- •1884 Жылы э.Страсбургер ұсынған терминдер Метафаза
- •Вввввввввв
- •Гггггггггг
- •Ддддддддд
- •Еееееееееее
- •Жжжжжжжжж
- •Ккккккккк
- •Ллллллллллллл
- •Ммммммм
- •Ннннннннн
- •Ооооооооо
- •Пппппппппппп
- •Рррррррррр
- •Сссссссссссс
- •Хххххххх
- •Цццццццц
- •Яяяяяяяяяя
- •Ядроның компоненттерін көрсет: ядро қабықшасы, кариоплазма, ядрошық, хроматин
- •Дддддддд
- •Ццццццц
- •1884 Жылы э.Страсбургерұсынған терминдер Метафаза
Дддддддд
Диплоидты ядроның мейоздық бөлiну барысында хромосом жиынтығы қандай болады:Гаплоидты.
ДНК редупликациясы өтеді:Интерфазаның синтез кезеңінде
ДНК репликациясы қай ферменттің қатысуында орындалады:ДНК-полимераза
ДНҚ дан РНҚ ға ақпараттың көшірілу кезеңі қалай аталады:Транскрипция.
ДНҚ молекуласына тән белгілер:Екі жіпшеден тұрады; Моносахарид- дезоксирибоза болады; Генетикалық ақпаратты сақтайды.
Дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз. Аралық филаменттер – бұл:Элементы цитоскелета в виде длинных тонких неветвящихся нитей толщиной около 10 нм. ; Фибриллярлы белоктар кератин, виментин немесе десминнен құралған цитоқаңқа элементтері;Тірек-қимыл қызметін атқаратын цитоқаңқа элементтері
Дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз. Гетерохроматин – бұл:Хромосомалардың белсенділігі төмен бөлімдері; Хромосомалардың толық емес деконденсацияланатын аймақтары; аРНҚ молекулаларының жасалуы мен ақпараттың оқылуы жүріп жатпаған хромосома бөлімдері
Дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз. Клетка органеллалары – бұл:Клетканың міндетті компоненттері; Белгілі қызмет атқаратын клетка ішілік құрылымдар; Мембранамен шектелген не шектелмеген клеткаішілік құрылымдар
Дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз. Микротүтікшелер – бұл:Сыртқы диаметрі 24 нм, ішкі диаметрі14 нм жіңішке цилиндр түріндегі құрылым;Глобулярлы белок тубулиннен құралған цитоқаңқа элементтері; Кірпікшелер мен талшықтардың аксонемасының құрылуына қатысатын цитоқаңқа элементтері
Дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз. Микрофиламенттер – бұл:Жуандығы 7 нм шамасындағы жіңішке белокты жіпше түріндегі құрылымдар;Фибриллярлы белок миозиннен құралған цитоқаңқа элементтері;Фибриллярлы белок актиннен құралған цитоқаңқа элементтері
Дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз. Эухроматин – бұл:Хромосомалардың белсенділігі жоғары бөлімдері; Хромосомалардың толық деконденсацияланатын аймақтары; аРНҚ молекулаларының жасалуы мен ақпараттың оқылуы жүріп жатқан хромосома бөлімдері
Дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз:Белок синтезін гиалоплазмадағы бос рибосомалар және түйіршікті эндоплазмалық тордың фиксирленген рибосомалары қамтамасыз етеді;Липидтер синтезін тегіс эндоплазмалық тор қамтамасыз етеді;Полисахаридтер синтезін Гольджи кешені қамтамасыз етеді
ЕЕЕЕЕЕ
Егер аналық клеткада хромосом саны 36-ға тең болса, мейоз жүрiп өткеннен кейiн клеткадағы хромосом саны қаншаға тең болады:18.
Егер белоктың синтезiне жауап беретiн бiр геннiң құрамы 6000 нуклеотидтен тұратын болса, белоктың құрамындағы аминқышқылдарының саны қанша болады:2000.
