3.3 Іргетасты алдын ала құрылымдау

Курстық жобалауда құрамалы іргестастарға артықшылық берген жөн.Іргетастардың типтік құрамалы элементтерін нормативті әдебиеттермен анықтамалықтардан таңдап алуға болады .

Ленталы іргетас жертөле қабырғасының бетон бөліктерінен [13] және темірбетон іргестастарының жабындарынан [14] тұрады.Іргестасты құрылымдау кезінде ФБС маркалы биіктігі 0,58 м, ені 0,6 м (іргетастың А , Г осьтері бойынша және де іргетастың бүйір қабырғасына),ені 0,5 м (іргетастың В осі бойынша) және ені 0,4м (көлденең қабырғалар бойынша) тұтас бетон блоктарын қолданылу ұсынылады.Биіктігі 0,28 м блоктарды қолданылу ұсынылмайды.Іргетас жабындарына қалыңдығы 0,3 м-лік ФЛ маркалы жабындар қолданылу ұсынылады,егер 0,5 м қалыңдықтағы жабын қолданылатын жағдай туындаса іргетас негізінің салыну тереңдігін түзету қажет.400Х400 мм лік қимадағы колонналар қолданылатын ғимараттарға 2Ф [15]маркалы бірблокты іргетастар қолданылады.Ұстын негізінің жоғарғы бөлігі жер жазықтығының белгісінен 150 мм төмен белгіленеді.

Іргетас жабындары алдын ала тапталған орташа іріліктегі қалыңдығы 100мм құм қабатқа (топырақ негізі берік болғанда) немесе негіздің тегістелген құм жазықтығына салынады. Іргетастың кеңістікті қатаңдығын қамтамасыз ету үшін бойлық қабырға мен көлденең қабырғалар блоктарын және белгілерін диаметрі 8 мм А-1 класты тор арматуралармен байлау жүргізіледі (3.4).Торларды горизонталь бағытта биіктігі арқылы орналастырады.Бірінің үстіне бірі орналастырылған тік бағыттағы тігістер арақашықтығы аз сығылатын топырақтарда 0,4 –тен ал қатты сығылатын топырақтарда блок биіктігінен кем болмауы керек (Е˃10МПа).Іргетастың элементтерін жинақтау М50 маркалы цемент ерітіндісінде тігіс қалыңдығы 20 мм де жүргізіледі.

3.4 Топырақтың есептік қарсыласуын есептеу

Алдыңғы кестелер бойынша анықталған топырақтың есептік қарсыласуы ­ ені 1 м , салу тереңдігі 2 м болатын іргетастарға арналған.Сондықтан іргестастың енін алдын ала анықтаған соң іргетастың белгілі өлшемдері арқылы негіздің есептік қарсыласуын нақтылау R, кПа, қажет.(7)[1 формула бойынша:

R= [ + +( -1) + ]/k, (15)

=

=313,75

=

Мұндағы және 3.2 кесте бойынша қабылданатын жұмыс шарты коэффициенті , ол топырақ түрінен сонымен бірге ғимарат қаттылығының конструктивті схемасына тәуелді(кірпіштен салынған ғимараттардың көтергіш қабырғалардың арақашықтығы аз болғанда олар қатты конструктивті схемаға ие болады)

K 1-ге тең деп алынатын коэффициент(топырақтың беріктік қасиеттері сынамалар бойынша алынған;

, , 3.3 кестесі бойынша қабылданатын,іргетас негізіне орналастырылатын,топырақтың ішкі үйкелісіне тәуелді коэффициент;

– курстық жобалауда 1-ге тең деп алынатын коэффициент (b<10)м ;

b- іргетас негізінің ені, м

іргетастың негізінен төмен салынатын ,топырақтың үлестік салмағының орташа есептік мәні(жерасты сулары бар кезде судың қалқытушы әрекеттері есебінен анықталады)Кн/м3

-іргетастың негізінен жоғары салынатын топырақтың үлестік салмағының орташа есептік мәні,Кн/м3 .( = =16 Кн/м3 – қайта себу топырағы);

d₁ – жобалау деңдейінен немесе жертөле еденінен келтірілген ішкі және сыртқы іргетастың орналасу тереңдігі, жертөлесі жоқ имараттардың іргетастарының орналасу тереңдігі (3.5 суретке қара), мына формуламен анықталады

d₁ = h_s+ h_cf γ_cf / γ'_II , (16)

А→

Б→ d_1=1,9м

В,Г→ d_1=0,55+0.15*22/16=0,76м

мұндағы h_s – жертөле жағындағы іргетас табанынан жоғары орналасқан топырақ қабатының қалыңдығы, м;

h_cf - жертөле еден конструкциясының қалыңдығы, м (h_cf = 0,15 м);

γ_cf - жертөле еден конструкциясының шекті салмағының есептік мәні, кН/м³ (γ_cf = 22 кН/м³).

Өлшенетін су істерін есептегендегі топырақтың шекті салмағы _sb мына формуламен анықталады

γ_sb = (γ_s - γ_ω)/(1+ e), (17)

кН/м³

кН/м³

мұндағы γ_s – топырақтың қатты бөліктерінің шекті салмағы, кН/м³;

γ_ω - 10 кН/м³ етіп алынатын, судың шекті салмағы;

е – топырақтың кеуектілік коэффициенті.

b < 10 м z = b/2 болғанда _II,, с_II, γ_II қалыңдығы z іргетас табанынан төмен топырақ қабаты үшін анықталатын есептік мәндері.

Егер іргетас табанынан жоғары немесе төмен орналасқан топырақ қабаттары тереңдігі бойынша біркелкі болмаса, онда оның сипаттамаларының орташа мәндері алынады (_II, с_II, γ_II, γ'_II, γ_С1, γ_С2)

, (18)

мұндағы Х_i - i-ші инженерлік-геологиялық элементінің сипаттама мәні;

h_i – қарастырылатын аймаққа түсетін элемент қалыңдығы.