) («») тырнақша

e) (.) нүкте

464.Аса көрнекті әдіскер-ғалым А.Байтұрсынұлының мұғалімдерге арналған әдістемелік еңбегі?

a) «Тіл-құрал»

b) «Маса»

c) «Әдебиет танытқыш»

d) «Баяншы»

e) «Қырық мысал»

465. «Қирағат кітабы» атты оқулық қай жазушының еңбегі?

a)А.Байтұрсынұлы

b)Ж.Аймауытұлы

c) Б.Майлыұлы

d) М.Жұмабайұлы

e) М.Дулатұлы

466. Әдебиет сабағында ең алдымен қай пәнмен байланыс ескерілуі керек?

a) қазақ тілі

b)тарих

c) ән сабағы

d)бейнелеу өнері

e) шет ел тілі

467. М.Жұмабайұлының оқу-тәрбие мәселесіне байланысты жазған еңбегі?

a) «Педагогика»

b)«Бала тәрбиесі»

c) «Қазақ тілі»

d)«Сылдырмақ»

e)«Балалық шақ»

468. Әдебиет пәніне байланысты сабақтың түрі:

a) көркем шығарманы оқып-үйрену

b) оқыта отырып тәрбиелеу

c) сабақтың жүйелілігі

d) сабақ процесіндегі көрнекілік

e) жоспар құру

469. Сабақты неден бастаған өте тиімді?

a) үй тапсырмасын сұрау

b) кезекшінің мәлімдемесінен

c) өткен тақырыпты сұрау

d) сабақтың мақсатты құрылысын айтудан

e) ауа-райы, күнделікті жағдайдан

470. «Шығармашылықпен оқу, эвристикалық, зерттеу, репродуктивті» деген терминдер қандай әдістемелік амалдар болып есептеледі?

a) оқыту әдістері

b)әдістемелік тәсілдер

c) әдістемелік құралдар

d)оқытудағы принциптер

e)оқыту жолдары

471. Пән негіздеріне арналған білім мазмұнын қандай нормативтік құжат белгілейді?

a) оқу бағдарламасы

b) жарғы

c) оқулық

d) ереже

e) әдістемелік нұсқау

472. «Баяншы» қай әдіскер-ғалымның еңбегі?

a) А.Байтұрсынұлы

b) Ы.Алтынсарин

c) М.Дулатұлы

d) Ә.Қоңыратбаев

e) М.Жұмабайұлы

473. Өз сабағыңды қызықты өткізу үшін мына әдістердің қайсысын көп қолданар едің?

a) өздерін жұмыс жасауға баулу

b) салт-дәстүрмен байланыстыру

c) тек жаттығу жұмыстары

d) ойын түрлері

e) оқулықпен жұмыс жасау

474. Сабақты жоспарлаудағы негізгі мақсат не?

a) оқу материалын меңгерту

b) танымдық мәселелерді меңгерту

c) тәрбие өнегесін беру

d) оқу-тәрбие жұмысын ғылыми негізде ұйымдастыру

e) оқыту және тәрбиелеу

475. Қалыпсыз сабақтың түрі:

a) панорама сабақ

b) тексеру сабақ

c) бекіту сабақ

d) жаңа сабақ

e) аралас сабақ

476. Оқушының білімін бекіту үшін сабақтың қандай түрі қолданылады?

a) бекіту

b) қайталау

c) аукцион

d) семинар

e) лекция

477. Бағдарламалық тақырыптарды әр тоқсан, әр айдың сағат санына бөліп көрсететін жоспар түрі:

a) жылдық жоспар

b) сабақ жоспары

c)тақырыптық жоспар

d)олимпиада жоспары

e) апталыққа арналған жоспар

478. Оқушыны байқағыштыққа, оймен топшылауға жаттықтыру, сондай-ақ, одан логикалық қорытыныды шығаруда қолданылатын оқытудың негізгі принципі:

a)саналық принципі

b)ғылыми принцип

c)алдын – ала болжау принципі

d) оқытудың жүйелік принципі

e)оқытудың көрнекілік принципі

479. Үйге берілетін тапсырма қандай болуы тиіс?

