- •Магнит өрісі және оның сипаттамалары. Магнит индукция векторы.
- •Вектор және скаляр түріндегі Био-Савар-Лаплас заңы. Магнит өрісінің суперпозиция принципі. - векторлық түрде жазылған Био – Савар – Лаплас заңы,
- •Ампер заңы. Параллель токтардың өзара әсерлесуі.
- •Лоренц күші. Магнит өрісіндегі зарядталған бөлшектің қозғалысы.
- •Магнит өрісі үшін толық ток заңы.
- •Магнит ағыны. Магнит өрісі үшін Гаусс теоремасы.
- •Магнит өрісіндегі тогы бар өткізгіштің орын ауыстыруы кезіндегі істелінетін жұмыс.
- •Фарадейдің электромагниттік индукция заңы. Ленц ережесі.
- •Өзара индукция.
- •Магнит өрісі энергиясы. Магнит өрісі энергиясының көлемдік тығыздығы.
- •Контурдың индуктивтілігі. Өздік индукция.
- •Магнетиктер. Заттардағы магнит өрісі үшін толық ток заңы.
- •Электромагниттік өріс үшін Максвелл теңдеуілері. Максвелдің бірінші теңдеуі Фарадей ашқан электромагниттік индукцияның негізгі заңы бойынша эқк: , (3.1)
- •3.2 Максвелдің екінші теңдеуі
- •3.3 Максвелл теңдеулерінің толық жүйесі
- •Электромагниттік толқындар және олардың қасиеттері.
- •Электромагниттік толқындардың дифракциясы
- •Электромагниттік өріс үшін толқындық теңдеу.
- •Электромагниттік толқын энергиясы. Электромагниттік энергия ағынының тығыздығы. Умов-Пойнтинг векторы.
- •Электрлік тербелмелі контурдағы еркін тербелістің дифференциалдық теңдеуі. Томсон формуласы.
- •Электрлік тербелмелі контурдағы еркін өшетін тербелістің дифференциалдық теңдеуі. Өшудің логарифмдік декременті.
- •Мәжбүр электромагниттік тербелістің дифференциалдық теңдеуі. Резонанс.
- •Айнымалы ток. Айнымалы ток үшін Ом заңы.
- •Айнымалы токтың қуаты.
- •Геометриялық оптиканың негізгі заңдары.
- •Шағылу және сыну заңдары. Толық ішкі шағылу.
- •Линзалар және оның негізгі сипаттамалары. Жұқа линзаның формуласы.
- •Жинағыш және шашыратқыш линзалардағы нәрсенің кескінін тұрғызу.
- •Фотометрлік шамалар және олардың өлшем бірліктері. Жарықталыну заңы.
- •Жарық толқындарының интерференциясы. Оптикалық жол айырымы мен фазалар айырымы арасындағы байланыс. Интерференциялық максимум және минимум шарттары.
- •Екі когерентті көздерінен алынған жарық интерференция. Интерференциялық жолақтың ені.
- •Бірдей қалыңдықты жолақтар. Ньютон сақинасы.
- •Жарық дифракциясы. Гюйгенс-Френель принципі.
- •Френельдің зоналар әдісі.
- •Дөңгелек дискідегі және дөңгелек саңлаудағы Френель дифракциясы.
- •Бір саңлаудағы Фраунгофер дифракциясы.
- •Дифракциялық тор.
- •Нормаль (қалыпты) және аномаль (қалыпсыз) жарық дисперсиясы. Жарық дисперсиясының электрондық теориясы.
- •Жарықтың жұтылуы. Бугер-Ламберт заңы.
- •Табиғи және поляризацияланған жарық. Малюс заңы.
- •Шағылу және сыну кезіндегі жарық поляризациясы. Брюстер заңы.
- •Қосарланып сыну кезіндегі жарық поляризициясы. Николь призмасы.
- •Оптикалық актив заттағы жарықтың поляризация жазықтығының бұрылуы.
- •Жылулық сәулеленудің негізгі сипаттамалары. Абсолют қара дене. Кирхгоф заңы.
- •Абсолют қара дене үшін Стефан-Больцман заңы.
- •Абсолют қара дене үшін Вин заңдары.
- •Вин және Релей-Джинс формулалары. Ультракүлгін апаты.
- •Кванттық гипотеза. Планк формуласы.
- •Фотондар. Жарық кванттарының энергиясы және импульсі.
- •Сыртқы фотоэффект заңдары. Эйншт*ейн теңдеуі.
- •Комптон эффекті.
- •Бөлшектер қасиеттерінің корпускулалы-толқындық дуализмі. Де Бройль гипотезасы.
- •Де Бройль толқыны. Де Бройль толқынының қасиеттері.
- •Альфа-бөлшектерінің шашырауымен жүргізілген Резерфорд тәжірибесі. Атомның планетарлық моделі.
- •Сутегі атомының сызықтық спектрі. Жалпыланған Бальмер формуласы.
- •Бор постулаттары. Франк және Герц тәжірибелері.
- •Бор бойынша сутегі атомының спектрі. Электронның толық энергиясы.
- •Гейзенбергтің анықталмаушылық қатынастары.
- •Микробөлшектердің толқындық қасиеттері. Толқындық функция және оның статистикалық мағынасы.
- •Шредингердің уақыттық және стационарлық теңдеулері.
- •Бірөлшемді тікбұрышты шұңқырдағы бөлшек.
- •Бөлшектің тікбұрышты потенциалдық тосқауыл арқылы өтуі.
- •Кванттық механикадағы сызықтық гармоникалық осциллятор.
- •Сутегі атомы үшін Шредингер теңдеуі.
- •Кванттық сандар. Паули принципі.
- •Атом ядросының құрылысы.