Екіншілік лизосомалар біріншілік лизосомалардың қосылуынан түзіледі: Фагосомамен; Пиносомамен; фагоцитарлы вакуолмен
Ең тығыз клеткалық құрылым:Ядрошық
ЖЖЖЖЖЖЖ
Жануар мен өсімдік жасушасының негізгі айырмашылықтары:Жануар жасушасындағы центриоль өсімдіктерде болмайды; Өсімідіктерде пластидтер болады; Өсімдік жасушасының қабығы целллюлозадан тұрады
Жарықтық микроскопияның ерекшеліктері туралы дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз:Жарық микроскопының рұқсат берiлетiн ең кiшi қашықтығы 0,2 мкм; Жарық көзi ретінде табиғи жарық немесе шоқтану шамдарының жарығы қызмет етедi;Препараттарды бояу қажет
Жасуша орталығы түзіледі: Екі диплосомадан; Центросферадан.
Жасуша орталығы:Диплосомадан, центросферадан тұрады; Митоз ұршығын түзуге қатысады; Микротүтікшелерді құрау.
Жасушааралық күрделі қосылыстар бөлінеді: Адгезиялы; Тұйықтағыш; Тіркестік белгісі.
Жасушаның беттік кешенінің құрылымдық компоненттеріне жатады:Гликокаликс; Плазмалемма; Цитоплазманың кортикальдық қабаты
Жасушаның қосымша заттары:Гликоген; Май тамшылары
Жасушаның органикалық заттары болып табылады:Ақуыз; Майлар; Көмірсу.
Жыныс клеткаларының (гаметалардың) түзiлуi клетка бөлiнуiнiң қай түрiне жатады:Гаметогенезге.
Жыныссыз көбею түріне жатады:Өсімді көбею; Бүршіктену; Спора түзу
ЗЗЗЗЗЗЗ
Зат алмасу процестері:Анабализм; Катаболизм.
Зат алмасу:Ағзадағы органикалық заттардың химиялық өзгерістері; Тірі ағзаның химиялық құрамының жаңаруы; Барлық тірі ағзаға тән
Интерфаза уақытында клеткалық орталықтың центроиль саны: Диплоидты клеткада екеу; Тетраплоидты клеткада төртеу; Политенді клеткада болмайды
КККККК
Кариотип дегеніміз:Хромомсома санының жиынтығы; Хромосоманың морфологиялық белгілерінің жиынтығы; Хросмосомалардың түрлік жиынтығы
Катаболизм процесіне тән сипаттамалар:Ыдырау реакциялары; Энергияның бір бөлігі АТФ күйінде жинақталады; Соңғы өнімдері СО2 мен Н2О
Катаболизм реакцияларының нәтижесінде энергия төмендегі күйде сақталады:АТФ энергиясы; НАДФ
Клетка қосылыстары – бұл:Клетканың міндетті емес компоненттері ;Гиалоплазмадағы май тамшылары, гликоген түйіршіктері; Меланин түйіршіктері
Клетка теориясының негізігі ережелері: Тірі организмдердің ең кіші бірлігі клетка болып табылады; Әртүрлі тірі организмдердің клеткалары негізінен құрылыстары бойынша бірдей; Клеткалардың көбеюі митоз жолымен жүреді;
Клетка циклiнiң қай фазасында ДНҚ молекуласының екi еселенуi жұзеге асырылады:Интерфазада.
Клетка циклы кезіндегі процесстер туралы дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз:Пресинтетикалық кезеңде клетканың өсуі жүреді;Синтетикалық кезеңде ДНҚ-ның екі еселенуі жүреді;Постсинтетикалық кезеңде бөліну ұршығында белок синтезі жүреді
Клетка циклына қандай кезеңдер жатады?Пресинтетикалық кезең;Синтетикалық кезең; Постсинтетикалық кезең
Клетка цитоплазмасында болады: Гиалоплазма; Мембраналы және мембранасыз органеллалар; Трофикалық, секреторлы, пигментті қосылыстар
Клеткада гликоген ролі:Трофикалық
Клеткада ДНК-ның сандық мөлшерін анықтайтын әдіс:Ультромикроскопиялық
Клеткадағы белок синтезі жүзеге асады:бос рибосомалар; ГЭТ-дың фиксирленген рибосомалары; Гиалоплазмадағы полисомалар
Клеткадағы рибосомалар орналасқан:Тікелей гиалоплазмада;Түйіршікті эндоплазмалық тордың мембранасында; Митохондрияларда
Клеткадағы химиялық қосылыстардың шоғырлануын анықтаушы әдіс:Цитохимия
Клеткаларды зерттеу әдістері:Фазасы қарама-қарсы микроскопия; Радиоавтография; Флуоресценциялық микроскопия.Клеткалық микроскопия.