a) түсінікті, айқын, тартымды болуы керек

b) оқушы ұғымына жеңіл болуы керек

c) оңай тапсырма берілуі керек

d) қызықты болуы керек

e) мұғалім басшылығымен орындалуы керек

480. Тексті оқудың түрі:

a) рольге бөліп оқу

b) абзацқа бөліп оқу

c)қайталап оқу

d) іштен оқу

e) текстің қажет жерін оқу

481. Сабақтың еркін түрі:

a) диспут сабақ

b) дуэт сабақ

c)семинар сабақ

d)факультативтік сабақ

e) кіріспе сабақ

482. Зерттеу әдісі қолданылатын әдебиет сабағы:

a)оқушыларды семинар, конференция сабақтарында ғылымға бейімдеу

b) білімді мұғалім лекциясынан, сын мақалалардан дайын күйінде алу

c) көркем текспен танысу барысында

d) еркін сөйлеуге үйрету

e) көркем сөзді тыңдай білуге үйрету

483. Сабақтың мазмұнына және оқу процесіне қойылатын талаптардың бірі:

a) мұғалім педагогикалық такт сақтау керек

b) сабақтың ырғағы мен қарқыны тиімті дәрежеде болу керек

c) әр сабақта оқушы шығармашылық ізденісте болуы керек

d) сабақты әдістер арқылы түрлендіріп өткізу керек

e) оқушының шығармашылық еңбек белсенділігін арттыру қажет

484. Әңгімелесу әдісін басқаша қалай айтуға болады:?

a) сұрақ-жауап әдісі

b) еліктеу әдісі

c) жаттықтыру әдісі

d) жақылау әдісі

e) баяндау әдісі

485. Ойландыру әдісін жүзеге асыруда мұғалім көмегі не үшін қажет?

a) жетекші сұрақ беріп, оқушы ойының жемісті болуына жәрдем беруі үшін

b) шығармашылық қабілетін дамыту үшін

c) мұғалім тәжірибесін жетілдіру үшін

d) мұғалім көмегі қажет емес

e) тілдік материалды меңгеру үшін

486. Әдістемеде сабақ негізіне қандай екі түрге бөлінеді?

a) дәстүрлі, дәстүрлі емес

b) тексеру, бағалау сабағы

c) бір мәселелі және комплексті сабағы

d) бекіту, жүйелеу

e) жалпылау, жүйелеу сабағы

487. Мұғалімге қойылатын талаптар:

a) зерттеушілік, іскерлік, ұйымдастырушылық

b) ұйымдастырушылық, әдептілік

c) адамгершілік, адалдық

d) тәрбиешілік, білімділік,

e) адалдық, ойлылық

488.Бағалау

a)күнделікті сабақ элементі

b)педагогикалық тәрбие

c)еңбеkтің нәтижесі

d)тағды әрекет

e)моральдық көрсеткіш

489.Жоспарлаудың жаңа әдістері

a)жоспар-күнделік

b)күрделі жоспар

c)жай жоспар

d)цитаталық жоспар

e)тақырыптық жоспар

490.5-6 сынып оқушыларын жопар құруға үйрету жолдары

a)мазмұндық жоспар

b)күрделі жоспар

c)мінездемелік жоспар

d)цитаталық жоспар

e)образдық жоспар

491.Көрнекілікті тиімді пайдалану жолдары

a)берілетін білім мазмұнына сай сұрыптап пайдалана білу

b)оқушы сезімін дамыту үшін

c)эстетикалық тәрбие беру үшін

d)отаншылдық сезімін ояту үшін

e)әсемдікті сезіну үшін

492. Әдебиет сабағында шәкірттердің қоғам, оның даму заңдылықтары жайлы түсінігі, дүниетанымы қандай пәнмен, ғылыммен байланыста жүзеге асады?

a) тарих

b) қазақ тілі

c) әдеп

d) жағырапия

e) шет ел тілі

493. Әдеби шығарманы проблемалап талдау жолдары:

a) оқушы танымын арттыру, ой белсенділігін жетілдіру, өзіндік ізденіске жетелеу

b) мінездемелік талдау

c) проблемалық жағдай (ситуация) тудыру

d) образдар жүйесіне қарай талдау

e) сюжеттік талдау

494. М.Жұмабайұлының оқу-тәрбие мәселесіне байланысты жазған еңбегі?