- •Ядроның массалық ақауы. Ядроның байланыс энергиясы. Меншікті байланыс энергиясы.
- •Ядролық күштер. Күштердің алмасу сипаты. Ядро моделі.
- •Радиоактивтік ыдырау заңы. Нуклид активтілігі.
- •Альфа-ыдырау мен бета-ыдырау кезіндегі ығысу ережелері.
- •Альфа- бета- және гамма-сәулелерін шығарудың табиғаты және заңдылықтары
- •Ядролық реакциялар.
Электромагниттік толқын энергиясы. Электромагниттік энергия ағынының тығыздығы. Умов-Пойнтинг векторы.
Максвелл
теориясынан мынадай тұжырым жасауға
болады: уақыт бойынша айнымалы электр
өрісі құйынды магнит өрісін тудырса,
айнымалы магнит өрісі құйынды электр
өрісін тудырады. Бұл екі өріс өзара
тығыз байланысты, сондықтан бұл құбылыс
электрмагниттік өріс деп аталады.
Электрмагниттік өріс кеңістіктің
белгілі бір жерінде өзгермей тұра
алмайды. Кеңістіктің қандайда бір
нүктесінде қоздырылған айнымалы электр
өрісі айнымалы магнит өрісін тұдырса,
өз кезегінде айнымалы магнит өрісі
айнымалы электр өрісін қоздырады. Олай
болса, бүл құбылыс қайталанып
отыратындықтан, кеңістікте электр және
магнит өрістерінің кезектескен түрленуі,
оның бір нүктесінен келесі бір нүктесіне
тарайды. Бұл құбылыс кеңістікте уақыт
бойынша периодты өтеді, өрістердің
кеңістікте таралуын электрмагниттік
толқын деп атаймыз. Электрмагниттік
толқынның пайда болуы және қасиеттері
Максвелл теңдеулері арқылы
анықталады
(15)Электромагниттік
толқынның бірлік уақыт ішінде бірлік
ауданнан алып өтетін энергиясының
шамасын энергия ағыны деп атайды.
Ол:
(16)-ді
алғаш енгізген Н.А. Умов еді, (16) өрнегін Умов
–Пойнтинг векторы
деп атайды;
Электрлік тербелмелі контурдағы еркін тербелістің дифференциалдық теңдеуі. Томсон формуласы.
Тізбектегі зарядтың (ток күшінің, кернеудің) тербелісін электр тербелістері деп атайды.
Сыйымдылығы C конденсатордан және оған жалғанған индуктивтілігі L катушкадан тұратын электр тізбегін тербелмелі контурдеп атайды. Зарядталған конденсаторды катушкаға жалғанғанда тізбекте электр тербелістері пайда болады, яғни контурда электр заряды, ал катушкада ток күші тербеледі.
Тербелмелі
контурда актив кедергі болмаған жағдайда
конденсатордағы электр өрісінің
энергиясы толық түрде катушкадағы
магнит өрісінің энергиясына айналады
және керісінше жүреді.Джоуль-Ленц заңы
бойынша жылу бөлініп шығатын кедергіні
актив кедергі деп атайды.Актив кедергісі
нольге тең тербелмелі контурды идеал
контур деп атайды. Тербелмелі контурдағы
конденсаторды зарядтайтын ток күшінің
бағыты оң деп алынады.Тербелмелі
контурдағы еркін электр тербелістерінің
дифференциалдық теңдеуі келесі түрде
жазылады:
мұндағы:
-
контурдағы электр тербелістерінің меншікті
циклдік жиілігі.
Еркін
электр тербелістерінің дифференциалдық
теңдеуінің шешімін тербеліс теңдеуі
деп аталады. Зарядтың тербеліс
теңдеуі
мұндағы:
- зарядтың
амплитудасы.
Контурдағы
зарядтың ең үлкен мәнін зарядтың
амплитудасы деп атайды. Тербелмелі
контурдағы процестердің нәтижесінде
жүретін электр тербелісін еркін электр
тербелістері деп атайды, ал тербеліс
жиілігін контурдың меншікті жиілігі
деп атайды.
Тербелмелі
контурдағы еркін электр тербелістерінің
меншікті жиілігі
формуласымен
және периоды Томсон формуласымен
анықталады:
.
Электрлік тербелмелі контурдағы еркін өшетін тербелістің дифференциалдық теңдеуі. Өшудің логарифмдік декременті.
Тербелмелі
контурда актив кедергі болған жағдайда
әрбір тербеліс кезінде контур энергиясының
бір бөлігі Джоуль-Ленцтік жылуға
жұмсалады. Соның нәтижесінде контур
энергиясы кемиді, яғни тербеліс өшеді.
Өшетін
электр тербелістердің дифференциалдық
теңдеуі келесі түрде жазылады
,мұндағы:
.
Өшетін
электр тербелістерінің дифференциалдық
теңдеуінің шешімі өшетін электр
тербелістерінің теңдеуі деп аталады.
-
шарты орындалса, өшетін электр
тербелістерінің теңдеуі келесі түрде
жазылады:
мұндағы:
-
өшу коэффициенті деп аталады
Тербелмелі
контурдағы өшетін электр тербелістерінің
циклдік жиілігі
Тербелістің
өшу шапшаңдығын сипаттау үшін өшудің
логарифмдік декременті енгізілген.
.Өшудің
логарифмдік декременті тербелістің
амплитудасы е есе азаятын
тербелістер
санына кері пропорционал болады,
яғни:
.
болған
жағдайда
.
болған
жағдайда контурда электр тербелістері
болмайды, яғни конденсатордың апериодты
разрядталуы жүреді.
Тербелмелі
контурды сипаттайтын шамалардың бірі
оның сенімділігі болып табылады.
Контурдың сенімділігі өшудің логарифмдік
декрементіне кері пропорционал болады.
.
