Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
лекция 1-25.docx
Скачиваний:
8
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
954 Кб
Скачать
☆

Дәріс 20. Орынауыстыру үрдісінің типтік сызбасы. Басқару нысаны ретінде құбырөткізгіш. Сұйықтың орынауыстыру үрдісінің түрлі сызбасы

1.Басқару нысаны - келесі сызбада келтірілген

20.1-сурет

1. Ыдыс 1ден 2 насосымен құбырөткізгіштің бойымен 3сұйықтық 4 ыдысқа айдалады.

2. Үрдістің тиімді көрсеткіші - шығын Q.

3.Үрдіспен басқару мақсаты Q=Qзд.

4. Басқару нысаны ретінде сызбаның типті талдануы:

Талданатын негізгі элементтері болып - құбырөткізгіші мен 3 насос 2.

Басқару нысан ретінде құбырөткізгіштің негізгі параметрлері.

Ішкі диаметр d:

,

Мұнда Q –шығын , м^3/с, v – ағыс жылдамдығы, м/с.

Ағын жылдамдығы v = 0.5 – 2.5м/с.

Құбырөткізгіштің гидравликалық кедергісі:

pгс = pск + pтр + pмс

Жылдамдық ағысына кеткен қысымның жоғалуы:

Құбырөткізгіштің қабырғаларының бойымен ағыстың тіреуін болдырмауға кететін қысым:

мұнда  = f(Re,l) - тіреу коэффициенті.

Жергілікті кедергіні болдырмауға кеткен қысым:

pмс = мс*pск,

мұнда мс - жергілікті кедергінің коэффициенті.

Сұйықтықты биіктікке көтеруге кететін кедергілер h:

pбиік= *g*h

Қосымша кедергі:

pқос = p2 – p1

Толық кедергі:

Айдауға кететін қуат:

N = pобщ*Q/(10^3*),

= н*п*д,:

Басқару нысаны ретінде құбырөткізгіштің сызбасы, сұйықты айдау

20.2-сурет

Нысанның статикасына математикалық сипаттама.

  1. Құбырөткізгіші үшін материалдық баланс:

Sa*va = Sb*vb (20.1)

Бұдан (1) алатынымыз :

va = Sb*vb/ Sa (20.2)

Белгілейміз Sb / Sa = m

  1. Энергетикалық баланс - Бернулли теңдеуі:

(20.3)

Теңдеу (2) ағын жылдамдығын теңдеуіне қойып :

(20.4)

Qb = vb*Sb;

vb =Qb / Sb:

Келесі теңдеуді түрлендірсек (4):

(20.5)

Мына теңдеуді аламыз (3) Qb:

(20.6)

Тейлор қатарымен статиканың математикалық моделдің сызықталған теңдеу

  1. Өсуі бойынша жеке туынды:

  1. Өсуі бойынша күшейткіш коэффициенті:

Басқару нысанның ақпараттық сызбасы.

20.3-сурет.

  • Хро - реттелетін әрекеттер;

  • Рa , ha , Pb , hb - бақыланатын ауытқу әрекеттері;

  • Z - бақыланбайтын ауытқу әрееттері.

Нысандағы математикалық бейнеленуі.

  • Нысанның құрылымдық сызбасы.

20.4-сурет

Динамика теңдеуі:

(20.7)

Статика теңдеуі:

(20.8).

Өлшемсіз айнымалылардың әдісімен динамика теңдеуі:

(20.9).

Кешігу есебімен динамика теңдеуі:

(20.10).

Айнымалы функция :

мұнда