a) «Педагогика»

b) «Бала тәрбиесі»

c) «Қазақ тілі»

d) «Сылдырмақ»

e) «Балалық шақ»

495. Әдеби шығарманы тақырыптық талдау қандай әдістемелік мәселе?

a) шығарма талдау жолы

b) әдістемелік тәсіл

c) сабақ өткізу амалы

d) жаңа оқыту әдісі

e) сабақ түрі

496. Б.Майлиннің ХІ сыныпта монографиялық түрде арнайы талданатын шығармасы қайсы?

a) «Раушан-коммунист»

b) «Он бес үй»

c) «Қара шелек»

d) «Шұғаның белгісі»

e) «Арыстанбайдың Мұқышы»

497. Әдебиет сабағындағы дәстүрлі жазба жұмыстар қайсы?

a)мазмұндама, шығарма

b)әңгіме, новелла, повесть

c)баяндама, реферат

d)өлең, поэма

e)мақала, интервью

498. Жоғары сыныптарда әдебиет сабағынан жүргізілетін жазба жұмыстардың негізгі түрі?

a)шығарма

b)мазмұндама

c)диктант

d) көркем жазу

e) шығармашылық жұмыс

499. Шығарма жұмысында мұғалім қатенің қай түрін ескеру керек?

a) тақырыптың толық ашылмауы

b) тақырыптың сәйкестігі

c) жоспардың дұрыс құрылуы

d) негізінің дұрыстығы

e) мазмұнның дұрыстығы

500. Көрнекті көркем сөз зергері Ғ.Мүсіреповтың ХІ сыныпта монографиялық түрде талданатын шығармасы:

a) «Қазақ солдаты»

b) «Қос шалқар»

c) «Ұлпан»

d) «Автобиографиялық әңгіме»

e) «Талпақ танау»

501. С:Мұқановтың ХІ сыныпта монографиялық түрде арнайы талданатын шығармасы қайсы?

a) «Ботагөз» романы

b) «Сұлушаш» поэмасы

c) «Шоқан Уәлиханов» пьесасы

d) «Аққан жұлдыз» романы

e) «Көңілім», «Поэзия маршалы» өлеңдері

502. Ж.Аймауытұлының ХІ сыныпта монографиялық түрде арнайы талданатын шығармасы қайсы?

a) «Ақбілек»

b) «Әнші»

c) «Мансапқорлар»

d) «Рабиға»

e) «Қартқожа»

503. Көркем шығарманы талдауда шығармашылық жұмыс түрі:

a) киносценарий, инсценировка құрастыру

b) мәнерлеп көркемдеп оқу

c) мәтінге жуық әңгімелеу

d) еркін әңгімелеу

e) сұрыптап алу

504.Ерекше көтеріңкі дауыспен айтылған қаратпа, одағай сөздер мен жоқ, иә деген сөздерден кейін қойылатын тыныс белгісі

a) Леп белгісі

b) Үтір

c) Көп нүкте

d) Қос нүкте

e) Нүктелі үтір

505. Үш-ақ нәрсе –адамның қасиеті ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек (Абай) қандай тыныс белгісі жоқ?

a) Қос нүкте

b) Көп нүкте

c) Леп белгісі

d) Нүктелі үтір

e) Үтір, сызықша

506. Төл сөздің алдынан автор сөзі келгенде , одан соң қандай тыныс белгі қойылады ?

a) Қос нүкте

b) Сызықша

c) Көп нүкте

d) Нүктелі үтір

e) Үтір.

507. Санамалап айтылған , мағыналары ыңғайлас сөйлемдерден кейін қойылатын тыныс белгі

a) Нүктелі үтір

b) Нүкте

c) Үтір

d) Сызықша

e) Леп белгісі

508. Отын, су, пәтер тегін беріледі. Қандай тыныс белгісі жоқ.

a) Көп нүкте

b) сызықша

c) леп белгісі

d) Нүкте

e) Қос нүкте

509. Қазақ тілін оқыту әдістемесі қандай ғылымдармен байланысты

a) Педагогика

b) Философия

c) Психология

d) Анатомия

e) Лингвистика

510. Қазақ тілі пәнінің мазмұнына нелер енеді?