Клеткалық мембрананың негізгі химиялық компоненттері б.т.:липидтер (40%);көмірсулар (5-10 %)
Клеткалық орталық – бұл:Екі центриолден және центросферадан тұратын құрылым; Микротүтікшелерден құралған органелле; Бөліну ұршығының түзілуіне қатысатын органелла
Клеткалық теорияға сәйкес клетка төмендегі қабілеттіліктерге ие, организмнің ең кіші бірлігі болып табылады: Жаңғыртуға (қалпына келтіруге); Зат және энергия алмасуға; Бейімделушілікке
Клетканың бос (активтi) бетiнде орналасатын түзiндiлер:Микробүрлер; Десмосомалар
Клетканың «ас қорыту мүшесі» деп аталадыЛизосома.
Клетканың мембранасыз органеллалары:Pибосомалар; Mикротүтiкшелер
Клетканың теориясын құрастырған ғалымдар:Шлейден; Шванн
Коммуникативті клетка аралық байланыстарға жатады:Саңылаулы байланыс; Электрлік синапс;Химиялық синапс;
Кірпікше – бұл:Маятниктәрізді немесе толқын тәрізді қозғалыс жасауға қабілетті цитоплазманың цилиндрлі жіңішке өсіндісі; Микротүтіктердің 9 дуплеттерінен құралған және орталығында 2 микротүтіктерімен аксонемасы бар құрылым; Аксонемасы және негізінде базальді денешігі бар құрылым;
ҚҚҚҚҚҚҚ
Қалдықты денешіктер – бұл:құрамында қорытылмаған алмасу өнімдері бар лизосома; клетканы жоюға жататын құрылымы бар вакуоль; Гидролаза белсенділігі төмен былбыраған құрылымды лизосома
Қосылыстардың мынандай түрлерін ажыратады:Трофикалық; Секреторлы;Пигменттік
Құрамында гидролитті ферменті бар органоид: Лизосома.
ЛЛЛЛЛЛЛ
Лизосом ферментінің ролі:Гидролитикалық
Лизосомалар болады:Бір мембранамен шектелген мөлшері 0,2-0,4 мкм вакуолдер; Гольджи кешенінің транс-полюса диктиосомасынан бөлініп шығатын вакуолдер; Гидролазалармен толтырылған вакуолдер
Лизосомалар:Де Дюв ашқан; Құрамында гидролаза ферменттері көп болады; Жасуша ішіндегі қорытылу процестеріне қатысады
Лизосомалардың қызметі:Жасушаішілік қорытылу.
Лизосоманың келесі типтерін ажыратады:Біріншілік лизосомалар; Екіншілік лизосомалар; Қалдықты денешіктер
ММММММ
Мейоз барысында аллельдiк гендер қалай ажырайды:Әр клеткаға кетедi.
Мейоз дегеніміз:Пісіп жетілу аймағындағы жыныс жасушасының бөлінуі; Жасушаның хромосома санының 2 есеге азайып бөлінуі.
