3)Жұмыстық қапастардың орналасуына байланысты илемдеу орнақтарының жіктелуі.

Жұмыс қапастарының орналасуына байланысты илемді корнақтар бес топқа бөлінеді: бірқапасты, желілі көп қапасты, тізбекті, жартылай үздіксіз және үздіксіз (Сурет 2.12).

Бірқапасты орнақтар (Сурет 2.12, а.) құрамында бір жұмыс қапасы және пішін біліктер жетегінің тізбегі бар. Жетек құрамына айналдырықтар, тістегеріш тікқапас, редуктор, муфталар және бас электрқозғалтқышкіреді.

Бір қапасты орнақтар құрылымы қарапайым. Пішін білік жетегінің тізбегіне кіретін жабдықтар жұмыс қапастары күрделі орналасқан орнақтарда негізінен қайталанады. Бұл орнақтар тобына блюмингтер мен слябингтер, үш және төрт пішін білікті қалың табақты және әмбебап орнақтар жатады.

Желілі орнақтар (Сурет 2.12, б,в,г.). Бұл орнақтардың жұмыс қапастары бір, екі, үш және одан да көп желілер бойымен орналасқан және де әрбір желі өзінше жеке электрқозғалтқыштан немесе бірнеше желі бір электрқозғалтқыштан қозғалысалады. Мұндай типтіорнақтар кері қимылсыз; оларды сым тарту, сортты, рельс-арқалықты және қалың табақты орнақтар түрінде қолданады.

Тізбекті орнақтар. Илемделетін тіл кеморнақтың қапасынан бір реет қана өтеді, сондықтан мұндай орнақтардың қапастар саны максимал өтпесанына тең болуы керек. Цех ұзындығын қысқарту мақсатында қапастарды бірнеше қатарға орналастырады, мысалға үш немесе одан да көп қатарға (Сурет 2.12,з), тізбектік росскоунтри, тізбекті шахматты орналасқан (Сурет 2.12,и)

Әрбір қапаста илемдеуден нөткен соң тілкем ұзындығының өсуіне байланысты қапастар аралығының арақашықтығы да біріншісіненсоңғысына қарай өсіп отырады. Тілкем ұзындығының өсуіне сәйкес пішін біліктердің айналу жылдамдықтары да өседі. Мұндай орнақтар орташа өлшемдегі сортты пішіндерді илемдеуге қолданылады.(өнімділігі 300-900т/сағ)

 

Сурет 2.12 – Әртүрлі илемдік орнақтардың жұмыс қапастарының орналасу сұлбасы:

а – бір қапасты; б-желілі; в-қосарланған; г- сатылы; д-үздіксіз топтасқан жетекті; ж-жартылай үздіксіз; з-тізбекті қайталамалы; и-шахматты.

 

Жартылай үздіксіз орнақтар екі топтан құралған қапастардан тұрады:

үздіксіз және желілі (Сурет 2.12,ж)

Мұндай орнақтарда тілкемқапастардың бір тобынан үздіксіз (үздіксіз илемдеу деп- илемдеу кезінде тілкемнің бір мезгілде екі немесе одан да көп қапастарда болатын илемдеуді айтады), ал екінші тобында тілкем ілмек қалыптастырып илемденеді.

Жартылай үздіксіз орнақтар майда сортты және сымды илемдеу үшін қолданылады. Мұндай орнақтардың өнімділігі 100-400 мың.т/жыл.

Үздіксіз орнақтар. Үздіксіз орнақта илемдеу барысында металл бір мезгілде бірнеше қапаста болады, сондықтан пішін біліктердің айналу жылдамдығы секундтық көлем тұрақтылығының шарты сақталатындай болып таңдалады.

F1 V = F2 V2 = F3 V3 = const,

мұндағы F1, F2, F3 – тиісті қапастардың шығарысындағы металдың көлденен

қимасының ауданы;

V1, V2, V3 - осы қапастардың пішін біліктерінен шыққан кездегі тілкем

жылдамдығы.

Секундтық көлем тұрақтылығы шартының орындалмауы қапасаралық керіліс немесе іркіліс тудырады. Керіліс тіреттеу үшін әртүрлі ілмекұстағыштар және айналужылдамдықтарыавтоматтықалыптылықпенреттелетін тұрақты тоқ қозғалтқыштарықолданылады. Күрделісорттыпішіндердіилеидеукезіндекеріліскежолберугеболмайтынболса, керісіншетабақтыметалдыилемдегендеалдыңғы және артқы керілістекөбірек мән береді.

Үздіксізорнақтардыңөнімділігі өте жоғарыболыпкеледі 6-7 млн.т/жыл. Сорттыорнақтардажетектоптамасы, ал табақтыорнақтардажекешеболады.

ҚаралайөңдеутобыТазалайөңдеутобы

Сурет 2.13 - КҮИО -1700, V= 17-25м/с

16-Билет...........МАЛИКА