a) Білім, дағды, іскерлік

b) Жекелік, дағды

c) Теориялық , эмпириялық

d) Жалпы, жекелік

e) Дыбыс, буын

511. Адамды қалыптастыру неше түрлі жолмен жүзеге асырылады?

a) 2

b) 3

c) 4

d) 5

e) 6

512. Жекелік ұғымдар дегеніміз не ?

a) нақты тілдік обьектілер

b) Жекелеген заттар мен құбылыстар

c) Дүниенің ойлаудағы сәулелелену формаларының бірі

d) Әрекет тәсілі

e) Тілдік обьектілердің сезім бейнелері

513. Үғымның неше түрі бар?

a) 2

b) 3

c) 4

d) 5

e) 6

514. Оқыту әдістемесі дегеніміз не?

a) Белгілі бір пәнді оқып үйрену мұғалімнің оқушы әрекетін ұйымдастыру тәсілі

b) Психологиялық ұғым, адамның психикалық әрекетінің ерекшелігі

c) Мұғалім проблеманы сипаттап оны шешу жолына бағыт береді.

d) Материалды өзінің бар ақыл-ойын жұмсап, күш салып, ойлау белсенділігі

e) Оқушылардың оқылатын материалды толық түсінуі

515. Оқушылардың тартымды, әсерлі сөйлеуінің бір түрі қандай?

a) Мәнерлеп оқу

b) Шығарма

c) Ауызекі сөйлеу

d) Көркем шығарма стилі

e) ресми іс қағаздары

515. Ойдың сөз формаларына бөлініп берілген ұйымдасқан жүйесі.

a) Монолог

b) Диалог

c) Көркем стиль

d) Ғылыми стиль

e) Шығарма

516. Оқушылардың материалды өзінің бар ақыл-ойын жұмсап, күш салып, ойлаубелсенділігінің арқасынада ұқсастық байланыстары .

a) Белсенділік

b) Саналылық

c) Түсініктілік

d) Сабақтастық

e) Беріктігі

517.Ғылым саласы ретiнде қазақ тiлiнiң әдiстемесi қай ғылым саласының құрамына енедi?

а) педагогика

b) социология

c) психология

d) философия

e) физиология

518. Нағыз азамат етiп тәрбиелеуде дағды, бiлiм және тәрбие беру қалай iске асырылады?

а) түрлi ойындармен

b) баланы өз еркiмен жiберу

c) психология ғылымымен

d) қазақ тiлiн дұрыс оқыту арқылы

e) түрлi жарыс арқылы

519. “Түсiндiрмелi салалас”, “бұйрықты сөйлем” деген тiлдiк терминдердi қазақ тiлiн оқыту әдiстемесiне ұсынған лингвист ғалымдар?

а) Құрманғалиева Р, П.Айтжанова

b) Ысқақов К, Хасенов ¦

c) Аханов К, Хасенов ¦

d) Хасенов ¦, Әбiлқаев А

e) Ұйқыбаев, Ысқақов

520. Қазақ тiлiнiң жүйелi түрде оқытылуы мен ғылыми мазмұнын анықтау неге байланысты?

а) дидактикаға

b) психологияға

c) әдебиеттi оқыту бағдарламасына

d) қазақ тiлi бағдарламасы мен оқулығына

e) түрлi ғылыми еңбектерге

521. Алғашқы “Қазақ тiлiнiң методикасы” атты оқулық қай жылы шықты?

а) 1944

b) 1948

c) 1958

d) 1946

e) 1945

522. Методика сөзiнiң аудармасы?

а) зерттеу барысы

b) әдiстемелiк бағыт

c) зерттеу нысаны

d) зерттеу жолы

e) зерттеу бағыты

523. Қазақ тiлiнiң оқыту әдiстемесi қандай принциптерге сүйенедi?

а) әдiстемелiк принципке

b) психология ғылымына

c) теориялық принципке

d) дидактикалық принципке

e) дұрыс жауабы жоқ

524. Қазақ тiлi пәнiнiң жалпы мазмұны, мiндетi, мақсаты қалай анықталады?

а) бағдарлама арқылы

b) басқа пән арқылы

c) оқу жоспары арқылы

d) оқытудың мақсаты арқылы

e) барлық жауап дұрыс

525. Грамматиканы оқыту жөнiнде пiкiр айтып, өз мақаласында арнайы тоқталған ғалым?

