63. Фототеодолиттiк суреттердi дешифрлеу.

Дешифрлеудің фототеодолиттік (наземная) бағытжолдары (маршруты) бақылау

станциясы және эталонды алаңдар көршілес қатарларға (смежных) трапецияларға жоба құрайды.

1:25000 масштабтағы карталарға трапецияның қиындығына байланысты 40 – 45 км расчетымен

құрайды, орташа қиын трапецияларға 20 – 30 км расчетымен құрайды, ал жеңіл трапецияларға

10-15 расчетвмен құрайды. 1:10000 масштабтағы карта трапецияларына далалық дешифрлеуде

маршруттар ұзындықтары 2,5-3 есе аз болады.маршруттарды камералды дешифрлеуде

контурларды қалған территорияларды тануға мәдени объектілермен ориентирлеуді толық салуға

және аспапта анықтала мінездемелерді алуға болмайтын жерлерде салады.

64. Геологиялық суреттердi дешифрлеу.

Дешифрлеуде гидрогеологиялық объектілер және жер асты сулары түсірістерде танылады, олар

жанама және тура белгілері бойынша жүргізіледі.

Карстовалық формалар,сор,саз,байытылған жер асты сулардың көтерілуі тура белгілерге қызмет

етуі мүмкін.Жанама белгілерге рельеф,ылғал жер,өсімдіктер бірлестігі,өсімдіктердің жиынтығы

жатады.Рельеф мінездемесі бойынша(тау,тау етегі,өзен регионалді және жергілікті облыстық

қоректендіру,жер асты суларының шығуы анықталады.Кейде түсірістерде ескі өзеннің

арнасын,тастанды жерсуландыратын құрылыс-жер асты сулардың аккумоляторын, танып білуге

болады. 65. Суреттердi түгел дешифрлеудiң жобасын құру.

Суреттерді түгел камералды дешифрлеу. Мұндай жағдайда түсіріс ауданының

картографиялық материалдары жақсы оқылуы қажет. Камералдық дешифрлеуде экспедициялық

(стеоскоп) және стереофотограмметриялық аспаптар (интерпретоскоп, стереопроектор,

стереограф) қолданылады.

Түгел камералды дешифрлеу фотоплан және суреттер жинақтары бойынша жасалады.

Камералды дешифрлеуге кіретін этаптар:

- аумақтың қысқаша географиялық мінездемесі, түсіріс материалдары бойынша керекті

анықтамалар, дешифрлеу белгілерінің сипаттамасы картографиялық мағыналардың

материалдарын қолдану, карта мазмұнының элементтері мен участкі бойынша редакциялық

көрсеткіштерді оқып дешифрлеу. Орындаушы түсіріс аумағында қандай объектердің бар екенің,

олардың қандай суретте қалай бейнеленуін және қандай шартты белгімен көрсетуін білуі тиіс.

- жергілікті жердің бейнесімен фотосхемаларды және суреттер жиынтығын лупамен және

стереоскоппен қарастырып жалпы танысу

- негізгі нақты танылатын объектілерді дешифрлеу –негізгі гидрографиялық тор, жасыл жабынды

мен топырақтардың ірі контурларын, темір және автомобильді жолдар;

- әрбір қос суретті детальдарды эталон мен стереоскопиялық аспаптарды қолданып кезекпен

өңдеу. Мазмұндама эталоны бойынша дешифрлеу кезегі :елді-мекен пункттері, ең соңғы кезекте

бөлек құрылыстар мен ғимараттарды өңдейді.__