Мейозға қатысты дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз:Мейоз нәтижесінде бір тетраплоидты клеткадан төрт гаплоидты клетка түзіледі;Мейоз арасында синтетикалық кезеңсіз ұзақ емес интерфаза болатын арты артынан кезектесіп бөлінетін екі кезеңнен тұрады;Жұмыртқа клеткасының құрылуында бастапқы тетраплоидты клекадан бір гаплоидты жұмыртқа клеткасы және үш гаплоидты редукциялық денешіктер түзіледі
Мейоздың бiрiншi бөлiнуiнің диплотена уақытында:Биваленттердің iшiнде гомологиялық хромосомалардың итерілуі жүреді;Биваленттерде хромосомалардың ілінісуі мен қиылысу орны-хиазмаларды анықтайды ; Хромосомалардың конденсациясы және ары қарайғы қысқаруы жүреді
Мейоздың бiрiншi бөлiнуiнің пахитена уақытында:Гомологиялық хромосомалардың толық конъюгациясы орын алады;Кроссинговер жүреді; Гомологиялық хромосомалардың арасында бiрдей бөлiмшелермен өзара ауысу орын алады
Мейоздың бiрiншi бөлiнуiнің профазасының диакенез уақытында:Хромосомалардың конденсациясы және ары қарайғы қысқаруы жүреді;Хиазма санының азаюы белгіленеді;Хромосомалар ядро қабығымен байланысын жоғалтады
Мейоздың бiрiншi бөлiнуiнің профазасының зиготена уақытында:Гомологиялық хромосомалардың конъюгациясының басы және жақындауы жүреді;Гомологиялық хромосомалар биваленттер қалыптастырады;Клеткада биваленттердің 1n саны болады
Мембраналардың құрамынан бөлініп алынатын көмірсулар болады: Гликопротеидтерді құра, белок молекулаларымен байланысты болады; Гликолипидтерді құра, липид молекулаларымен байланысты болады; Гликокаликстің құрамды компоненті
Мембраналы органеллаларға жатады:Гольджи кешені, лизосомалар, пероксисомалар; митохондриялар, пластидтер;Эндоплазмалық тор
Мембрананың интегралды белоктары:билипидті қабатқа толықтай еніп жатады; билипидті қабатқа толықтай еніп жатады; билипидті қабатта толықтай жайғасып жатады
Мембранасыз органеллаларға жатады:Рибосомалар;Клеткалық орталық;микротүтіктер, микрофиламенттер, аралық филаменттер
Микротүтікшелер:Цитоқаңқаны құрайды; Цитоплазманы тесіп өтеді.
Митоздың анафаза уақытында орын алады:Хромосома центромера ауданында байланыс жоғалтады және клетканың полюстарына тарқайды;Хромосомалардың центромера бөлiмшелерi клетка полюстеріне қарай бағытталған;Хромосомалардың центромера бөлiмшелерi клетка экваторына қарай бағытталған
Митоздың кезеңдері: Профаза; Метафаза; Анафаза, телофаза;
Митоздың қай сатысында жас хромосомалар полюстерге ажырайды:Анафаза
Митоздың қай фазасында хромосомалардың морфологиясын тексеріп көруге болады:Метафаза.
Митоздың метафаза уақытында орын алады:Бөліну ұршығының қалыптасуын аяқталуы; Хромосомалардың центромера бөлiмшелерiне бөлiну ұршығының микротүтiктерiнiң бекiтiлуі;Қатаң тәртiпте клетканың экваторлық жазықтықтығында хромосомалардың қатарға тұрғызылуы
Митоздың профазасы уақытында орын алады:Ядро қабықшасының фрагментациясы; Цитоплазмалық желінің редукциясы, рибосома санының азаюы; Хромосома конденсациясы
Митоздың телофаза уақытында орын алады:Хромосомалардың деконденсациясы;Ядро қабықшасының қалыптасуы; Клетканың екі еншілес клеткаға бөлінуі
Митохондрия кристалары – бұл:Ішкі мембрананың органеллелерға қарайғы қатпарлары; Ішкі мембрананың матриксқа қарайғы тақташа пішіндегі өсінділері; Ішкі мембрананың матриксқа қарайғы түтік пішіндегі өсінділері
Митохондрия құрамына қандай құрылымдар кіреді:Мембраналар; Кристалар; Матрикс
Митохондрия құрылымы тұрады:Ішкі сыртқымембранадан; Кристалардан; Матрикстен.
Митохондрия қызметтері:Органикалық субстараттың көмірқашқыл газына дейін тотығуын жүзеге асыру; Тотыға фосфорлану; Макроэргиялық қосындыларды түзу
Митохондриялар туралы дұрыс жауап нұсқасын таңдаңыздар:ДНҚ-ның меншікті молекулалары бар;АТФ молекуласының синтезін қамтамасыз етеді; Меншікті рибосомалары бар
Митохондриялар-бұл:Дөңгелек, сопақ, созылған пішінді; Клетка ішінде көшуге қабілетті; Бір бірімен қосылуға қабілетті
Морфологиясы бойынша хромосомалар бөлінеді:Метацентрлік; Субсетацентрлік; Метафаздық.
