- •Биостатитика пәні бойынша
- •Студенттер үшін
- •Әдістемелік нұсқау
- •Мазмұны
- •Тақырып 1: Графикалық көрініс негізінде медициналық-биологиялық мәліметтерді талдау.
- •Тақырып 2. Таңдама әдісі. Тарамдалудың дискретті статистикалық қатары
- •Дидактикалық бөлім
- •Оқытушымен жұмыс
- •Тақырып4.Биомедициналық мәліметтерді талдау үшін Стьюденттің t-критерийі
- •Тақырып 3. Кездейсоқ шаманың қалыпты тарамдалуы туралы болжамды тексеру.
- •Тақырып 5. Сенімділік интервалы
- •5.1 Генеральды орташаның сенімділік интервалы
- •5.2 Екі тәуелсіз топтың генеральды орташасының айырмасы үшін сенімділік интервалы
- •5.3 Екі тәуелді топтың генеральды орташасының айырмасы үшін сенімділік интервалы
- •Тақырып6. Биостатистикадағы салыстырмалы шамалар бағасы
- •6.1 Салыстырмалы көрсеткіштің сенімділік интервалы
- •Тақырып7.Статисткалық болжамды тексерудің параметрлік емес критерийі.
- •Тақырып8.Сапалық белгілерді талдау. Қиысу кестесі
- •8.1 Тәуекел ету бағасы
- •8.2 Диагностикалық тесттерді салыстыру
- •8.3 Болжамдық мәнділіктің бағасы
- •«Кездейсоқ шамалардың негізгі статистикалық сипаттамаларына» бақылау тапсырмасы
- •«Статистикалық болжамдарды тексеру теориясы» тақырыбы бойынша бақылау тапсырмалары
- •Тақырып 9.Сызықтық корреляция. Спирменкорреляцисының рангтік коэффициенті
- •Корреляциялар
- •Пирсонның корреляция коэффициенті
- •К. Спирменнің рангтік корреляция коэффициенті
- •Тақырып 10. Сызықтық регрессия
- •Тақырып 11. Дисперсиялық талдау. Бірфакторлы дисперсилық талдау әдісі.
- •Тақырып 12.Өміршеңдікті талдау әдісі
- •As ассиметриясы коэффициентінің критикалық мәндері
- •Ех экцесс коэффициентінің критикалық мәндері
- •Стъюдент t-критерийінің критикалық мәні
- •Χ2 критикалық мәні
- •Уилкоксонның т-критерийінің жұптық критикалық мәні.
- •Фишердің f-критерийінің критикалық мәні
- •Баөж бойынша тапсырма «медико биологиялық зерттеу»
- •Баөж бойынша тапсырма «ғылыми мақаланы талдау»
- •Ааралық бақылауға тапсырмалардың мысалдық нұсқалары
- •Статистикалық көрсеткіштерді санау формулалары
Тақырып8.Сапалық белгілерді талдау. Қиысу кестесі
Тақырыпқа базалық сұрақтар
Биостатистика пәні, биостатистика мақсаты
Медициналық зерттеулерде статистикалық талдаудың қолданылуы
Кездейсоқ шама түсінігі
Таңдама және генеральды жиынтық
Белгілердің жіктелуі: сандық және сапалық белгілер
Гистограмма тұрғызу ережесі
Кездейсоқ шаманың негізгі статистикалық сипаттамалары және олардың жіктелуі
Статистикалық болжам түсінігі, медициналық зерттеулердегі болжам
Нөлдік және альтернативті болжамдар
Мәнділік деңгейі
Статистикалық критерийлер– параметрлік және параметрлік емес
Болжамды тексеру алгоритмі
Статистикалық болжамды тексеру үшін Стъюдент критерийі: таңдаманың тәуелсіз және тәуелді жағдайлары.
Сенімділік интервал түсінігі
Статистикалық болжамдарды тексерудің параметрлік емес критерийлері
Өлшеуге қиын немесе мүлдем мүмкіндік туғызбайтын белгілер, түрлі құбылыстар және заттар өте көп. Мысалы, «мамандық» немесе «патология түрі» белгілерін қалай өлшеуге болады, профессионалды ауру туралы статистикалық көрініс алу үшін осы белгілерді қалай салыстыруға болады?
Мұндай жағдайда белгілердіңтаралуы, әртүрлі таңдамадағы белгілердің кездесушілік жиілігі (бізді қызықтыратын объектілер бөлігі)оқытылады, басқа белгінің кездесу жиілігімен бір белгінің кездесу жиілігінің өзарабайланысы бағаланады.
Бұл үшін қиысу кестесі қолданылады. Бұл кесте бағандары бір белгінің градациясын, ал жолдар басқа белгінің градацияларын көрсетеді. Әрбір ұяшықта қиылысқан белгілердің жағдайлар саны жазылады.
Көбіне қарапайым жағдай 2х2 кестесі (әрқайсысының екі градациясы бар болатын,екі белгінің біріккен тарлауының жиілігі зерттеледі).
