Біркомпонентті жүйелердің диаграммасын талдау жоспары
1.Зерттелетін жүйенің күй диаграммасының ерекшелігін атау.
2.Диаграмманы тұрғызу
3.Барлық облысты фазалар бойынша жазу, диаграммадағы сызық пен нүктелердің қызметін түсіндіру
4.Гиббстің фазалар ережесі бойынша диаграммаға тән нүктелерді талдау.
Бір компонентті жүйелердің диаграммасын талдау үлгісі Су диаграммасын талдау
1. Су диаграммасының мысалында біркомпонентті жүйелердің күй диаграммасын қарастырайық. Су диаграммасының ерекшелігі болып тұрақты тепе-теңдік облыстағы судың 3 агрегаттық күйде болуы табылады (сурет 3).
2.
3. АОВ – судың газ тәрізді күй аймағы
ВОD – судың сұйық күй аймағы
АОD – судың қатты күй –мұз аймағы
Сызықтар:
АО – будың мұзбен тепе-тең сызығы
А
О
→ мұз
бу
О В → бу сұйықтық
О D →сұйықтық мұз
т .О→ бу сұйықтық мұз
4. С=к-ф+2(Р,Т)
С1÷3=1-1+2=2 – жүйе бивариантты, фазалық тепе-теңдікті өзгертпей белгілі бір шекте екі параметрді өздігінен өзгертуге болады.
С4÷6=1-2+2=1 – жүйе моновариантты, фазалық тепе-теңдікті өзгертпей белгілі бір шекте тек бір параметрді өздігінен өзгертуге болады.
С0=1-3+2=0 – жүйе нонвариантты, яғни фазалық тепе-теңдікті өзгертпей ешқандай параметрді өзгертуге болмайды.
Өздігінен талдауға арналған диаграмма
1.Күкірт диаграммасының ерекшелігін атау.
2. Күкірт диаграммасын тұрғызу
3.Барлық облысты фазалар бойынша жазу, диаграммадағы сызық пен нүктелердің қызметін түсіндіру
4.Гиббстің фазалар ережесі бойынша күкірт диаграммасын талдау.
Мәнжазба тақырыптары:
Фазалық тепе-теңдіктің негізгі заңдары.
Гетерогенді жүйенің екі фазасындағы компоненттің тепе-теңдік шарттары.
Моно және энантиотропты фазалық айналулар.
Блиц - тест:
1. Полиморфизм деген не? Полиморфизм- бұл заттар ... бола алатын құбылыс
a) Қатты күйде әр түрлі кристалдық формаларда
b) Әр түрлі агрегаттық күйлерде
c) Сұйық күйде
d) Плазмалық күйде
e) Газ күйінде
2. Жалпы Гиббстың фазалар ережесінің дұрыс теңдеуін көрсетіңдер
a) С = К- Ф +2
b) С= К + Ф -1
c) С = К – Ф – 1
d) С = Ф + 2 – К
e) С = К- Ф + 1
3. Бір компонентті жүйенің күй диаграммасында неше үштік нүктелер болуы мүмкін??
a) үштен көп емес
b) Біреу да емес
c) Бірден көп емес
d) Компоненттердің табиғатымен анықталады
e) Екіден көп емес
4. Бір компонентті жүйенің диаграммасындағы үштік нүктеде еркіндік дәрежесінің саны неге тең?
a) 0
b) 1
c) 2
d) 3
e) 4
5. Күкірт диаграммасынада неше үштік нүкте бар?
a) 3
b) 2
c) 0
d) 1
e) 4
Әдебиеттер тізімі
Пономарева К.С., Гугля В.Г., Никольский Г.С. Сборник задач по физической химии: Уч. пособие. - 2-е изд., испр. - М.: Издательский Дом МИСиС, 2008. – 340 с.
Еремин В.В., Каргов С.И., Успенская И.А., Кузьменко Н.Е, Лунин В.В.Основы физической химии. Теория и задачи: Учеб.пособие для вузов. – М.:Издательство «Экзамен», 2005.- 480 с.
Симбинова К.Ж., Дюсекенова С.Р., Байсанова Ш.З. «Физико-химический анализ диаграмм состояния»: Методическое пособие по курсу «Физическая химия» для студентов химических, металлургических и технологических специональностей ВУЗов – Актобе: АГУ им. К.Жубанова, 2004. -152 с.
Белащенко Д.К., Гущина Е.И. Физическая химия: Химическая термодинамика: Метод. указание. – М.: Изд. Дом МИСиС, 2006. – 20 с.
№12 практикалық жұмыс