ННННН
Некроз сипатталады:Клетканың мембраналық компоненттерінің ісінуімен;АТФ, белок, нуклеин қышқылдарының синтезінің төмендеуімен;Лизосома ферменттерінің активациясы
Некроз:Жасушаның өте күшті бұзылыстары; Тіршілік жағдайларының кұшті өзгеруі салдарынан дамиды.
ОООООО
Онтогенездің белгілі бір сатысымен байланысты болатын сыртқы фактор әсерінен пайда болатын апоптоз түрлері: Насекомдар метаморфозында қуыршақ сатысы жасушаларының өлуі; Омыртқалылар эмбриогенезінде ұрық жасушаларының редукциясы
ППППП
Пасссивті тасымалдау: нергия жұмсауды қамтамасыз етпейді; Концентрация градиентіне байланысты жүреді; Диффузия.
Пероксисомалар:Кристалды өзекті сопақша вакуоль пішінді; Аминқышқылдарының тотығу ферменттері мен каталаза бар вакуолдер; Ішінде сутегі пероксидінің тотығуы жүретін вакуольдер
Пероксисомалардың клеткадағы түзiлетiн орнын ата:Гольджи пластинкалы комплексi
Пигментті қосылыстар болады: Каротин; Меланин, гемоглобин; Гемосидерин, билирубин, липофусцин;
Пиримидиндік азотты негізге жататын нуклеотидтер:Тимин; Цитозин.
Плазмалемма арқылы белсенді тасымалдау:Арнайы өткізгіш ақуыздар көмегімен жүреді; Протон потенциалынан пайда болған энергия жұмсалады; Концентрация градиентіне қарай жіреді.
Плазмалемма арқылы заттардың пассивті транспорты бұл:Концентрация градиентіне қарай өткізу
Плазмолемма мынандай қызметтер атқарады:Шекаралық; рецепторлық;Транспорттық
Пластид типтерінің дұрыс атауларын таңдаңыз:Лейкопласттар;Хромопласттар;Хлоропласттар
Пластидтер түріне байланысты бөлінеді:Лейкопласттар; Хромопластар; Хлоропластар.
Пластидтерге қатысты дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз:Екі мембранамен қоршалған;Тилакоидтары болады;Меншікті құрылымдық белоктардың бір бөлігін синтездеуге қабілетті
Пластинкалық комплекс құрамына кiретiндер:Жалпақ цистерналар; Көпiршiктер
Полиплоидия – бұл:ДНҚ-ның жоғары құрамымен клеткалардың құрылуы ;Жоғары маманданған клеткаларда хромосомдар жиынтықтырының санының жоғарылауы;Хромосома жиынтығының сананың өсуі (гаплоидты жиынтыққа қатысты)
Полиплоидты клеткаларға жатады:4n хромосомалардың жиынтығы бар;8n хромосомалардың жиынтығы бар;32n хромосомалардың жиынтығы бар
Прокариоттарға жатады:Көк-жасыл балдырлар; Бактериялар
Пуриндік негізге жататын нуклеотидтер:Аденин; Гуанин.
РРРРР
Рибосомаға қатысты дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз:Полипептидті молекулалар синтезінің қарапайым болып табылады;Белоктар және рРНҚ-дан құралған;Үлкен және кіші суббірліктерден құралған
Рибосомалар – бұл:Рибонуклеопротеидтер; Мембранамен шектелмеген мөлшері25/20/20 нм түйіршіктер; Бір үлкен және бір кіші суббірліктерден құралған мөлшері25/20/20 нм түйіршіктер
Рибосомалардың мынандай түрлерін ажыратады: Бос; Фиксирленген; Полирибосомалар;
РНҚ-ның түрлері:Ақпараттық; Тасымалдаушы; Рибосомалық.
