1.2 Кесте

Нұсқа №	Uвх,В	R,Ом	С,мкФ
1	10	600	4
2	15	400	4
3	20	400	5
4	10	300	5
5	15	500	6

1.3 кесте

Нұсқа №	Uвх,В	L1,мГн	L2,мГн
1	10	20	10
2	15	15	30
3	12	30	15
4	20	10	20
5	15	40	20

Әдістемелік нұсқаулар

Масштаб уақыт осі бойымен шарт бойынша табылады, не электрондық кілт (ЭК) f=50 Гц жиілігімен және периодымен тұйықталады және ажыратылады.

Уақыт тұрақтысы _С тәжірибелік u_С(t) қисығымен RC тізбек үшін (1.3 сурет), бұл жерде t₃- уақыт, бұның ішінде электрондық кілт ЭК тұйықталған кезде (t₃0,01с).

1.3 Сурет

Уақыт тұрақтысы _L тәжірибелік қисығымен RL тізбегі үшін (1.4 суретті қара)анықталады, бұл жерде t_P - уақыт, бұның ішінде электрондық кілт ЭК ажыратылған кезде (t_Р0,01 с).

1.4 Сурет

2 № 2 Зертханалық жұмыс

R-L-C тізбектегі өтпелі процестер

2.1 Жұмыстың мақсаты

Конденсатордың апериодикалық және тербелеу разрядтардың тәжірибелі зерттеудің әдеттерін алу.

2.2 Жұмысқа дайындық

ЭТН курстың “ R-L-C тізбектердегі өтпелі процестер” тарауын қайталап қарап шығу керек.

|| Ә1|| 167-172 б.

|| Ә2|| 244-256 б.

Келесі сұрақтарға жазбаша жауап беру және орындау керек:

2.2.1 R-L-C тізбектің кернеуінің еркін құрастырушысы үшін Кирхгофтың екінші заңы бойынша теңдеуді және оған сәйкес сипаттамалы теңдеуді жазу керек.

2.2.2 R-L-C тізбекте сипаттамалы теңдеудің қандай түбірлері кезде конденсатордын апериодикалы разряды туады? Конденсатордың апериодикалы разряд кезде үшін теңдеулерді жазып осы шамалар үшін графиктерді келтіру керек.

2.2.3 R-L-C тізбекте сипаттамалы теңдеудің қандай түбірлері кезде конденсатордың тербелену разряды туады? Конденсатордың тербелену разряд кезде үшін теңдеулерді жазып осы шамалар үшін графиктерді келтіру керек.

2.2.4 Тербеленудің логарифмдік декременті не болады?

2.2.5 Өшу коэффициентін α және өздік тербелену жиілігін есептеу және тәжірибелі жолмен графиктен қалай белгілеуге болады? Бұл шамалар R,L және С-ден қалай тәуелді?

2.2.6 R-L-C тізбектің аумалы кедергісі деп нені атайды? R-L-C тізбектің аумалы ережесі деп нені атайды?

2.3 Жұмысты орындау тәртібі

2.3.1 Тізбекті жинау керек (2.1-суретті қара).

2.3.2 Нұсқа бойынша (2.1-кестені қара) R,L және C мәндерін орнату керек. Орауыштың кедергісін өлшеу керек. Кірістегі кернеуді тең қылып жасау керек.

2.3.3 Осциллографқа конденсатордан кернеуді беру керек.

2.3.4 Конденсатордың тербелену разрядын зерттеу керек, масштабта кернеудің осциллограммасын суретке салу керек.

2.3.5 Конденсатордың тербелену разряд кезде және осциллограммаларды суретке салу керек.

2.3.6 R кедергіні өзгертіп тізбекте аумалы ережені құру керек. (нәт) кедергінің мәнін жазып алу керек. Орауыштың кедергісін ескерту керек. кернеудің осциллограмманың суретін салып алу керек.

2.3.7Аумалы кедергіге қарағанда тізбектің кедергісін R 2есе үлкейту керек. Конденсатордың апериодикалы разряды кездегі , кернеулердің және токтың осциллограммаларының суреттерін салып алу керек.

2.4. Жұмыстың нәтижелерін талдау және безендеу.

2.4.1 Тапсырылған контурдың кедергісі L және С мәндері бойынша (2.3.2 бөлімін қара) өшу коэффициентті және өздік тербелену жиілікті есептеу керек.

2.4.2 кернеудің қисығының кескіні бойынша (2.3.4 бөлімін қара) және тәжірибелі мәндерін есептеу керек. α және есептелген және тәжірибелі мәндерін салыстыру керек.

2.4.3 Нұсқа бойынша аумалы кедергіні есептеу керек. Есептелген және тәжірибелі мәндерді салыстыру керек.

2.4.4 Орындалған жұмыс туралы қорытынды жасау керек: есептелген мәндерді тәжірибелімен саластыру керек, конденсатордың разрядтың сипатына кедергінің шама әсер тигізуін талдап шығу.

2.1 сурет

2.1 кесте

Нұсқа №	R, Ом	L, мГн	С, мкФ
1	1	10	4
2	1	20	3
3	1	20	2
4	1	15	2
5	1	10	3

Әдістемелік нұсқаулар

Өшу коэффициенті , өздік тербелу жиілігін және аумалы кедергіні мынандай формулар бойынша анықталады

.

Тәжірибелік мағына және алынған кернеудің қисығы бойынша анықталады.