- •5В072900 – «Құрылыс» мамандығы бойынша «Ғимараттар мен имараттарды бақылау, сынау және жаңғырту» пәнінен лекциялық сабақтарына арналған
- •Тексеру мақсаты мен міндеттері.
- •Құрлыс конструкцияларды қарап тексеру процестің кезеңдері
- •Ғимараттың есептік схемасын анықтау
- •Құрлыстағы сапаны бақылау келесі негізгі кезеңдерден тұрады:
- •Ғимараттар элементтерін тексеру әдістері.
- •Бірқалыпты таралған статикалық күшсалмақтарды қоздыратын әдістер мен құрал жабдықтар
- •Жинақталған статистикалық күшсалмақтарды қоздыратын құрал жабдықтар мен әдістер
- •Вибрациялық күшсалмақтарды лабораториялық жағдайда қоздыру
- •3. Вибрациялық күшсалмақтарды практикада нақты жағдайда қоздыру
- •Жалпы мәліметтер
- •Динамикалық күшсалмақтарды гидравликалық құралдармен қоздыру
- •Электродинамикалық сынау стенді
- •Соққы күшсалмақтарды қоздыру тәсілдері
- •Жүкті трос арқылы конструкцияға іліп қойып, одан кейін жүкті алған жағдайда конструкцияға тік бағытта соққы күшсалмақ пайда болады.
- •Соққы күшсалмақтардан пайда болған импульс
- •Жалпы мәліметтер
- •Сынаған кездегі параметрлерді анықтау әдістердің классификациясы
- •Геодезиялық әдістер
- •Фотограмметрия және стериофотограмметриялық әдіспен суретке түсіру
- •Иіліс өлшегіштер
- •Сағат тәрізді индикатор
- •Тензометр
- •Сына өлшегіштер
- •Механикалық параметрлерді анықтайтын. Электрөлшегіш құралдардың жалпы схемасы
- •Тензорезистордың жұмыс істеу принципі
- •Тензорезистордың түрлері және ерекшеліктері
- •Жартылай электрөткізгіштік сымнан жасаған тензорезистор
- •5. Тензорезисторлық өлшегіш аспаптардың жүйесі
- •6. Тензорезистордың коммутациялық жүйелері
- •Динамикалық сынауды өткізу әдістері мен құралдары
- •Түрендіргіш элементтер
- •Бастапқы түрлендіргіштердің конструктивтік шешімдер
- •Жалпы мәліметтер
- •2. Қиратпай сынау әдістердің классификациясы
- •3. Механикалық қиратпай сынау әдісі
- •4. Акустикалық қиратпай сынау әдісі
- •Ультродыбыстық әдіспен келесі жұмыстар жасалынады
- •Бетондағы дефектерді ультродыбыстық әдіспен анықтау (бетонның ультрадыбыстық дефектоскопиясы).
- •Бетонды ультродыбыспен ұзына бойлық бағытта кескендеу әдісі.
- •Ультродыбыстық әдіспен бетон денесіндегі жарықшақтардың тереңдігін анықтауға болады (у).
- •Ультродыбыстық аппаратураның жүйесі.
- •5. Резонанстық қиратпау сынау әдісі
- •Үйлер мен ғимараттардың техникалық жағдайын бақылау
- •Жөндеуді және реконструкциялауды жобалау үшін ғимараттарды техникалық тексеруден өткізу
- •Ғимараттарды эксперттік тексеруден өткізу
- •4. Құрылыс конструкцияларының техникалық жағдайын бағалау категориялары мен критерийлері
Соққы күшсалмақтарды қоздыру тәсілдері
С
алмағы
100 кг тең биіктіктен түскен жүк тік
бағытта соққы күшсалмақты қоздырады.
Жүктің
жылдамдығы
-еркін
түсу үдеуі;
Ілінген жүкті шетке тартып жіберген жағдайда соққы күшсалмақ көлденең бағытта пайда болады.
Жүкті трос арқылы конструкцияға іліп қойып, одан кейін жүкті алған жағдайда конструкцияға тік бағытта соққы күшсалмақ пайда болады.
Ғимараттардың немесе конструкциялардың моделдерін соққы күшсалмақтарға сынау үшін арнаулы құрал жабдықтар пайдаланады.
1
2
5
4
6
6
7
h
1
2
3
h
3
1 – модель;
2 – платформа;
3 – демпфер;
4 – резина;
5 – болатты пластина;
6 – іргетас.
Соққы күшсалмақтардан пайда болған импульс
Соққы күшсалмақтар әсер еткен кезде соққы импульс пайда болады:
a0
0
t
Соққы күшсалмақ әсер еткен кезде платформаның жылдамдығы.
t
(1)
g – еркін түсу үдеуі; g=9,8 м/сек2
-V0 – платформа дампферге тиген кездегі жылдамдық;
V0 – платформа демпферден атып кеткен кездегі жылдамдық;
ΔV – жылдамдықтың өзгеруі.
(2)
Мұндағы: ωn – синустық заңмен болған тербеліс жилігі;
m – платформаның массасы;
(3)
(4)
(5)
(6)
– соққы
импульс
(7)
к – сқққы импульстің түріне байланысты коэффициент.
Соққы импульс түрлері.
Соққы импустің түрлері
|
Жартылай снусты |
Синус- квадратты |
Үшбұрышты |
Трапециялық |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
№ |
Соққы импульстің ұзақтылығы |
τ (мс) |
1 |
Киізден жасалған серпімді элементтер |
0,5-10 |
2 |
Резинкадан және пластик материалдан жасалған демфер |
2-20 |
3 |
Сүйықты демпфер |
200 |
Лекция №5
Тақырып: «Ғимараттардың қабатаралық және жогарғы қабат жабындарын тексеру»
Жоспар:
Жалпы мәліметтер.
Сынаған кездегі параметрлерді анықтау әдістердің классификациясы.
Геодезиялық әдістер. Фотограмметрия және стериофотограмметрия.