ССССС
Соматикалық клеткалардың бөлiну типтерiн ата:Митоз; Амитоз
Сыртқы әсерлердің зақым келтіру нәтижесінде кедір-бұдырлы цитоплазмалық тор құрылысында келесідей бұзылыстар орын алуы мүмкін:Вакуолизация жүреді және ұсақ көпіршіктерге ыдырап кетеді;Фиксирленген рибосомалар саны азаяды;Секретті өнімдердің синтезінің қарқындылығы төмендейді
Сыртқы әсерлердің зақым келтіру нәтижесінде митохондрия құрылысында келесідей бұзылыстар орын алуы мүмкін:Мембранааралық кеңістік кеңейеді;Санның және кристалардың өлшемдерінің редукциясы орын алады; Мембрана жыртылуы мүмкін
ТТТТТТ
Тотығу-тотықсыздану ферменттері бар органоид:Митохондрия
Транскрипция өтеді:Ядрода
Транскрипция-бұл:ДНК матрицасында РНК молекуласының жасалынуы
Транскрипцияны орындаушы фермент:РНК-полимераза.
Трансляция өтеді:Рибосомада
Трансляция процесінің кезеңдері:Терминация; Элонгация; Инциация
Трофикалық қосылыстар болады:гиалоплазмадағы май тамшылары; гиалоплазмадағы гликоген түйіршіктері; ГЭТ ішіндегі белоктық гранулалар;
Түрдің кариотипі– бұл:Хромосомалардың белгiлi саны; Хромосомалардың белгiлi құрылымы;Хромосомалардың санның жиынтығы, өлшемдері және құрылысының ерекшелiктерi
Тығыз байланыс мынандай болып табылады:Макромолекулаларды өткізбейтін; Иондарды өткізбейтін; Суда еріген заттарды өткізбейтін;
УУУУУУ
Ультракүлгін микроскопияның ерекшеліктері туралы дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз:Ультракүлгін микроскопының рұқсат берiлетiн ең кiшi қашықтығы 0,1 мкм;Жарық көзi ретінде сынапты немесе ксенонды шамдардың ультракүлгін сәулелері қызмет етедi;Люминесцентті экран және электро-оптикалық өңдегіш қажет
ҰҰҰҰҰ
Ұрықтанған жасуша:Зигота.
Ұсақ молекулалы заттардың биомембрана арқылы өтуінің жолдары:Жай диффузия; Жеңілдетілген диффузия.
ФФФФФФ
Фазалы-контрасты микроскопияның ерекшеліктері туралы дұрыс жауап нұсқаларын таңдаңыз:Боялмаған тірі объекттерді зерттеуге мүмкіндік береді;Жарық көзi ретінде табиғи жарық немесе шоқтану шамдарының жарығы қызмет етедi ; Объективте фазалық пластинканы және конденсаторда арнай сақиналы диафрагманы қолдану қажет
ХХХХ
Хлоропластар:Стромадан тұрады; Қос қабатты мембранадан тұрады; Фотосинтезге қатысады.
Хроматиннің келесі түрлерін ажыратады: Хромосомдар; Эухроматин; Гетерохроматин;
Хромосома – бұл:ДНП-ның бір молекуласы ;Митоз кезіндегі ДНҚ молекуласы; Центромері және екі иығы бар максимальді тығыздалған ДНҚ молекуласы
Хромосома ие болады:Хромосоманы екі иыққа ажырататын центромера;Хромосоманың серігін бөлетін екіншілік тартылу);Теломерлер
Хромосома санының морфологияларының жиынтығы:Кариотип.
Хромосомалар морфологиялық құрылысы центромералардың орналасуына байланысты бөлінеді: Метацентрлі; Субметацентлі; Акроцентрлі
Хромосомаларды ажыратады:Метацентрлі;Субметацентрлі ;Акроцентрлі
Хромосомалардың химиялық құрамы тұрады:ДНҚ, РНҚ; Гистон ақуызынан.
Хромосомалардың ядрошықтық ұйымдастырушысы – бұл:Екіншілік көшірілу аймағы ; рРНҚ-ның құрылымы туралы ақпаратты тасымалдаушы гендердің көптеген көшірмелері бар хромосома бөлімі ; Интерфаза сатысында ядрошықтың жасалуына қатысатын бір немесе бірнеше хромосомалардың бөлімі
Хромосоманың центромерасы – это:Алғашқы тартылу аймағы;Хромосоманың кинетохор орналасқан аймағы;Митоз уақытында бөлiну ұршығының жіпшесі бекiген хромосоманың денесiндегi бөлiмше