а) А.Байтұрсынов

b) Ы.Алтынсарин

c) А.Құнанбаев

d) Қ.Басымов

e) А.Ысқақов

526. Қазақ тiлiн оқыту әдiстемесiнiң зерттеу объектiсi неге байланысты?

а) тәрбиенi меңгертуге

b) бiлiмдi жетiлдiруге

c) дағдыны қалыптастыруға

d) ана тiлдi меңгертуге

e) сапаны жетiлдiруге

527. Қазақ тiлiнiң бағдарламасы мен оқулықтары қай принцип арқылы жасалады?

а) бiрiздiлiк принцип

b) көрнекiлiк принцип

c) саналық принцип

d) ғылыми принцип

e) жүйелiк принцип

528. Оқытудың қайсы принцип теориялық бiлiмдi, iс жүзiнде қолдана бiлуге дағдыландырылады?

а) саналық принципi

b) көрнекiлiк принципi

c) ғылыми принцип

d) теория және практика, өмiрмен байланыстыру принципi

e) жүйелiк принципi

529. Лексиканы оқыту қанша принципке сүйенедi?

а) 7

b) 8

c) 5

d) 4

e) 3

530. Қазақ тiлiн оқыту қандай ғылымдармен байланысты?

а) психология және физиология

b) социология, психология, тiл

c) философия, тарих

d) лингвистика, логика, педагогика, психология

e) социология, экономика

531. “Оқулық - жақсы сабақ берудiң iрге тасы” деген сөздiң авторы кiм?

а) Крупская

b) Ы.Алтынсарин

c) Павлов

d) Улинский

e) Каменский

532. Көрнекiлiк принципiн қалай қолданғанда тиiмдi болады?

а) барлық сабақтарда

b) жиi қолданғанда

c) мұлдем қолданба

d) белгiлi тақырып мақсатында

e) барлығы дұрыс

533. Оқу материалдарының әр пән бойынша, бiр iзбен сатылай құрылуы қай принцип?

а) бiрiздiлiк

b) көрнекiлiк

c) ғылымилық

d) жүйелiк

e) саналық

534. Қазақ тiлiнiң оқулықтарын жазу қай жылдардан бастап қолға алынды?

а) 1920

b) 1929

c) 1980

d) 1991

e) 1924

535. Қазақ тiлi сабағында қалыптастыру қандай мақсатта қолданылады?

а) оқушының дағдысын қалыптастыру

b) оқушының ойын дамыту

c) оқушының бiлiмiн дамыту

d) оқушының тiлiн дамыту

e) оқушының санасын қалыптастыру

536. Қазақ тiлiн оқыту әдiстемесi қанша дидактикалық принципке бағынады?

а) 6

b) 5

c) 7

d) 8

e) 4

537. Қазақ тiлiнiң оқулықтарын жазу қашаннан бастап қолға алына бастады?

а) 1920

b) 1925

c) 1930

d) 1922

e) 1931

538. Оқушыға сөз тiркесi, сөйлеммен жұмыс iстеу барысында қандай тапсырманы орындату пайдалы?

а) Сөз тiркесiмен келген мекеме, ұжым аттарын қай сөз тобында тұрғандығын табу арқылы орындату.

b) Бастауышын табу арқылы орындату

c) Сөйлемдi талдау арқылы орындату

d) Шылауын табу арқылы орындату

e) Баяндауышты табу арқылы

539. Сөз тiркесi жасалу ұшiн сөздер

а) өзара сабақтаса байланысады

b) өзара мазмұны арқылы байланысады

c) мағынасы арқылы байланысады

d) тақырыптар арқылы байланысады

e) мәтiн арқылы байланысады

540. Байланысқа тұскен сөздердiң грамматикалық қарым-қатынасын қалай аталады?

а) лексико-грамматикалық, синтаксистiк қарым-қатынас

b) грамматикалық, синтаксистiк қарым-қатынас

c) морфологиялық қарым-қатынас

d) лексико-синтаксистiк қарым-қатынас

e) фонетикалық, лексикалық қарым-қатынас

541. Сөйлемнен сын есiмдi тап?

