- •Лекциялық сабақтар тезистері
- •1.1. Физиканы оқыту әдістемесі – педагогикалық ғылым.
- •1.2. Физиканы оқыту әдістемесінің зерттейтін мәселелері мен оқыту әдістері және міндеттері.
- •1.3 Физиканы оқыту әдістемесінің физика, философия, педагогика, психология ғылымдарымен байланысы.
- •Физиканы оқыту әдістемесінің физикамен байланысы
- •Физиканы оқыту әдістемесінің философиямен байланысы
- •Физиканы оқыту әдістемесінің педагогикамен байланысы
- •Физиканы оқыту әдістемесінің психологиямен байланысы
- •2.1 Мектепте физиканы оқытудың маңызы
- •2.2. Физиканы оқытуда қойылатын міндеттер
- •2.3. Оқыту үрдісінде оқушылардың физикалық ойлауын дамыту
- •2.4. Физикалық ұғымдардың жүйесін қалыптастыру. Политехникалық білім беру
- •3.1. Орта мектеп физика курсындағы бірінші жне екінші басқысштардың мазмұны мен жүйесі
- •3.2. Физиканың пропедевтикалық курсы.
- •3.3. Мектеп физика курсының даму перспективалары
- •3.4.Пәнаралық байланыстың әдістемелік және дидактикалық маңызы
- •Физика курсының математикамен байланысы
- •Физика курсының алгебрамен байланысы
- •Физика курсының геометриямен байланысы
- •Физика курсының биологиямен байланысы
- •Физика курсының географиямен байланысы
- •Физика курсының химиямен байланысы
- •4.1. Сабақ – оқу сабақтарын ұйымдастырудың негізгі формасы. Оқу материалын тақырыптық және сабақтық жоспарлау.
- •4.2. Сабаққа қойылатың негізгі талаптар
- •4.3. Физика сабақтарының түрлері және құрлымы
- •4.4. Семинар сабақтар
- •4.5. Оқу конференциялары
- •4.6. Физикадан оқушылардың өз бетінше істейтін жұмыстарын ұйымдастыру
- •4.7 Физикадан оқу материалын ауызша баяндаудың ерекшелігі.
- •5.1. Физиканы оқытудағы эксперименттің маңызы мен түрлері, оған қойылатын әдістемелік талаптар.
- •5.2. Физикалық оқу экспериментінің жүйесі және оқу жабдығы. Физикалық приборлардың жалпы сипаттамасы және классификациясы .
- •6.1. Физикадан есептер түрлері мен классификациясы
- •6.2. Физика есептерін шығарудың тәсілдері мен әдістемесі
- •6.3. Эксперименттік есептерді шығару әдістемесі. Есеп шығару алгоритмі..
- •Тақырып 7. Физикадан оқушылардың білімдері мен дағдыларын тексерудің әдістері. Физика бойынша өтілетін экскурсиялар
- •7.1. Физикадан оқушылардың білімдері мен дағдыларын тексерудің әдістері.
- •7.2. Физикалық экскурсиялардың маңызы
- •7.4. Экскурсияларды ұйымдастыру мен өткізу әдістемесі
- •8.2. Физиканы оқытудағы техникалық оқу құралдар
- •8.3. Физика бойынша факультативтік курстар.
- •8.4. Физика бойынша өтілетің сыныптан тыс жұмыстардың маңызы.
- •9.1. Программалық оқыту.
- •9.2. Компъютер қолданылатын – физикалық білім беруге арналған - оқыту, анықтамалық, модельдеу бағдарламалары.
- •9.3. Жаңа педагогикалық оқыту технологияның түрлері
- •9.3. М.М. Жанпейісованың модульдік интерактивтік оқыту технологиясы
- •Сөйлесу бөлімінiң iс-әрекет қадамдары:
- •10.1. Физиканы оқытудың негізгі сатысы.
- •10.2 Физиканы оқытудың жоғары сатысы.
- •11.3. Механикадағы қозғалыстарды жазудағы негізгі тәсілдер
- •Энергияның сақталу заңы – энергия жоқтан бар болмайды бардан жоқ болмайды тек бір түрден екіншісіне түрленіп тұрады.
- •11.7 Механикалық тербелістер мен толқындарды үйрену әдістемесі
1.3 Физиканы оқыту әдістемесінің физика, философия, педагогика, психология ғылымдарымен байланысы.
Педагогикалық жоғары оқу орындарында «Физиканы оқыту әдістемесі» курсын жан-жақты терең меңгеру студенттерден оны физика, философия, педагогика, психология ғылымдарымен тығыз байланысты түрде оқуды қажет етеді. Себебі, сол ғылымдарды меңгермейінше, мектепте физика сабақтарын мұғалімнің өткізе алуы мүмкін емес.
