1. Жер бетіндегі көздерден су қабылдау ғимараттары
1 - су қабылдау ғимараттары; 2 - 1-ші көтеру сорғыш станция; 3 - су тазартқыш ғимараттар; 4 - таза су резервуары; 5 - 2-ші көтеру сорғыш станция; 6 - су өткізгіш; 7 - арынды реттеуші қондырғы; 8 - су құбыр торабы
2. Су сапасының негізгі көрсеткіштері және оларға қойылатын талаптар
Су тазалау ғимараттарды жобалауда ауыз судың сапасын ұсынатын талаптар негізгі мәліметтер болып есептеледі. Ауыз судың сапасын мемлекеттің 2874-82 «Ауыз суы» деген стандарттының қойған талаптарына сәйкес болу керек.
Судың сапасы мемлекеттің негізгі көрсеткіштеріне лайлық, түстілік, судың иісі мен дәмі кермектілік, сілтілік тотықтандыру, құрғақ қалдық және әртүрлі химия заттардың мөлшері, бактериялардың жалпы саны, коли-титр, коли-индекс кіреді. Лайлылық дегеніміз судағы қалқыма зататрдың мөлшері. Стандарт бойынша ауыз судың лайлығы 1,5 мг/л-ден аспау керек.
Судың түстілігі пайда болатын суда бояйтын заттардың, балдырдың және фульвокислотаның әсері. Ауыз судың түстілігі платина және кобальт шкаласы бойынша 20 градустан артық болмау керек.
Ауыз судың дәмі мен иісі бес баллды шкала бойынша судың +200С температурасында 2 баллдан артық болмау керек. Активтік реакция судың сілтілік немесе қышқылдық дәрежесін көрсетеді, ол сутегінің иондарының концентрациясымен сипатталынады. Стандарт бойынша ауыз судың РН 6 мен 9-дың аралығында болғаны жөн.
Судың көрмектілігі кальций мен магнийдің ерітілген тұзының мөлшерін көрсетеді. Ауыз судың жалпы керемектілігінің шекті мөлшері 7,0 мг-экв/л аспау керек, ерекше жағдайларда 10 мг-экв/л-ге дейін рұқсат етіледі.
Судың сілтілігіне себеп болушы онын ішіндегі бикарбонаттар, карбонаттар, гидраттар және басқа әлсіз қышқылдардың тұздары.
Тотықтандыру судағы ерітілген органикалық және кейбір тез тотықтандыратын бейорганикалық заттардың мөлшерін көрсетеді. Стандарт бұл көрсеткішке талап ұсынбаса да судың жоғары тотықтандыруы оны ағын сумен ластанғанын көрсетеді.
Құрғақ қалдық судағы еріген тұздардың жалпы мөлшерін көрсетеді. Ауыз суының құрғақ қалдығы 1000 мг/л-ден аспау керек. Әртүрлі химия заттарының ауыз судағы мөлшерін алып қарағанымызда жалпы темірдің мөлшері 0,3 мг/л-ден артық болмау керек. Марганецтің мөлшері 0,1 мг/л-ден аспау керек. Хлоридтің мөлшері 350 мг/л-ден, сульфаттың – 500 мг/л-ден аспау керек.
Мыстың мөлшері 1,0 мг/л-ден аспау керек, мырыштың – 5,0 мг/л-ге дейін, қорғаныстікі – 0,03 мг/л-ге дейін, мышьяктікі – 0,05 мг/л-ге дейін, берилийдікі – 0,0002 мг/л-ге дейін, селендікі – 0,001 мг/л-ге дейін, нитраттардың – 45,0 мг/л-ге дейін болу керек. Ал фтордың мөлшері 0,7 ....... 1,5 мг/л аралығында, климат аудандарына байланысты.
Ауыз суда бактериялардың жалпы саны 1 мл-де 100-ден артық болмауы керек. Коли-титр дегеніміз бір ішек таяқшасы бар судың см3 өлшейтін көлемі. Коли-титр 300-ден кем болмау керек. Коли-индекс – 1 л судағы ішек таяқшасының саны, ауыз суда коли-индекс 3-тен аспау керек.
3.Суды әкету торабын тартудың алғашқы тереңдігін анықтау
4. Ластанған суды тазалауының биологиялық әдістері. Негізгі схемалары мен ғимараттары
Метантенк (от англ. methane — метан и англ. tank — резервуар) — устройство для анаэробного брожения жидких органических отходов с получением метана
.
Метантенк является одним из важных
элементов очистных
сооружений.
В отличие от аэротенков в
них поступает, как правило, не сама сточная
жидкость,
а концентрированный осадок, выпадающий
в отстойниках. Для малых количеств
сточной жидкости (как правило, до 25 м³
в сутки) обычно применяют септики,
для средних количеств (до 10 000 м³ в
сутки) — двухъярусные отстойники.[1]
1—мягкая кровля; 2— кирпич; 3—шлак; 4 — смотровой люк; 5 — труба для выпуска газа в атмосферу, 6 — газопровод, d=200 мм, от газового колпака; 7—газовые колпаки; 8—пропеллерная мешалка; 9-—переливная труба; 10— трубопровод, d=250 мм, для загрузки сырого осадка и активного ила; // — трубопроводы, d=220 мм, для удаления иловой воды и выгрузки сброженного осадка с разных горизонтов, 12— паровой инжектор, d=300 мм, для подогрева метантенков; 13 — трубопровод, d!=250 мм, для выгрузки сброженного осадка из конусной части метантенка; Н — термометр сопротивления; 15 — трубопровод, fi?=250 мм, для опорожнения метантенка (в футляре)
АЭРОТАНК
сооружение для биологической очистки сточных вод, представляющее собой особый резервуар, в к-ромсточная жидкость подвергается продуванию воздухом, нагнетаемым компрессором в воздушные камеры 1. Распределение сжатого воздуха производится при помощи дырчатых труб, расположенных по дну, или припомощи пористых пластинок 2 (так наз. фильтросов), помещенных в нижней части резервуара. Распределение воздуха фильтросами является более эффективным, т. к. они дают более мелкие пузырьки. Производительность А. в несколько раз выше биофильтра. В А. очистка воды происходит в присутствииактивного ила 3, образующегося в процессе работы и служащего рассадником бактерий и инфузорий, жизнедеятельность к-рых обусловливает собой очистку воды. Сточные воды протекают в А. медленно—втечение 4—6 час; за это время загрязняющие воду вещества переходят в хлопья ила и минерализуются.
23.