а) қызыл гүл

b) мұғалiм

c) 15 оқушы

d) кiтап

e) студент

542. “Қоңыр кұз”, “қоңыр мата” деген сөз тiркесiнiң қандай мағынада тұрғандығын тұсiндiр?

а) тура және ауыспалы мағынада

b) тура мағынада

c) ауыспалы мағынада

d) грамматикалық мағына

e) туынды мағынада

543. “Жылжымалы қондырғылар өттi” деген сөйлем сөз тiркесi бола алады ма?

а) жоқ

b) ия

c) мұмкiн

d) мұмкiн болуы тиiс

e) болмауы да мұмкiн

544. Зауыт, фабрика деген сөздер қай сөз табына жатады?

а) зат есiм

b) сын есiм

c) сан есiм

d) есiмдiк

e) етiстiк

545. Айтжан сабаққа келмедi деген сөйлемнен бастауышты тауып бер?

а) Айтжан

b) сабаққа

c) келмедi

d) сабаққа келмедi

e) айтжан сабаққа келмедi

546. Оқушыға бастауышты тұсiндiру әдiсiн тап?

а) мысалмен байланыстыра отырып тұсiндiру әдiсi

b) мағынасына байланысты тұсiндiру әдiсi

c) тура мағынада ма, соны анықтау

d) сөйлемдi дұрыстап оқыту арқылы тұсiндiру әдiсi

e) ауыспалы мағынада ма, соны анықтау

547. Ерғали да Ңани да жұмыс жасауда деген сөйлемдегi шылау сөздердi табу?

а) да

b) жұмыс

c) жасауда

d) Ерғали, Ңани

e) жұмыс жасауда

548. Сөз тiркесi оқушыны неге үйретедi?

а) дұрыс сөйлем құруға

b) дұрыс сөйлеуге

c) дұрыс жазуға

d) дұрыс оқуға

e) дұрыс айтуға

549. Лексикалық толық мағыналы сөзден не құралады?

а) сөз тiркесi

b) сөйлем

c) сөз

d) әрiп

e) альфавит

550. тiлiмiздегi сөз байлығын тексеретiн ғылым?

а) лексика

b) морфология

c) фонетика

d) лексикология

e) барлығы дұрыс

551. Мектепте лексиканы оқыту неше принципке сүйенедi?

а) төрт

b) ұш

c) алты

d) жетi

e) тоғыз

552. Сөздермен әртұрлi мағыналық байланыстарына лексикалық парадигма жасау қабiлетiне байланысты болатын қандай принцип түрi?

а) семантикалық принцип

b) диахрониялық принцип

c) морфологиялық принцип

d) лексикалық принцип

e) фонетикалық принцип

553. Бiр тiлде қанша сөз болса, солардың тұтас жиынтығын тiл ғылымында не деп атайды?

а) лексика

b) морфология

c) сөздiк құрам

d) сөз мағынасы

e) синтаксис

554. Мектептiң қазақ тiлi бағдарламасы.

a) мемлекеттiк құжат

b) дидактикалық материал

c) оқу бағдарламасы

d) жай бағдарлама

e) қазақ тiлiң ғана бағдарламасы

555. Қазақ тiлiнiң бағдарламасы қай принцип негiзiнде қарастырылады?

a) ғылыми принцип

b) көрнекiлiк принцип

c) жұйелiлiк принцип

d) саналылық принцип

e) алдын ала болжау принцип

556. Мұғалiм өз жұмысын бағдарламаға сүйене отырып жоспарлауы тиiс пе?

a) иә, өте қажет

b) жоқ

c) бағдарлама мұғалiмге керек емес

d) шебер мұғалiм болса қажет болмас

e) кейде керек болады

557. Бағдарлама мазмұны неден құралады?

a) түсiнiк хат пен курс мазмұнынан.

b) мақсаты мен пән мазмұнынан

c) түсiнiк хаттан

d) курс мазмұнынан

e) дұрыс жауабы жоқ

558. Түсiнiк хаттың мұғалiмге тигiзер пайдасы бар ма?