Оқушылардың дүниеге материалистік көзқарасы, олардың танымдық қарекеті, дара тұлғаның қалыптасуы философия курсымен байланысты түрде жүзеге асырылады. Оқу, тәрбие жұмыстарының тәсілдері мен формаларын жетілдіру педагогикалық принциптер мен заңдылықтарға, оқушылардың психологиялық жас ерекшеліктеріне тікелей байланысты жүргізіледі.
Физиканы оқыту әдістемесі — күн сайын, ай сайын ұдайы жедел дамып отырған ғылым. Өйткені, оның дамуына тез ықпал ететін қайнар бұлағы мол. Олар: физика мен философия, педагогика мен психология, т.б. ғылымдарының жетістіктері; мектепке арналған бағдарламалар мен тұжырымдамалар, оқулықтар мен оқу құралдары; үкіметтің мектеп туралы қаулы - қарарлары; әдістемелік журналдар, физика мұғалімдерінің қоғамдары мен қауымдастықтарының (ассоциацияларының), педагогтардың конференциялар мен симпозиумдар материалдары, озат физика мұғалімдерінің, жаңашыл педагогтардың, авторлық мектептердің іс-тәжірибесі, т.т. Физика пәні мұғалімі мұндай жадыхаттарды күн сайын үзбей қарап, үздіксіз оқып, танысып отыруы қажет. Сонда ғана ол өз мамандығын күнделікті жетілдіріп отырады, мектепте физиканы оқытуды заман талабы дәрежесінде жүргізуге мүмкіндік алады.
Физиканы оқыту әдістемесі басқа ғылымдармен, әсіресе физикамен, психологиямен, педагогикамен тығыз байланысты екендігі туралы жоғарыда айтып өттік. Бұл ғылымдармен байланыстар физика курсының мазмұнында, білім берудің тәсілдерінде, әдістерінде және формаларында байқалады. Осылай, физиканың дамуының нәтижесінде физика курсына арнайы теориялар, бөлімлер еңгізілген.
Жаратылыстану ғылымдарының жүйесінде физиканың басты орын алатындығы оның терең философиялық және ғылыми техникалық мазмұнымен байланыстылығында.
1-кесте
Басқа ғылмдармен салыстыра талдап, «Физиканың оқыту әдістемесінің» де ғылым санатына жататындығына айғақты мысалдар
Ғылымның негізгі белгілері |
Ғылыми белгілердің мән мағынасы (мазмұны) |
Физика ғылымы бойынша бір мысал |
Педагогика ғылымы жайында белгілі мысал |
Физиканы оқыту әдістемесі ғылымы туралы нақты мысал |
1. |
2 |
3 |
4 |
5 |
1.Функциясы |
Талдап – зерттеу ушін күрделі құбылысты жеке ұсақ мәселелерге жіктеу |
Кристалдарды қасиеттері мен түрлеріне қарай жіктеу |
Оқыту әдістерінің әр түрге бөлініп жіктелуі |
Көрнекілік әдісінің физиканы оқытуда қолданылу ерекшеліктері |
2.Мақсаты |
Зерттейтін құбылыстың заңдылық-тарын тағайындау |
Кристалдардың түзілу заңдылық-тарын аықтау |
Көрнекілік әдістің қандай жағдайда қолданы-луын тиімділігін айқындау |
Көрнекілік әдісті физиканы оқытуда тиімді пайдаланылудың әдістемелік жолдарын көрсету |
3. Негізгі ұғымдары мен терминдері |
Әр ғылымның ерекшелігіне сай негізгі ұғымдары мен терминде-рінің жүйесін құру |
Кристалдар жайлы ұғымдар мен терминдерді айқындау |
Сөзбен баяндау, көрнекілік, практика-лық әдістер, әдіс, тәсіл, амал, әрекет, операция т.т. |
Педагогика ғылымындағы мыңға жуық ұғымдардың 60 проценті әдістемелік негізге құрылып, қалғандары басқа ғылымдардан алынған |
4. Зерттеу нысаны |
Нені зертеуді көрсету |
Кристалдар физикасы |
Пәндер жүйесі жеке пән |
Көрнекілік тәсіл ді физика сабақ тарында қолданудың әдістемесі |
5. Зерттеу пәні |
Қалай зертеуді айқындау |
Кристалдар-дың құрылу процесін зерттеу. |
Сабақ, сабақтар жүйесі, сабақтың нәтиже-лілігі |
Жеке тараулар мен сабақтарды өткізгенде көрнекілік әдісті қолдану тәсілдері |
6.Зерттеу-дің сипаты |
Теориялық,экспери менттік, әдіснама лық болып бөліну ерекшілігін көрсету |
Теориялық және эксперименттік зерттеу әдістері |
Теориялық және эксперименттік зерттеу әдістері |
Әдістемелік және эксперименттік зерттеу тәсілдері |
7.Практи-калық маңызы |
Өмірде, техникада рухани тұрғыда пайдаланы-луы |
Кристалдардың тұрмыста,техникада қолданылуы |
Мектеп пәндерін оқытуда пайдаланылуы |
Физика сабақтарында көрнекілік әдісті пайдаланылу |