§ 60. Профильді салу

Ншзелирленген трассаның нүктелерінің есептеліп шығарыл-ған биіктік белгілері бойынша оның профилі салынады. Про-фильді жол-жол сызыкты кағазға нивелирлеу журналы мен пи- \ кеттік кітапшаның мәліметтері бойынша сызады. Бойлык про-фильге көбірек көрнекілік беру мақсатымен, әдетте вертикаль масштабты горизонталь масштабпен салыстырғанда 10 есе үл-кейтіп қабылдайды.

Бойлық профильді салу мына тәртіп бойынша жасалады (73-сурет):

1. Шартты горизонтты (ШГ) таңдайды, оның сызығынан йрофильдіН ең ала.са нуктесі 4—5 см-ден артық кашықтықта

болмауы керек, шартты горизонттың (ШГ) биіктік белгісі 10 м-ге еселі болуы тиіс.

Шартты горизоиттың сызығынан төмен профиль торын ор-наластырады, ол қажетті мәліметтерді енгізуге 'арналған жол-жол сызық болып саналады.

Ара қашықтық графасына қабылданған масштабқа сәй-кес пикеттер мен аралық нүктелер арасындағы горизонталь ара Кашықтықтарды салады. Содан кейін осы ара қашықтықтарды көшіру арқылы профиль нүктелерініқ орнын шартты горизон-г-тың сызығында белгілейді. Осы нүктелердің перпендикулярла-рында вертикаль масштабта профиль биіктік белгілерін тұрғы-зады, олар нүктелердің абсолют биіктік белгісі мен шартты го-ризонттың айырымы болып саналады, яғни

Перпендикулярлардың шеттерін сызықтармен қосып трас<- саның шын профилін алады. і

4. Профильге инженерлік жұмыстар нәтижесінде табиғи про-фильдің орнын басатын қолдан жасалатын жобалау сызығын; салады. Жобалау сызығын грунтты қазу және толтыру жөнін-Дегі жер бетіндегі жұмыстардың минимумын ескере отырып так-

дайды. Оныц өзі де жобада тандап алынған көлбеулік құрылыс-тардын осынау түріне қойылатын техникалық талаптарға сәй-кес берілген шамадан артық болмауы тиіс.

Трассаныд жобалық көлбеулігін мына формуламен есеп-тейді:

мұндағы һ — жобалау сызығы шеттерінін салыстырмалы биік-тігі; й — осы сызықтын горизонталь ұзындығы; Я* , #*—жо-балау сызығының басы мен сонынын профильден графикалық түрде алынатын жобалық биіктік белгілері.

5. Трасса нүктелерінің жобалық биіктік белгілерін мына формуламен есептейді:

мұндағы ап — трассаның бастапқы нүктесінен п нүктесіне дей-інгі горизонталь ара қашьіқтығы; і — трассаның жобалық көл-беулігі. Жобалық биіктік белгілерін әдетте қызыл тушьпен жа-зады, сондықтан оларды қызыл биіктік белгілері деп*атайды.

Жұмыс жасау биіктік белгілерін тиісті нүктенің жобалық және табылған биіктік белгілерінің айырымы ретінде анықтай-ды, яғни

Жұмыс жасау биіктік белгілері осы нүктедегі қазудың те-ревдігін немесе толтырудын биіктігін анықтайды. Жер қазу жұмыстарын жүргізгенде осы цифрлар өте маңызды цифрлар болып саналады.

7. Жобалау сызығының табиғи профиль сызығымен қиылыс-қан жері нөлдік жұмыс жасау нүктелері деп аталады. Осы нүктелердің жұмыс жасау биіктік белгілері нөлге тең болатын-дықтан жер қазу жұмыстары бұл нүктелерде жүргізілмейді. Трассадағы олардың орнын метрдін ондық бөлігіне дейінгі дәл-дікпен білу керек, өйткені жер қазу жұмыстарын әдетте осы нүк-телерден бастайды. Нөлдік жұмыс жасау нүктелерінін биіктік белгілерін жобалық биіктік белгілері қатарына кек тушьпен жазады.

Трассаны планға нивелирлік жүрістің бұрылу бұрыштары-ның координаталарымен немесе пикет қабырғаларының ұзын-дығы мен азимуттары арқылы салады. Планда трассаны ниве-лирлеу кезіндегі жергілікті жердін түсірілген бет бедері кес-кінделеді.