a) иә, ол арқылы мұғалiм қалай жұмыс iстеу керектiгiне нұсқау алып отырады

b) құрылымдық тiлдiң жағын үйретедi

c) нәтижелi сабақ өте алмайды

d) мүлдем тигiзер пайдасы жоқ

e) барлық жауап дұрыс

559. Оқулықтың ең басты мiндетi

a) оқушы бiлiмiн жетiлдiру

b) есте сақтау құрал ретiнде

c) дұниетанымды ұйрету

d) мәнерлеп оқуға ұйретедi

e) барлық жауап дұрыс емес

560. Оқулық негiзiн не құрайды?

a) бағдарлама, оқу жоспары.

b) оқу жоспары

c) бағдарлама

d) мұғалiмнiң методикалық шеберлiгi

e) барлық жауап дұрыс

561. Оқулық тiлi қандай болуы қажет?

a) жатық, өте түсiнiктi

b) терең тұсiнiк беруi керек

c) тiлi емес, суреттi болу керек

d) тәжiрибемен толтыру керек

e) барлық жауап дұрыс

562. Оқулыққа дидактикалық принцип iлiмiн көрнекiлiк принципi қажет пе?

a) иә қажет, тақырыпқа байланысты болуы керек.

b) жоқ, ол оқушыны алаңдатып, ойын бөледi

c) жай схема, сызық тұрiнде де жетедi

d) мұлдем сурет болмауы тиiс

e) барлық жауабы дұрыс

563. Оқулықтағы басты көңiл бөлетiн мәселе?

a) тiл дамыту, байланыстырып сөйлеу.

b) қайталауға көңiл бөлу

c) жеке сөздер берiлуi

d) сөйлемдер берiлiп, оларға қою

e) барлық жауап дұрыс

564. Қазақ тiлiне әдiстемелiк нұсқаулар нешiншi жылдардан жазылды

a) 1969

b) 1979

c) 1977

d) 1976

e) барлық жауап дұрыс емес

565. Әдiстемелiк нұсқау жазуға негiзiнен кiмдер қатысады?

a) авторы, әдiскер, мұғалiм.

b) әдiскердiң бiр ғана өзi

c) мұғалiм мен автор

d) оқулық авторы мен әдiскер

e) барлық жауап дұрыс

566. Дидактикалық материал деген не?

a) қазақ тiлi оқулығын жетiлдiрудегi көмекшi құрал

b) әдiстемелiк нұсқау

c) жай көмекшi құрал

d) мұғалiмнiң тұрлiше жұмыстарына қажет

e) барлық жауап дұрыс

567. Ең алғаш дидактикалық материал жинағы нешiншi жылы жарық көрдi?

a) 1969

b) 1979

c) 1989

d) 1999

e) барлық жауап дұрыс емес

568. Дидактикалық материалдар жинағы неше жылда жаңарып отырады?

a) 3

b) 11

c) 2

d) 6

e) барлық жауап дұрыс емес

569. Дидактикалық материал неге сұйене отырып жасалады?

a) бағдарламаға, оқулыққа

b) оқулыққа

c) әдiстемелiк нұсқауға

d) бағдарламаға

e) барлық жауап дұрыс

560. Дидактикалық материал жинағында көбiрек қандай материалға орын бөлiнедi?

a) танымдық, бiлiмдiк, тәрбиелiк

b) тәрбиелiк

c) әдiстемелiк нұсқауға

d) бiлiмдiлiкке

e) барлық жауап дұрыс емес

561. 1978 жылдан бастап ұлестiрме карточка жинағы шықты. Оның мұғалiмге пайдасы қандай?

a) карточка мұғалiмнiң жеке оқушымен жұмыс iстеуiне мұмкiншiлiк бередi

b) нашар меңгерген мәселенi ұйретедi

c) оқушыға тиiмдi жағы көп

d) мұғалiм мен оқушыны жақындастырады

e) барлық жауап дұрыс

562. Мұғалiмдi әдiстемелiк құралдармен қамтамасыз ету

a) бiлiмнiң сапалы болуына әсерiн тигiзедi

b) тәрбиеге орасан зор пайдалы

c) пайдасы жан – жақты

d) көмекшi құралға сүйену, нәтижелi сабақ

e) барлық жауап дұрыс

563. Дәулетбекованың мазмұндама жинағы нешiншi жылы жарық көрдi

a) 1998

b) 1977

c) 1996

d) 1978

e) барлық жауап дұрыс емес