3. Экономикалық қатынастар. Экономикалық категориялар.

Экономикалық заңдар.

Кезкелгенэк.лықжүйеқоғамдықөндірісдамуыныңқандайдабірдеңгейінқарастырады, сондықтанәдеттеолекіаспектідесипатталады:техника-технологиялық «адам -табиғат»қатынасиарынбейнелейді, яғни «өндіргішкүштер »категориясыменбейнелетінқатынастардықамтитын .Құрылымыбойыншаөндірістікқатынастарұйымдықэкономикалықжәнеәлеуметтікэкономикалықдепбөлінеді.Ұйымдықэк.лыққатынастарадамдарарасындақоғамдықенбектіұйымдастыруғақатыстықалыптасады.ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯЛАРАбстракциялық ойлау процесінде эк.лық каптегориялар (тауар ,рынок, ақша, капитал, пайда) Қалыптасады.Эк.лық категория-алық ұғым және адамдар арасындағы әлеуметтік экономикалық қайсі бір қатынастарды көрсетеді. Ақша - тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі, құнның эквиваленттік формасы мен тұтыну құны біте қайнасқан ерекше тауар.Яғни тауар өндіру мен оны айырбастау үрдісінде басқа тауарлардан бөлініп шыққан ерекше тауар, оның айрықша қызметі -барлық тауарларға ортақ балама рөлін.

Жалақы еңбектің бағасы.Нарық -қазіргі қоғамдық шаруашылықтың механизмінің негізгі элементі,тауар-ақша қатынастарының саласы,еркін сату ,сатып алу принциптеріне негізделген қоғамдық форманың ерекше тәсілі.

Экономикалық заңдар – бұл экономикалық құбылыстар арасындағы тұрақты , қайталанатын байланыс. Табиғи заңдарға қарағанда , экономикалық заңдар тек қана жақындаса келе әрекет етеді; түрлі үрдістер мен заңдыылықтардың күресі арқылы көрінеді. Қолдану мерзіміне байланысты экономикалық заңдар жалпы жіне арнайы болып бөлінеді.

6. Экономикалық теория және экономикалық саясат. Позитивті және нормативті . Экономикалық теория.

Әдіс іргелі негіздерге сүйенеді:процестер мен құбылыстар үздіксіз қозғалыста,дамуда және өзара байланысты біріне бірі тәуелді болады;бір сапалық тұрғыдан басқа сапаға көшеді;қарамақарсылықтың бірлігі мен күресі;ескіні жоққа шығарып жаңаны қабылдау;жайдан күрделіге қарай,төменгі формадан жоғарғы формаға қарай дамиды және т.б.

Эк.лық теор.ң зерттеу мәселесіне қарай келесідей екі бөлімі болады.МИКРОЭКОНОМИКА бір фирманың қызмет ету процесі.Мұнда жеке тауарлардың бағасы, бағаның құрылуы, еңбекке ынталандыру жағдайлары талданады.МАКРОЭКОНОМИКА микропорциялардың негізінде қалыптасатын ұлттық экономикалық жүйенің қызмет әрекеттерін зерттейді.Мұның зерттеу объектісіне ұлттық өнім,бағаның жалпы дәрежесі, инфляция, жұмыспен қамту жатады

Ол адамдардың тіршілік игіліктерін өндіру процессінде қалыптасатын қоғамдық қарым- қатынастарын , өндірістің қоғамдық құрылысын ,құрамын, оны дамытудың экономикалық жолдарымен әдістерін және т.б. Қоғамдық-экономикалық ,экономикалық, экономикалық-әлеуметтік,экономикалық-саяси құбылыстарды зерттейді және оқытады. Позитивті экономика-экономикалық саясаттағы,экономикалық шарттардағы өзгерістерді өндіріс, сауда-саттық,баға сияқты факторлардың өзгеруі. Нормативті экономика-нақты экономикалық шарттардың,экономикалық саясаттың жақсы не жаман екендігі туралы қорытынды.Н.Э. болжам түрінде емес,бұйрық түрінде болады. Экономикалық тория әрқашан экономикалық саясатты қалыптастыру үшін пайдаланылады. Экономикалық саясат – мемлекеттің экономикалық мәселелерді шешудегі және оның механизмдерін әрекетке келтірудегі қызметі.