Помнікі прыроды
Помнікі прыроды рэспубліканскага значэння: (2)
• Кастрычніцкі дуб-волат (з 1963 года). Знаходзіцца ў квартале № 59 Кастрычніцкага лясніцтва, Асіповіцкага лясгаса. Дуб звычайны, узрост - каля 200 гадоў, вышыня 37 метраў, дыяметр 1,3 м.
• Брицаловичский дуб-волат (з 1963 года). Знаходзіцца ў квартале № 62 Брицаловичского лясніцтва. Дуб обыкнвенный, узрост - каля 190 гадоў, вышыня 36 метраў, дыяметр 1,25 м.
Помнікі прыроды (мясцовага значэння): (1)
• Прыцерпіцца (з 1994 года).Ўчастак векавой дубровы, дзе расце лістоўніца сібірская (40 дрэў) і дуб чырвоны. Знаходзіцца ў 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Прыцерпіцца, Каменичского сельсавета. Плошча - 6,5 га. Ўзрост лістоўніцы 60 - 90 гадоў, вышыня 32 м, сярэдні дыяметр 34 см. Высокая навуковая значнасць.
Прыродныя паркі: (2)
• Дэндрапарк - заснаваны ў 1987 годзе ў вёскі Дубрава Лапичского вельсовета. Тут знаходзіцца Жорнаўская эксперыментальная база Інстытута лесу НАН Беларусі. Гэта ахоўны помнік прыроды. Плошча - 1,3 га. У дэндрапарк расло 133 выгляду акліматызавацца драўняна-хмызняковай расліннасці, але з часам некаторыя расліны загінулі і сёння іх засталося 112 выгляду.
• Свіслацкім-Бярэзінскі нацыянальны парк. У 1996 годзе частка тэрыторыі раёна ў даліне ракі Свіслач і ракі Бярэзіна зарэзерваваная тэрыторыя пад нацыянальны парк, які будзе размяшчацца ў Асіповіцкім і Клічаўскім раёнах і стане першым такім аб'ектам у Магілёўскай вобласці. [1]
- Прыбярэжныя біяцэнозы ракі Гравка.
Бабровыя паселішчы. Луг каля ракі цалкам затоплены полымі водамі з-за бабровых плацін, якіх у рачной даліне вялікая колькасць. У выніку затаплення абложваецца наилок, якi прыводзiць да фарміравання урадлівай поймавай глебы і разнастайнай лугавой расліннасці. У тым ліку і вялікай колькасці раслін занесеных ў Чырвоную кнігу Беларусь.
II. Гісторыя і культура
2.1 Гісторыя
Засяленне тэрыторыі раёна чалавекам пачалося ў эпоху мезаліту (9-5 тыс. Да н. Э.). Пра гэта сведчаць выяўленыя археолагамі стаянкі на рацэ Пціч. Аб пражыванні старажытнага чалавека на тэрыторыі Асіповіцкага раёна сведчаць шматлікія знаходкі каменных прылад працы мясцовымі жыхарамі розных сельсаветаў раёна. Падчас раскопак, якія праводзілі археолагі на тэрыторыі раёна, былі знойдзеныя сляды стаянак, могільнікаў, курганоў каля вёсак:
•Брыцалавічы,
• Буда,
• Вялікая Гарож,
• Галынка,
• Краснае,
• Лапічы,
• Ліпень,
• Лука,
• Моисевичи,
• Навасёлкі,
• Орча,
• Радутичи,
• Свіслач,
• Слопище,
• Смык,
• Устиж,
• працоўнага пасёлка Ялізава
Першыя славянскія плямёны, якія з'явіліся з сярэдзіны VI ст. н.э. Да VIII ст. н.э. на тэрыторыі цэнтральнай Беларусі, былі хутчэй за ўсё Дулебы, аднак замацавацца на гэтых землях ім не ўдалося - праз некалькі дзесяцігоддзяў гэтую тэрыторыю занялі больш моцныя і ваяўнічыя дрыгавічы, якія з другой паловы IX ст. займалі значную тэрыторыю паміж Прыпяццю і лініяй Навагрудак - Мінск - Барысаў. У другой палове IXв. дрыгавічы ўвайшлі ў склад Кіеўскай Русі. На тэрыторыі раёна маюцца помнікі культуры каменнага і бронзавага вякоў, эпохі Кіеўскай Русі. Найбуйнейшы археалагічны помнік - замчышчы ў вёсцы Свіслач [Дадатак 1] .
З XIV ст. тэрыторыя Асіповіцкага раёна ўваходзіла ў склад Вялікага княства Літоўскага. Вёска Асіповічы паўстала больш за 200 гадоў таму назад на тым месцы сённяшняга горада, якое называецца "трохвугольнікам". Там да цяперашняга часу захаваліся старыя сельскія могілкі. Сяляне Асіповіч акрамя земляробства лавілі рыбу і баброў у рэчцы і вазілі на продаж у Бабруйск, а таксама сплаўлялі лес па рацэ.
Цэнтр раёна - горад Асіповічы, размешчаны на правым беразе ракі Сіняя (правы прыток р.Свіслач). Датай заснавання горада лічыцца 17 лістапада 1872 года, калі была пабудавана станцыя Лібава-Роменскай чыгункі. Сваю назву станцыя, а ў далейшым і горад, атрымалі ад размешчанай у двух кіламетрах вёскі Асіповічы.
У апошняй чвэрці XIX ст. у жыцці Асіповіцкага краю адбыўся ўздым у развіцці гаспадаркі, выкліканы рэформа 1861 г. і будаўніцтвам чыгункі. У Свіслачы і Асіповічах ў 1895 г. сталі працаваць паштовыя аддзяленні, у Свіслачы, Лапічах і Халуидействовали мяшчанскія управы. Станцыя Асіповічы ў 1890 г. займала на Лібава-Роменскай дарозе трэцяе месца па грузаабароце пасля Рудзенска і Бярэзіны, а калі ў сярэдзіне 1896 г. была праведзена узкоколейка Асіповічы - Дараганава - яна стала другой. Паселішчы каля станцыі Асіповічы атрымалі статус мястэчка. У 1935 г. у сувязі з ростам мястэчка, развіццём чыгуначнага вузла, ростам колькасці насельніцтва Асіповічы атрымалі статус горада раённага падпарадкавання.[2]
