2.5 Екі өлшемді массивке арналған есептер
12.3. m және n бүтін оң сандары және m саннан тұратын жиын берілген. Әр бағанында осы жиынның элементтерін берілген тәртіп бойынша түгел қамтитын m´n өлшемді матрица құру керек.
Var
a:array [1..10,1..10] of integer;
M,N,i,j: integer;
begin
write('N:');
readln(N);
write('M:');
readln(M);
writeln('nabor:');
for i:=1 to M do
begin
write(i,':');
readln(a[i,1]);
end;
for i:=1 to M do
for J:=2 to N do
a[i,j]:=a[i,j-1];
for i:=1 to M do
begin
for j:=1 to N do write (' : ',a[i,j]);
writeln(' : ');
end;
end.
12.21. m´n өлшемді матрица берілген. Матрицаның тақ нөмірлі (1,3,...) қатарларындағы элементтердің арифметикалық орта мәнін табу керек. Тармақталу операторы қолданылмасын.
while (i<=M) do
begin var
a:array[1..10,1..10] of integer;
Sum,M,N,i,j:integer;
begin
write('M engiz');
readln(M);
write('N engiz');
readln(N);
for i:=1 to M do
begin
writeln(i,' : ');
for j:=1 to N do
begin
write(j,' : ');
read(a[i,j]);
end;
end;
i:=1;
Sum:=0;
for j:=1 to N do Sum:=Sum+a[i,j];
writeln(i,'arifmetikalik ortasi:',Sum/N);
i:=i+2;
end;
end.
13.6. Цифр немесе әріпті (латын немесе кирилл әрпі) анықтайтын с символы берілген. Егер с цифрды анықтаса, баспаға «digit» сөзін, егер латын әрпін анықтаса – «lat» сөзін, ал егер кирилл әрпін анықтаса – «cyr» сөзін шығару керек.
var
C:char;
begin
write('c engiz');
readln(c);
case c of
'0'..'9':writeln('digit');
'a'..'z','A'..'Z':writeln('lat');
'À'..'ÿ':writeln('cyr');
end;
end.
2.6 Жолдық қатарға арналған есептер.
Жол –бұл айырмашылығы бар таңбалардың бір өлшемді массивтің ерекше формасы.Жолды сипаттау кезінде анықталған элементтер саны таңбалар массиві белгіленген ұзындықта болды.
Жолдық айнымалының сипатталуы:
String[<мәні тұрақты өрнек>]
13.31. s,s0 жолдық қатарлары берілген. Егер s0 жолдық қатары s-тің құрамында кездессе – TRUE сөзін, кездеспесе – FALSE сөзін шығару керек.
var s,s0:string;
begin
write('s engiz');
readln(s);
write('s0 engiz');
readln(s0);
writeln(pos(s0,s)>0);
end.
Пайдаланған әдебиеттер
Фаронов В.В. Турбо Паскаль 7.0. Начальный курс. Учебное пособие.-М.: Нолидж, 2001.
2. Абрамов С.А., Гнездилова Г.Г., Капустина Е.И., Селюн М.И. Задачи по программированию. - М.: Наука, 1988.
3. Марченко А.И., Марченко Л.А. Программирование в среде Turbo Pascal 7.0.- Киев: ВЕК+, 2000.
4. Федоренко Ю. Алгоритмы и программы на Turbo Pascal. Учебный курс.- СПб: Питер,2001.
Қосымша әдебиет
1. Муртазина А.У., Тусупова Б.Б. Разработка и анализ алгоритмов и программ. Методические указания к курсовой работе по курсу “Языки и технология программирования”. - Алматы: КазНТУ, 2001.
2. Муртазина А.У., Тусупова Б.Б. Разработка и анализ алгоритмов и программ. Методические указания к курсовой работе по курсу “Языки и технология программирования”. - Алматы: КазНТУ, 2001.
3. Белецкий Я. Турбо-Паскаль с графикой для персональных компьютеров. –М .: Машиностроение, 1991.
4. Культин Н.Б. Turbo Pascal в задачах и примерах. – СПб.: БХВ-Петербург, 2003
5. Юркин А.Г. Задачник по программированию. – СПб.: Питер, 2002
6. Немнюгин С.А. Turbo Pascal: практикум. – СПб.: Питер, 2000
7. Гуденко Д., Петроченко Д. Сборник задач по программированию. – СПб.: Питер, 2003
8. Климова Л.М. PASCAL 7.0. Практическое программирование. Решение типовых задач. – М.: КУДИЦ-ОБРАЗ, 2000.
9. Мұртазина Ә.Ө. Турбо Паскаль тілінің құралдарын қолданып есептерді программалау. Алгоритмдік тілде программалау мен Алгоритмдеу және программалау технологиясы пәндері бойынша практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқауы. Алматы, ҚазҰТУ, 2004.