Жалпы жағдайда нолдік болжам келесідей тұжырымдалады:
генералды жиынтықта бізді қызықтыратын объектілер бөлігі белгілері бірдей
немесе бір белгінің кездесу жиілігі басқа белгінің кездесу жиілігіне тәуелді емес
немесе қандай да бір фактор белгінің (белгілердің) кездесу жиілігіне әсер етпейді
ЖАҒАДЙ 1. Таңдама тәуелсіз
Бізде зерттелушілерді сипаттайтын екі сапалық белгі бар деп жорамалдайық. Бұл берілгендерді қиысу кестесіне қоямыз
|
Бірінші белгі (бірінші градация) |
Бірінші белгі (екінші градация) |
Барлығы |
Екінші белгі (бірінші градация) |
Кездесу жиілігі a |
Кездесу жиілігі b |
a +b |
Екінші белгі (екінші градация) |
Кездесу жиілігі c |
Кездесу жиілігі d |
с+d |
|
n1=a+c |
n2=b+d |
n =a+b+c+d |
Нолдік болжамды тексеру үшін Пирсонның хи-квадрат критерийі алынады.
Бірақ 2х2 кестесі үшін Йетса түзетуімен критерийі неғұрлым нақты нәтижені береді
берілген αмәнділік деңгейі үшін оның критикалық мәні және бостандық дәрежесінің саныf=(m-1)(n-1)табылады, мұндағыm-бағандар саны,n– жолдар саны (Қосымша 5).
Егер
тондаН(0)қабылданады,
жағдайында Н(1)қабылданады
Екі белгілер арасындағы байланыс өлшемін есептеуге болады – ол Юла Q коэффициентінің ассоциациясы болады (корреляция коэффициентінің аналогі(ұқсастығы))
Q- 0 ден 1 ге дейінгі аралықта жатады.Бірге жақын коэффициент белгілер арасындағы күшті байланысты айғақтайды. Нөлге теңдігі кезінде – байланыс жоқ.
Оқытушымен жұмыс
Тромбоздың пайда болуына аспирин кедергі жасайтынын есере келе Г. Харатер аспириннің аз мөлшерін (160 мг/тәулік.)берумен тромбоз қаупін төмендетуге болмайма деп тексеруді шешті. Бақыланушы зертеу жүргізілді. Зерттеуге қатысуға келісуші және аспиринге қарсы көрсеткіштері жоқ барлық науқастар кездейтоқтықпен екі топқа бөлінді: 1-шісі плацебо2-шісі– аспирин қабалдады. Зерттеу тромбозымен жалпы науқасы саны 24 жеткенге дейін созылды. Топ гемодиализді емдеу жалғасында және жасы, жынысы бойынша мүлдем ерекшеленбеді.
1-шітопта 25 науқастың 18-де, 2-шіде19-дың 6тромбоз болды. Тромбозы бар науқастар бөлігінің статистикалық өзгеру мәнділігі туралы, ал сол аспириннің тиімділігі жайлы айтуға бола ма?
α=0,05мәнділік деңгейін береміз
Н(0) жасаймыз:
Зерттеу нәтижесін кестеге келтіреміз.
|
Тромбоз бар |
Тромбоза жоқ |
|
Плацебо |
|
|
|
Аспирин |
|
|
|
Барлығы |
|
|
|
Хи-квадрат критерийінің мәнін сесептейміз
Қорытынды:
Жағдай 2. Таңдама тәуелді
Бір және сол объектілермен екі бақылау жүргізіледі: дейін және кейін. (дәрмек қабылдау, оқу, сендіру и т.д.)
Берілген қасиет қанша рет кездесетіні саналады:
«дейін» де және «кейін» де, (+,+)
тек «дейін» (+,-)
тек «кейін» (-,+)
«дейін» де емес «кейін» де емес(-,-)
|
|
|
Наличие признака«до» |
«Дейін» белгісі |
Екінші градация «кейін»(-) |
есть(+) |
Бірінші градация «дейін»(+) |
a (+)-тен (-)-ке дейінгі өзгерістер саны |
нет (-) |
Екінші градация «дейін»(-) |
b (-) сақтап қалғандар саны |
Н(0) – «кейін» бізді қызықтыратын белгілермен объектілер бөлігі«дейін»салыстырғанда өзгерген жоқ
есептейміз
егер онда Н(0) қабылданады
Егер онда Н(1)қабылдаймыз,
Оқытушымен жұмыс.Антитабакжарнамасының тиімділігне зерттеу жүргізілді. Ол үшін жарнама жүргізгі дейін және кейін темекі шегетіндер/темекі шекпейтіндер қатынасы салыстырылды.
Н(0) жасаймыз:.
α=0,01мәнділік деңгейін береміз
Жарнама 100 адам арасында жүргізілді. Зерттеу нәтижесінде келесі мәліметтер алынды
|
Жарнамадан кейін |
|
Жарнамаға дейін |
Шекпейді (-) |
шегеді (+) |
Шегеді (+) |
|
|
Шекпейді (-) |
|
|
Қорытынды:
