Татар теле һәм әдәбияты дәресләренә анализ ясауның гомуми тәртибе

1. Дәреснең темасы. Программада бу дәреснең нинди урын тотуы (үтелә торган тема ничәнче дәрес булуы Һ.6.). 2. Дәреснең тибы: - яңа материалны өйрәнү дәресе; - материалны ныгыту (ягъни белем һәм күнекмәләрне камилләштерү дәресе); - кабатлау-йомгаклау (белемнәрне гомумиләштерү һәм системалаштыру); - катнаш дәрес; - белем һәм күнекмәләрне тикшерү - контроль дәрес (контроль эшләр, зачет, үзара контроль, тест эшләүләр Һ.6.). 3. Дәреснең максатлары: - өйрәтү, белем-күнекмәләр формалаштыру; - белем һәм күнекмәләрне үстерү; - тәрбияви максат. 4. Дәреснең методик яктан оештырылуы: - фәннилек, аңлаешлылык, укытучының материалны белүе; - укытучының нинди метод һәм алымнар кулланып эшләве; - укытучының сөйләме, укучылар белән мөгамәләсе; - проблемалы сораулар куеламы, алар актуальме, укучыларның үзенчәлекләре һәм индивидуаль мөмкинлекләре исәпкә алынамы, алар акыл сәләтен, танып белү активлыгын үстерүгә юнәлдерелгәнме; - укучы эшчәнлеге ничек оештырылган (активлыгы, интенсивлыгы); - дәрес этапларының чиратлашуы (бер-берсенә керешеп китүе яки күчеш моментларының кискенлеге, эзлеклелек); - ял моментлары, психологик киеренкелекне бетерү чаралары (дөрес утыру, матур язу, дөрес басып торуга игътибар итү, күзләргә гимнастика, физкультминут һ.б.); - дәрес этапларының укытучы куйган максатларны тормышка ашыруда ни дәрәҗәдә хезмәт итүе; - укыту чараларыннан файдалануы (техник чаралар һәм күрсәтмәлелек, аларның сыйфаты, дәрес максатларына яраклы булуы, укытучының тактага язуы Һ.б.); - компьютер чаралары, электрон укыту ярдәмлекләре; - белем сыйфатын тикшерү чараларыннан файдалану (тестлар, индивидуаль - дифференциаль биремнәр һ.б.). 5. Дәреснең нәтиҗәлелеге: - дәрестә программада каралган кадәр белем һәм күнекмәләр бирелдеме? - укытучы дәрес материалы белән кызыксындыра алдымы һәм тормыш белән бәйләү ни дәрәҗәдә? - сөйләм телен үстерүгә, терминнарны урынлы куллануга игътибар ителдеме? - мөстәкыйль эзләнергә, укырга күнектерү бурычы үтәлдеме, дәрес укучыларның иҗади сәләтләрен ачуга юнәлдерелгәнме? 6. Дәреснең иң отышлы яклары. 7. Дәреснең уңышсыз өлешләре. Тәкъдимнәр.

Дәресне анализлау структурасы

I. Укытучының дәрестә оештыру эшчәнлеге һәм аның шәхси сыйфатлары. 1. Эш планын төзү һәм аның үтәлешен оештыру. 2. Психологик һәм гигиена таләпләрнең үтәлеше. 3. Дәрестә укучылар эшчәнлеген оештыру. 4. Дәрестә дәфтәрләрнең, класс журналы¬ның, көндәлекләрнең тутырылышы. 5. Укытучының үзе укыта торган фәнне белүе һәм аның педагогик осталыгы. 6. Укытучы сөйләме (сөйләм темпы, дикциясе, сөйләм ритмы, культурасы, образлылыгы, хиссилеге). 7. Мөгаллимнең педагогик культурасы, такты, тышкы кыяфәте. 8. Өйрәнелгән материал күләме белән өйгә бирелгән эшнең чагыштырмасы. 9. Дәрес ... минут соңга калып башланды. 10. дәрестә ... минут вакыт бушка сарыф ителде. II. Мөгаллимнең укыту бурычларын үтәве. 1. Дәрестә дидактик принциплар ничек үтәлде: — күрсәтмәлелек; — белемне аңлы һәм актив үзләштерү; — дәрес материалының аңлаешлы, системалы һәм эзлекле булуы; — белемне ныклы үзләштерү; — белемнең тормыш белән бәйләнеше; — фәннилеге. 2. Дәрес мантыйгын һәм укучыларның яшь үзенчәлекләрен искә алып, укытучының укыту методларын сайлау оптимальлегенә бәя бирү. 3. Мөгаллимнең дәрестә укытуның техник чараларын, шулай ук мәгьлүмати технологияләрне куллану күнекмәләренә ия булуы. 4. Дәрестә ... укучы сорауларга җавап бирде. 5. Өйгә эшне аны сыйфатлы итеп башкару өчен күпме вакыт кирәклеген искә алып бирү. 6. Гамәли эшләрне башкарганда укытучының тиешле күнекмәләргә ия булуы һәм эшчәнлеге нәтиҗәләре. 7. Укыту процессында укучыларга дифференцияле якын килү. III. Укытучының тәрбия бурычларын үтәве. 1. Әхлакый тәрбия бурычларының үтәлеше. 2. Хезмәт тәрбиясе һәм һөнәр юнәлеше бирү бурычларының үтәлеше. 3. Белем алуга ихтыяҗ булырга тиешлеген төшендерү һәм акыл хезмәте күнекмәләре булдыру. 4. Дәрестә эстетик тәрбия бирү. 5. Физик тәрбия һәм гигиена тәрбиясе бирү. 6. Укыту материалының тәрбияви мөмкинлекләреннән файдалану. 7. Тәрбия бурычларының гамәли эш белән бәйләнешле рәвештә гамәлгә ашырылуы. 8. Укучы белемен бәяләү билгесенең тәрбияви мөмкинлегеннән файдалану. 9. Дәрестә кисәтүләр ясалуы. 10. Укытучы үткәрә торган дәрестә укучыларның үз-үзен тотышы һәм классның гомуми оешканлыгы. IV. Дәрестә укучылар эшчәнлеге һәм класска характеристика. 1. Дәреснең төрле этапларында укучылар активлыгы. 2. Укучыларның дәрес материалы һәм фән белән кызыксынуы. 3. Мөстәкыйль эшләү күнекмәләре булуы. 4. Дәрес өчен кирәкле материалларның алдан ук әзерләнеп куелуы. 5. Укучыларның сөйләм телен үстерү. 6. Әлеге классның интеллектуаль үсеш дәрәҗәсенә бәя бирү. 7. Укучылар җавабының ни дәрәҗәдә нәтиҗәле булуы. 8. Дәрестә ничә укучы кисәтү алды? 9. Дәрестә гамәли эшләрне үтәүдә укучыларның тиешле күнекмәгә, хезмәт культурасына ия булуы һәм иминлек техникасы кагыйдәләрен үтәве. 10. Укучыларның укытучыга һәм бер-берсенә мөнәсәбәте.