Соттың азаматтық құқықтарды қорғау тәсілдері

оларды тану;

құқықты бұзғанға дейінгі жағдайды қалпына келтіру және құқықты бұзу әрекеттеріне тиым салу;

субъективтік құқықтар немесе заңмен қорғалатын мүдделер бойынша дауларды қарап шешуге бағытталған.

міндеттемелерді табиғи түрінде орындауды жүктеу;

құқық қатынасты тоқтату немесе өзгерту;

құқықты бұзған тұлғадан келтірген шығынды өтеу, заңмен немесе шартпен көзделген жағдайда – тұрақсыздыққа байланысты шығынды, айыппұл, өсімді өтеу;

заңмен көзделген басқа да тәсілдер.

54-СҰРАҚ. ТАЛАПТЫҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІ

55-СҰРАҚ. ТАЛАПТЫҢ ТҮРЛЕРІ

56-СҰРАҚ. ТАЛАПҚА ҚҰҚЫҚТЫЛЫҚ. ТАЛАП ҚОЮ ҚҰҚЫҒЫ

57-СҰРАҚ. ЖАУАПКЕРДІҢ МҮДДЕСІН ҚОРҒАУ ТӘСІЛДЕРІ

Азаматтық іс бойынша сот отырысы кезінде жауапкердің өз мүдделерін қорғауды жүзеге асыру тәсілдері

Талапқа қарсылық білдіру – жауапкердің талапты материалды-құқықтық немесе іс жүргізушілік жағынан негіздеп теріске шығаруы

Қарсы талап – бір сот отырысында алғашқы талаппен бірге қарау үшін жауапкердің талап қоюшыға дербес талабы

Қарсы талап қоюды қабылдау шарттары (ҚР АІЖК-нің 157 бабы)

Ерекшеліктері

Қарсы талап сот шешім шығарғанға дейін істі қараудың кез келген бөлігінде берілуі мүмкін;

Іс жүргізушілік – талап қою барысында жіберілген іс жүргізуді тоқта тұруға немесе тоқтатуға әкеп соғатын

іс жүргізушілік қателіктерді көрсету (істің сот бағыныстылығына жатпауы, істі аралық соттың қарауына беру туралы шарттың болуы, осы іс бойынша шағарылған сот шешімінің болуы т.б.);

Қарсы талапты қанағаттандыру алғашқы талапты толық немесе қанағаттандыру бөлігінде болдырмаса;

қарсы талапты сотқа беру алғашқы талап қоюдың жалпы ережелері бойынша іске асырылады;

қарсы талап алғашқы талапты есепке алуға бағытталса;

қарсы және алғашқы талаптардың арасында өзара байланыс болса және оларды бірге қарау дауларды тез және дұрыс шешуге мүмкіндік берсе.

қарсы талапты қабылдауға негіз болмаса сот, ҚР АІЖК-нің 153 -бабына сәйкес, талап арызды қабылдаудан бас тарту туралы ұйғарым шығарады.

материалдық-құқықтық қарсылық – қойылған талапты негізгі мәнісімен жою. Материалдық-құқықтық қарсылықта жауапкер қойылған талаптың заңсыз немесе негізсіз екендігін дәлелдейді.

58-СҰРАҚ. ТАЛАП ҚОЮДЫ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ

59-СҰРАҚ. ТАЛАПТЫ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ШАРАЛАРЫ

60-СҰРАҚ. ТАЛАП ҚОЮДЫ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ТУРАЛЫ ҰЙҒАРЫМҒА ЖЕКЕ ШАҒЫМ БЕРУ НЕМЕСЕ НАРАЗЫЛЫҚ КЕЛТІРУДІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ САЛДАРЫ

61-СҰРАҚ. ТАРАПТАРДЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МҮДДЕЛЕРІН ҚОРҒАЙТЫН ТАЛАП ҚҰРАЛДАРЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ӨКІМДІК ӘРЕКЕТТЕРІ