- •Рекомендации по самостоятельной работе в 1 семестре и подготовке к экзамену
- •Контрольная работа по грамматике:
- •Контрольная работа «Латинские крылатые выражения»
- •0 Уровень: словосочетания
- •1 Уровень: предложения
- •2 Уровень: учебный текст
- •«Древние языки и культуры»: Тексты для самостоятельного чтения:
- •Латинские крылатые выражения
- •Перечень вопросов из истории античности, выносимых на экзамен по дисциплине:
- •Список рекомендуемой литературы:
- •Требования к экзамену
0 Уровень: словосочетания
Terra incognĭta. Persona grata. Persona non grata. Tabŭla rasa. Laterna magĭca. Ab ovo usque ad mala. Alma mater. Anno domĭni. A priōri. Casus belli. Causa causārum. Et cetĕra. Rara avis. Status quo. Nec plus ultra. Hoc est. Gaudeamus! Amēmus patriam!
Словарь к текстам 0 уровня
a, ab praep. с abl. 1) о месте от, из, с, у, со стороны; 2) о времени за, после, от
ad praep. c acc. 1) к, до, при, у, около; 2) для
almus, a, um питательный, благодетельный
amo 1 любить
annus, I m год
avis, is f птица
bellum, i n война
casus, us m случай; несчастье; грам. падеж
causa, ae f причина; дело; юрид. судебное дело
cetĕrus, a, um прочий, остальной, другой
domĭnus, i m господин, хозяин
et conj. и, а
gaudeo, gavīsus sum, ēre 2 радоваться (чему – abl.)
gratus, a, um 1) приятный, милый, пользующийся расположением; 2) благодарный
hĭc, haec, hŏc этот, тот; он; такой
incognĭtus, a, um неизвестный
laterna, ae f фонарь, лампа
magĭcus, a, um волшебный
malus, a, um плохой, злой
mater, tris f мать
nec и не
non не
ovum, i n яйцо
patria, ae f родина, отчизна
persōna, ae f маска; лицо, личность; грам. лицо
plus adv. (compar. к multum) больше
prior, priōris предыдущий
quō adv. 1) где; 2) куда; conj. 1) чтобы; 2) таким образом
rarus, a, um редкий
rasus, a, um выскобленный, чистый
status, us m состояние, положение
sum, fui, -, esse быть, существовать, находиться
tabŭla, ae f доска; картина
terra, ae f земля; страна
ulter, tra, trum далекий, отдаленный
usque adv. 1) вплоть; 2) сразу, непрерывно
1 Уровень: предложения
Terra sphaera est. Terra stella est. Terra et luna stellae sunt. Historia schola vitae est. Schola via scientiārum est. Roma clara in Italiā est. Fortūna caeca est. In terrā et in aquā vita est. In lunā non est vita. In silvis sunt bestiae. Silvae palmārum in Afrĭca sunt. Minerva dea pugnārum et scientiārum est. Incŏla bonus insŭlae bona nauta est. Filia mea bona est. Memento mori. In terrā meā multae linguae sunt. Incŏlae terae nostrae patriam suam amant.
Si vales, bene est; ego valeo. Cur noctu non dormis? Dormī. Cur in scholā dormis? Ne dormiās. Haud semper errat fama. Luna et stellae noctu terram illustrant. Non semper lunam vidēmus: umbra terrae interdum obscūrat lunam. Quis in vita nunquam errat? Qui nihil agit. Credĭte mihi; semper vobis credo. Natūra nihil facit frustra. Non nobis tantum vivĭmus, sed patriae et amīcis.
Ad mala facta malus socius socium trahit. De lingua stulta veniunt incommode multa. Instrumenta et arma e ferro parantur. Beneficium non in eo consistit, quod datur, sed in anĭmo ejus, qui dat. Primo apud Romānos parvus servōrum numerous erat, nam agros non solum servi, sed etiam domĭni colēbant; postea tamen magna servōrum turba erat. Aqua, quae fluvio Nilo fertur, limōsa est ac frugifĕra. Cito rumpes arcum, semper si tensum habueris. Amor, ut lacryma, oculis oritur, in pectus cadit. Felix est, non qui videtur esse aliis, sed qui sibi.
2 Уровень: учебный текст
De Graecōrum et Romanōrum deis
Graeci et Romāni antiqui non unum Deum, ut Christiāni, sed multos deos deasque colunt. Primus in numĕro deōrum et maxĭmus Juppĭter, filius Saturni et Rheae, est. Locus, ubi Juppĭter sedet et mundi imperium tenet, est Olympus altus, stellis vicīnus. Inde deus deōrum, domĭnus caeli et mundi tonat et fulmĭnat: equi rapĭdi dei per totum mundum volant. Si clipeo quatit, ventos et procellas in terram mittit. Idem gratiā suā natūram tranquillat. Uxor dei maxĭmi Juno est, dea nuptiārum et gignendī.
Secundus Saturni filius Neptūnus, deus oceăni est. Neptūnus et uxor ejus Amphitrīta oceănum regnant. Mare tranquillum est, si deus aquārum per undas equis procēdit. Si autem irā commotus tridente divĭdit aguqs, fluctuat oceănus magnus.
Saturni tertius filius Pluto est, horrĭdus domĭnus umbrārum, deus inferōrum. Pluto et uxor ejus Proserpĭna, filia Cerĕris, deae agricultūrae, sub terrā habĭtant, ibique divitias magnas – argentum et ferrum et aurum et gemmas varias – tenent.
Juppĭter multos libĕros habet. Minerva dea sapientiae et belli est; diāna regīna silvārum et dea lunae; Apollo, frater Diānae, deus artis et scientiārum, patrōnus poetārum; Venus, dea pulchra et praeclāra amōris. Marītus ejus Vulcānus est. Mars est deus belli et pugnārum. Bacchus laetus deus est vini et uvārum. Dei deaeque in Olympo habĭtant. Multa templa et oracŭla deis sacra sunt.
De nece Caesăris
Scriptores antiqui haec de nece Caesăris tradunt. Calpurnia, uxor ejus, somnium malum habuisse dicĭtur et haec verba mane marito dixisse: „Somnio perturbor, Caesar! Obsĕcro te, ut prodigia observes, ne te inimici occidant. Deos implorabĭmus, ut tibi adsint. Curemus, ut timore magno liberemur. Cave, ne caedaris!”
Hoc modo Calpurniā Caesărem admonente Decĭmus Brutus intrat atque dicens senatores cunctor in curia adesse et Caesărem exspectare, „Rogant, - inquit, - ut statim venias. Propĕra, ne frustra expecteris!” Postquam Caesar in curiam intravit, Tullius Climber primus orabat, ut frater suus ex exilio revocaretur. Cetĕri quoque conjurati rogabant ne Caesar preces Climbri repudiaret. Caesar nihilomĭnus precĭbus non mollitur et, a Publio Servilio Casca vulneratus, brevi anĭmam afflat. Nonnulli rerum scriptores tradunt Caesărem, tribus et viginti plagis pugionis confossum, ante mortem Marco Bruto dicisse: „Et tu quoque, Brute!?”
